Gocław (województwo mazowieckie)
52°00′33″N 21°33′19″E/52,009167 21,555278| wieś | |
 Kościół pod wezwaniem NMP Królowej Polski w Gocławiu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2023) |
872[1] |
| Strefa numeracyjna |
25 |
| Kod pocztowy |
08-440[2] |
| Tablice rejestracyjne |
WG |
| SIMC |
0683884[3] |
Położenie na mapie gminy Pilawa  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |
Położenie na mapie powiatu garwolińskiego  | |
| 52°00′33″N 21°33′19″E/52,009167 21,555278[4] | |
Gocław – wieś sołecka[5] w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Pilawa[3][6].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[7]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego. Położona jest ok. 50 km od Warszawy, przy trasie Warszawa-Lublin.
Historia wsi sięga roku 1536, kiedy to król Zygmunt August zalesione jeszcze wtedy tereny wraz z dobrami osieckimi, przekazał kupcowi Filipowi Szlichtingowi, w celu wykarczowania[8]. W 1564 podczas lustracji osadniczej zarejestrowano 20 włók kmiecych, jedną wójtowską i 1 plebańską z 16 zabudowaniami na przełomie borów osieckiego i starogrodzkiego (Gocław)[9]. Podczas wojen szwedzkich 1670–1680 wieś Gocław oraz folwark Żelazna ocalały od zniszczeń podczas gdy z 449 zabudowań starostwa osieckiego spalono ponad 64. W 1783 doszło do podziału gospodarczo-administracyjnego starostwa osieckiego i regulacji gruntów na terenie wsi Gocław. Jej zakończenie doprowadziło do zmian w uposażeniu ziemią chłopów. Gocław ze swoimi 25 gospodarstwami, podobnie jak Lubice, Kalonka, Grzebowilk, Zawadka został włączony do folwarku Żelazna. Gocław uzyskał wówczas rolne przydatki (obecnie nazwane przydawki) jako wynagrodzenie za nieużytki lub płodność posiadanych gruntów.
Podczas powstania styczniowego, w dniu 25 sierpnia 1863 r. na gruntach folwarku Żelazna niedaleko zabudowań dworskich (obecna Resztówka) oddział powstańczy "Dzieci Warszawskich" dowodzony przez pułkownika Ludwika Żychlińskiego stoczył bitwę z Rosjanami pod dowództwem generała Mikołaja Mullera von Zakamelskiego. W bitwie tej ranny został sam Żychliński; Według jego relacji oddział stracił około 100 w zabitych i znaczną liczbę rannych; lecz i Moskale musieli ponieść znaczne straty, bo włościanie ze Żelazny mówili, że mieli śmiertelnie rannego pułkownika Kurgaczewa i więcej jak 40 oficerów zabitych. W efekcie powstania ukazem carskim chłopi z Gocławia otrzymali na własność parcele leśne wydzielone z gruntów dworskich.
Religia
[edytuj | edytuj kod]W 1907 r. w Gocławiu powstała parafia mariawicka, której życie religijne było skupione wokół kościoła pw. Przenajświętszego Sakramentu. W 2008 ten zabytkowy kościół został jednak sprzedany prywatnemu nabywcy, a następnie rozebrany. Do dziś po tej wspólnocie religijnej zachował się niewielki cmentarz.
Od 1937 r. w Gocławiu znajduje się rzymskokatolicka parafia pw. NMP Królowej Polski, której życie religijne skupione jest wokół modernistycznego kościoła.
Urodzeni w Gocławiu
[edytuj | edytuj kod]- Maria Andrzej Jałosiński – biskup mariawicki
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Raport o stanie gminy Pilawa w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 8
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 316 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 34132.
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
- ↑ J. Leskiewiczowa, Dobra osieckie w okresie gospodarki folwarczno – pańszczyźnianej XVI – XIX w., Wrocław 1957, s. 13.
- ↑ J. Leskiewiczowa, Dobra osieckie w okresie gospodarki folwarczno – pańszczyźnianej XVI – XIX w., Wrocław 1957,tabela s. 15.
