Gabriel García Moreno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gabriel García Moreno
Gabriel García Moreno.jpg
Guzmán Blanco signature.jpg
Data i miejsce urodzenia 24 grudnia 1821
Guayaquil
Data i miejsce śmierci 6 sierpnia 1875
Quito
Prezydent Ekwadoru (do 2 kwietnia 1861 pełniący obowiązki)
Okres od 17 stycznia 1861
do 30 sierpnia 1865
Poprzednik brak (w latach 1859-1860 rząd kryzysowy)
Następca Jerónimo Carrión
Prezydent Ekwadoru (pełniący obowiązki)
Okres od 19 stycznia 1869
do 19 maja 1869
Poprzednik Javier Espinosa
Następca Manuel de Ascásubi (pełniący obowiązki)
Prezydent Ekwadoru
Okres od 10 sierpnia 1869
do śmierci
Poprzednik Manuel de Ascásubi (pełniący obowiązki)
Następca Francisco Xavier León (pełniący obowiązki)
Firma de Gabriel García Moreno.svg

Gabriel Gregorio García Moreno (ur. 24 grudnia 1821, zm. 6 sierpnia 1875) – pisarz polityczny, dwukrotny prezydent Ekwadoru.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Guayaquil w Ekwadorze w głęboko religijnej rodzinie katolickiej. Ukończył Collegio Nacional de la Unicersidad. Został seminarzystą i przyjął niższe świecenia kapłańskie. Studiował prawo i 26 października 1844 roku uzyskał stopień doktora. W czasie studiów związał się z grupą młodych spiskowców, która podjęła nieudaną próbę obalenia prezydenta Juana José Floresa i musiał opuścić Ekwador. Po powrocie do kraju zaczął wydawać antyrządową gazetkę, zyskując stopniowa coraz więcej zwolenników. W 1847 zyskał mandat radnego w radzie miejskiej Quito. W latach 1853-1859 Garcia Moreno jeszcze dwukrotnie musiał udawać się na emigrację z przyczyn politycznych. W maju 1859 roku powrócił do kraju i zgłosił swoją kandydaturę w wyborach prezydenckich. W 1861 po wygraniu wyborów został prezydentem Ekwadoru. Jego rządy charakteryzowały się prowadzeniem despotycznej polityki religijnej i edukacyjnej oraz prowadzeniem rabunkowej eksploatacji zasobów naturalnych. Autorytaryzm połączony z oskarżeniami o korupcję zmusił Moreno do dymisji. W 1865 roku objął placówkę dyplomatyczną w Chinach. W 1869 roku powrócił do Ekwadoru i ponownie objął urząd prezydencki, co nastąpiło w wyniku oszustwa wyborczego. Wprowadził w kraju dyktaturę. Doprowadził następnie do przedłużenia kadencji prezydenckiej do sześciu lat i przeforsowania prawa do ponownego ubiegania się o prezydenturę. Proklamował konstytucję, która m. in. ustanawiała sądy kościelne niezależne od sądów powszechnych, przekazywała edukację w ręce kleru oraz stanowiła że obywatelami Ekwadoru mogą być wyłącznie osoby wyznania rzymskokatolickiego. Moreno uważał że prezydent mimo że wybrany przez naród odpowiada wyłącznie przed Kościołem. W odpowiedzi na takie zachowanie prezydenta zawiązał się w Nowej Granadzie ruch oporu z którego przedstawicieli wylosowano potencjalnych zabójców Moreno. Udany zamach został przeprowadzony 6 sierpnia 1875 roku. Po jego śmierci nowy prezydent natychmiast ogłosił program przywrócenia pełni praw politycznych i całkowitej wolności słowa[1].

Ocena rządów[edytuj]

W okresie rządów Garcia Moreno przeprowadzono w Ekwadorze wiele konserwatywnych reform, w tym ograniczenie praw politycznych i religijnych (obywatelami Ekwadoru mogły być wyłącznie osoby wyznania rzymskokatolickiego) i wolności słowa. Znaczne przemiany objęły szkolnictwo które przekazano w ręce kleru. Liczba szkół wzrosła z dwustu do sześciuset, a do niektórych z nich dopuszczono kobiety i Indian. Rozbudowano również sieć dróg. Przeciwnicy zarzucali Garcii Moreno autokratyzm i surowość, a także uległość wobec Kościoła katolickiego. W uznaniu jego zasług dla Kościoła arcybiskup Quito wystąpił w 1939 roku z wnioskiem o jego kanonizację.

Przypisy

  1. Carl Sifakis, Encyklopedia morderstw,Universitas Kraków 2007, s.116,

Bibliografia[edytuj]

  • Alex Axelrod, Charles Phillips: Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000.