Gamma Librae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gamma Librae
γ Lib
Położenie w gwiazdozbiorze
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Waga
Rektascensja 15h 35m 31,579s[1]
Deklinacja −14° 47′ 22,36″[1]
Paralaksa (π) 0,02108 ± 0,00040[1]
Odległość 154,7 ± 3,0 ly
47,43 ± 0,92 pc
Wielkość obserwowana 3,91[1]m
Ruch własny (RA) 63,82 ± 0,82[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 9,88 ± 0,74[1] mas/rok
Prędkość radialna −26,71 ± 0,04[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy olbrzym
Typ widmowy K0 III[2]
Masa 1,47 ± 0,20[3] M
Promień 11,1 +1,1−0,3[2] R
Metaliczność [Fe/H] −0,30 ± 0,03[2]
Jasność 70,8 ± 6,0[2] L
Wiek ~700 mln lat[3]
Temperatura 4822 ± 15[2] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 10 477[4] pc
Mimośród 0,2977[4]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 38 Lib
2MASS: J15353157-1447222
Bonner Durchmusterung: BD−14°4237
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 577
Boss General Catalogue: GC 20949
Katalog Gliesego: GJ 3912
Katalog Henry’ego Drapera: HD 138905
Katalog Hipparcosa: HIP 76333
Katalog jasnych gwiazd: HR 5787
SAO Star Catalog: SAO 159370
Zubenelhakrabi

Gamma Librae (Zubenelhakrabi, γ Lib) – gwiazda w gwiazdozbiorze Wagi, odległa od Słońca o około 155 lata świetlne. Gwiazda ma układ planetarny.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta ma nazwę własną Zubenelhakrabi, wywodzącą się z języka arabskiego: ‏زبانى العقرب‎ Zuban al-ʿAqrab oznacza „szczypce Skorpiona” i nawiązuje do wyobrażenia wyciągniętych szczypiec gwiazdozbioru Skorpiona. Wariantem tej nazwy (Zubenhakrabi) była też nazywana Sigma Librae[3]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2017 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Zubenelhakrabi dla określenia gammy Wagi[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Gamma Librae to żółty olbrzym, należący do typu widmowego K0. Jasność tej gwiazdy przekracza około 71 razy jasność Słońca, ma ona temperaturę 4820 K, niższą niż fotosfera Słońca. Jej promień jest 11 razy większy niż promień Słońca, a masa to około 1,5 masy Słońca[2]. Gwiazda opuściła ciąg główny i zwiększyła rozmiary, w jej jądrze trwają obecnie stabilne reakcje syntezy helu w węgiel i tlen[3].

Gamma Librae była podejrzewana o bycie ciasnym układem podwójnym na podstawie obserwacji z przełomu lat 30. i 40. XX wieku, ale współczesne obserwacje (w tym interferometria) nie potwierdzają tego. Tym niemniej gwiazda ma dalszą towarzyszkę o wielkości obserwowanej 11,2m, dzielącą z nią ruch własny, oddaloną o 42,5 sekundy kątowej od olbrzyma (pomiar z 2013 r.)[3][6]. Jeżeli są one faktycznie związane, to w przestrzeni dzieli je co najmniej 2100 au i obiegają wspólny środek masy w czasie ponad 55 tysięcy lat. Słabsza gwiazda jest prawdopodobnie pomarańczowym karłem, należącym do typu widmowego K7[3].

Układ planetarny[edytuj | edytuj kod]

W 2018 pomiary prędkości radialnej Gamma Librae wykazały obecność sygnałów, wskazujących na istnienie planet okrążających tę gwiazdę. Są to dwie planety-olbrzymy, które mogą być w rezonansie orbitalnym 7:3. Rzeczywiste masy planet nie mogą być większe o więcej niż 6% od podanej w tabeli masy minimalnej, gdyż wówczas układ stałby się niestabilny[2].

Towarzysz
Masa
(MJ)
Okres orbitalny
(dni)
Półoś wielka
(au)
Ekscentryczność
b[2] 1,02 ± 0,14 415,2 +1,8−1,9 1,24 ± 0,10 0,21 ± 0,10
c[2] 4,58 +0,45−0,43 964,6 ± 3,1 2,17 ± 0,10 0,057 +0,034−0,032

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Gamma Librae w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i Takuya Takarada, Bun'ei Sato, Masashi Omiya, Hiroki Harakawa, Makiko Nagasawa, Hideyuki Izumiura, Eiji Kambe, Yoichi Takeda, Michitoshi Yoshida, Yoichi Itoh, Hiroyasu Ando, Eiichiro Kokubo, Shigeru Ida. Planets around the evolved stars 24 Boötis and γ Libra: A 30 d-period planet and a double giant-planet system in possible 7:3 MMR. „Publications of the Astronomical Society of Japan”, 2018. arXiv:1804.04008 (ang.). 
  3. a b c d e f Jim Kaler: Gamma Librae (ang.). STARS, 2014-01-27. [dostęp 2017-11-15].
  4. a b Anderson E, Francis C.: HIP 76333 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-27].
  5. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-09-07. [dostęp 2017-11-15].
  6. Mason et al.: WDS J15355-1447A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.