Henryk Skrzyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Henryk Skrzyński, także Zaremba (Zaręba) Skrzyński (ur. 1822 w Harcie koło Brzozowa, zm. 17 kwietnia 1903 w Krakowie), polski duchowny katolicki, społecznik, filantrop.

Był synem Wincentego (1771-1850) i Konstancji z Fredrów (1785-1865). Ojciec był ziemianinem, noszącym galicyjskie honorowe tytuły szlacheckie, współfundatorem lwowskiego Zakładu dla Ociemniałych oraz Galicyjskiej Kasy Oszczędności. Matka była starszą siostrą Aleksandra Fredy. Henryk Skrzyński miał pięciu starszych braci, w tym Ludwika i Ignacego – obaj zasiadali w Sejmie Krajowym we Lwowie.

Pierwsze nauki pobierał w rodzinnym majątku Bachórz, potem uczęszczał do szkół we Lwowie i odbył studia filozoficzne w Pradze. W latach 1843-1847 kształcił się w seminarium duchownym w Przemyślu, w 1847 przyjmując święcenia kapłańskie. Przez początkowe kilkanaście lat posługi duszpasterskiej był wikariuszem kolejno w Przeworsku, Łańcucie, Krośnie, Szebniach, Odrzykoniu. Od 1856 był właścicielem majątku w Ustrobnej w powiecie krośnieńskim; ufundował tu parafię i od 1861 był proboszczem honorowym. Powstały pod jego kierunkiem kościół pod wezwaniem św. Jana Kantego został wyświęcony w 1877. W latach 1868-1883 Skrzyński pełnił funkcję dziekana frysztackiego, w 1874 otrzymał tytuł szambelana papieskiego, w 1875 – godność kanonika honorowego kapituły przemyskiej.

Przez wiele lat w pracy duszpasterskiej współpracował z jezuitami. W 1873 zainicjował działalność Bractwa Boni Pastoris, stawiającego sobie za cel pracę misyjną w diecezji przemyskiej; stał się niebawem zasłużonym dla rozwoju Bractwa przewodniczącym jego Wydziału. Jako aktywny społecznik zasiadał w Radzie Powiatowej w Krośnie (1868-1878, 1881-1884), a z ramienia tej Rady brał udział w pracach Rady Szkolnej Okręgowej w Jaśle. Był członkiem Towarzystwa Gospodarczo-Rolniczego w Krakowie. W latach 1868-1871 nadzorował w Ustrobnej pracę szkół ludowych.

W 1883 przeszedł na emeryturę, ale za namową biskupa Albina Dunajewskiego przeniósł się do Wieliczki w 1886, także tam wypełniając obowiązki proboszcza (oraz prepozyta). Pięć lat później osiadł w Krakowie, gdzie należał do aktywnych działaczy charytatywnych, wspierając szczególnie młodzież szkolną i akademicką (m.in. Bratnią Pomoc Słuchaczy Uniwersytetu Jagiellońskiego). Był też zaangażowany w działalność związku okręgowego katolickich stowarzyszeń dla robotników "Przyjaźń".

Zmarł 17 kwietnia 1903 w Krakowie, pochowany został w Ustrobnej. Pozostawił w testamencie liczne zapisy, m.in. dla Bratniej Pomocy Słuchaczy Uniwersytetu Jagiellońskiego, Towarzystwa św. Wincentego à Paulo, Zakładu Brata Alberta, Bractwa Najświętszej Maryi Panny (na utrzymanie krakowskiego przytułku dla sług), internatu Seminarium Nauczycielskiego w Krakowie, gimnazjum polskiego w Cieszynie, a także dla wdów po wielickich górnikach oraz na restaurację katedry wawelskiej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anna Wiekluk, Henryk Skrzyński, w: Polski Słownik Biograficzny, tom XXXVIII, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla, Warszawa-Kraków 1998, s. 460-461 (informacje o rodzinie z życiorysu brata Ludwika Skrzyńskiego autorstwa Zbigniewa Frasa w tymże tomie Polskiego Słownika Biograficznego, s. 465)