Gamma Geminorum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alhena
γ Geminorum
Położenie gwiazdy w gwiazdozbiorze Bliźniąt
Położenie gwiazdy w gwiazdozbiorze Bliźniąt
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Bliźnięta
Rektascensja 06h 37m 42,711s[1]
Deklinacja +16° 23′ 57,41″[1]
Paralaksa (π) 0,02984 ± 0,00223[1]
Odległość 108,6 ± 8,2 ly
33,29 ± 2,5[2] pc
Wielkość obserwowana 1,93[2]m
Ruch własny (RA) 13,81 ± 2,36[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −54,96 ± 1,77[1] mas/rok
Prędkość radialna −12,63 ± 0,02[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy spektroskopowo podwójna: Aa: podolbrzym, Ab: karzeł
Typ widmowy Aa: A1,5 IV[2],
Ab: G[3]
Masa Aa: 2,8 M,
Ab: ~1 M
Promień Aa: 5 R
Metaliczność [Fe/H] −0,28 ± 0,04[2]
Wielkość absolutna −0,68[2]m
Jasność Aa: 160 L,
Ab: ~0,8[3] L
Temperatura 9200[3] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 8438[2] pc
Mimośród 0,1748[2]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 24 Gem
2MASS: J06374273+1623574
Bonner Durchmusterung: BD+16°1223
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 251
Boss General Catalogue: GC 8633
Katalog Henry’ego Drapera: HD 47105
Katalog Hipparcosa: HIP 31681
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 2421
SAO Star Catalog: SAO 95912
Almeisan; GCTP1539.00

Gamma Geminorum (γ Gem; Alhena) – trzecia co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt, odległa od Słońca o około 109 lat świetlnych.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta ma nazwę własną Alhena, która wywodzi się od arab. ‏الهنعة‎ al Han'āh, „piętno” lub „znamię” (na szyi wielbłąda)[3][4]. Inna nazwa Almeisan („dumnie maszerująca”) również pochodzi z języka arabskiego (‏المیسان‎ al Maisān)[4]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Alhena dla określenia tej gwiazdy[5].

Charakterystyka obserwacyjna[edytuj | edytuj kod]

Gamma Geminorum to gwiazda spektroskopowo podwójna. Jej obserwowana wielkość gwiazdowa to 1,93m, a wielkość absolutna jest równa −0,68m[2].

W historii obserwacji Alhena była najjaśniejszą gwiazdą, przed którą przeszła planetoida – była to (381) Myrrha w 1991 roku[3].

Charakterystyka fizyczna[edytuj | edytuj kod]

Główny składnik to biały podolbrzym, należący do typu widmowego A1,5[2]. Jego jasność jest 160 razy większa niż jasność Słońca, a temperatura to ok. 9200 K. Jego masa jest 2,8 raza większa od masy Słońca, a promień jest ok. 5 razy większy niż promień Słońca[3].

Obserwacja tranzytu planetoidy pozwoliła bezpośrednio zaobserwować towarzyszkę Alheny – prawie 200 razy słabszą gwiazdę ciągu głównego. Składnik Gamma Geminorum Ab jest podobną do Słońca gwiazdą typu widmowego G, o masie zbliżonej do masy Słońca. Krąży on po mocno wydłużonej orbicie w średniej odległości 8,5 au od podolbrzyma, a jeden obieg wspólnego środka masy zajmuje gwiazdom 12,6 roku[3].

Alhena ma ponadto dwóch towarzyszy optycznych: składnik B ma wielkość gwiazdową 13m i jest oddalony o 140,5 sekundy kątowej od głównej gwiazdy, a składnik C o wielkości 12,3m jest odległy o 148,1″ (według obserwacji z 2009 roku)[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Gamma Geminorum w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i Anderson E., Francis C: HIP 31681 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2014-05-13].
  3. a b c d e f g Jim Kaler: ALHENA (Gamma Geminorum) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2018-01-26].
  4. a b Gemini, the Twins. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 234. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  5. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-01-26].
  6. Mason et al.: WDS J16487-6902A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.