Grzybowa Góra (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Grzybowa Góra w innych znaczeniach tej nazwy.
Grzybowa Góra
wieś
Ilustracja
Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Grzybowej Górze.
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Powiat skarżyski
Gmina Skarżysko Kościelne
Liczba ludności (2006) 1052
Strefa numeracyjna 41
Kod pocztowy 26-115[1]
Tablice rejestracyjne TSK
SIMC 0252598
Położenie na mapie gminy Skarżysko Kościelne
Mapa lokalizacyjna gminy Skarżysko Kościelne
Grzybowa Góra
Grzybowa Góra
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grzybowa Góra
Grzybowa Góra
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Grzybowa Góra
Grzybowa Góra
Położenie na mapie powiatu skarżyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu skarżyskiego
Grzybowa Góra
Grzybowa Góra
Ziemia51°07′52″N 20°58′19″E/51,131111 20,971944

Grzybowa Górawieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie skarżyskim, w gminie Skarżysko Kościelne.

Była wsią klasztoru cystersów wąchockich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

W Grzybowej Górze odkryto najstarszą w Europie regularnie eksploatowaną kopalnię hematytu. Odkrywcą kopalni był Stefan Krukowski, który prowadził tu badania od 1937 r. W 1986 r. utworzono rezerwat archeologiczny Rydno[3].

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Grzybowa Góra[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0252606 Duża Grzybowa Góra część wsi
0252612 Mała Grzybowa Góra część wsi
0252629 Podjagodne przysiółek
0252635 Podlesie przysiółek

Historia[edytuj | edytuj kod]

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wymienia Grzybową- Górę jako wieś i folwark majorat w powiecie iłżeckim, gminie Skarżysko-Kościelne, parafii Mirzec.

W XV w. należała do klasztoru cystersów w Wąchocku (Długosz, III, 414). W drugiej połowie XIX w. wieś liczyła 49 domów 293 mieszkańców, mórg ziemi włościańskich 687, dworskiej 355.[6]

Powstanie styczniowe
W dniu 19.04.1863 w Grzybowej Górze oddział Kononowicza, dowodzony przez Ludwika Michalskiego, spotkał się z kolumną moskiewską trzy razy liczniejszą od oddziału powstańczego. Ogień moskiewski wśród ciemnej nocy oświecił powstańcom drogę i ukazał z ilu mają do czynienia. Strzelcy na komendę Michalskiego rzucili się przez płoty wioski i za chałupami biegnąc, z za budynków zaczęli celnymi strzałami razić ściśniętą kolumnę nieprzyjacielską. Kapitan Michalski po ustąpieniu strzelców, mając plac otwarty do ataku, rzucił się wraz z ks. Agrypinem Konarskim z kosynierami do ataku. Z atakującego widząc się atakowanym, do tego z trzech stron masakrowany kosami, nieprzyjaciel zaczął się spiesznie cofać. Gdy zaś dowodzący podpułkownik padł raniony, cofanie to zamieniło się w bezładną ucieczkę do Radomia
Stanisław Zieliński. Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materyałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rapperswilu. , s. 130, 1913. 

Czasy współczesne[edytuj | edytuj kod]

W treści Załącznika nr 1 do Uchwały Nr XLVII/276/10 Rady Gminy w Skarżysku Kościelnym z dnia 31 sierpnia 2010r. – w dziale rys historyczny przeczytać można[7]”.

„Po wojnie ludność znajduje prace w zakładach na terenie Starachowic, Skarżyska Kamiennej. Od 1946 roku istnieje stacja PKP, z której korzysta ok. 1000 osób z okolicznych miejscowości. Rzemiosłem trudnili się: produkcja dachówek – Władysław Płusa, Stanisław Gładyś. Władysław Sieczka, Lucjan Gładyś; kowalstwo i produkcja pilników – Bracia Józef i Kazimierz Grzmilowie; murarka – Henryk Piętak; stolarka – Władysław Gładyś. W 1966 roku zaistniał pożar wsi (około 50 zabudowań) – od Błacha Władysława do zabudowań Bolesława Płusy.”

W miejscowości działa zespół folklorystyczny Grzybowianki, występujący na różnych imprezach w regionie (np.: Dymarki Świętokrzyskie).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1993, s. 113.
  3. www.skarzysko.org Rozwój przemysłu do XVIII w.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. GUS. Rejestr TERYT.
  6. Grzybowa-góra w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.
  7. Biuletyn Informacji Publicznej-Skarżysko-Kościelne.