Albin Dunajewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Albin Dunajewski
Kardynał prezbiter
Ilustracja
Herb Albin Dunajewski
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 1 marca 1817
Stanisławów
Data i miejsce śmierci 18 czerwca 1894
Kraków
Biskup diecezjalny krakowski
Okres sprawowania 1879–1894
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 28 lipca 1861
Nominacja biskupia 15 maja 1879
Sakra biskupia 8 czerwca 1879
Kreacja kardynalska 23 czerwca 1890
Leon XIII
Kościół tytularny Ss. Vitale, Valeria, Gervasio e Protasio
Faksymile
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 8 czerwca 1879
Konsekrator Lodovico Jacobini
Współkonsekratorzy Anton Josef Gruscha
Jan Saturnin Stupnicki

Albin Dunajewski herbu Sas (ur. 1 marca 1817 w Stanisławowie, zm. 18 czerwca 1894 w Krakowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup diecezjalny krakowski w latach 1879–1894, kardynał prezbiter od 1890.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie o tradycjach szlacheckich jako syn Szymona i Antoniny z Błażowskich. Był starszym bratem Juliana, późniejszego profesora ekonomii i rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz ministra skarbu Austrii.

Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości w Nowym Sączu i czteroletnich, przerwanych studiach w seminarium duchownym ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie. Za działalność w organizacjach niepodległościowych sąd austriacki skazał go na karę śmierci, którą zamieniono na 8 lat tzw. twierdzy (1844/1845). Uzyskawszy amnestię w 1848, podjął pracę w sądownictwie.

Po śmierci narzeczonej wstąpił do Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Krakowie, gdzie w 1861 otrzymał święcenia kapłańskie. W 1862 powołano go na stanowisko rektora Seminarium Archidiecezjalnego w Warszawie. Na przełomie lat 1864/1865 sprawował funkcję wikariusza parafii Wszystkich Świętych w Rudawie[1]. Do Krakowa wrócił w 1865 i sprawował tam różne funkcje duszpasterskie i kurialne. W 1877 otrzymał godność prałata papieskiego.

W 1879 został prekonizowany biskupem diecezjalnym diecezji krakowskiej. Sakrę biskupią odebrał 8 czerwca 1879 w Krakowie z rąk nuncjusza w Austrii Lodovica Jacobiniego. 8 września 1883 koronował obraz Matki Bożej Piaskowej w kościele karmelitów w Krakowie[2] (pierwsza koronacja obrazu w diecezji krakowskiej), a następnie w 1887 ukoronował obraz Matki Bożej Kalwaryjskiej. Od cesarza Franciszka Józefa I uzyskał w 1889 dla siebie i następców tytuł książęcy. W 1890 został kreowany przez papieża Leona XIII kardynałem, prezbiterem Ss. Vitale, Valeria, Gervasio e Protasio.

Został pochowany w katedrze na Wawelu, pod konfesją św. Stanisława.

Pamiętnikarka Maria Kietlińska wspominała Albina Dunajewskiego jeszcze przed wstąpieniem do stanu duchownego: „Albin Dunajewski, sekretarz hr. Adama Potockiego, częstym i zawsze mile widzianym był gościem w domu moich rodziców. Był to człowiek wielce sympatyczny, rozumny, łagodnego usposobienia, przy tym wesoły, jakiś dziwnie jasny i szczery; pięknej był postawy, blondyn z ładną, pełną brodą, o cerze świeżej a delikatnej”[3]. Autorka przytacza również dramatyczne okoliczności podjęcia ostatecznej decyzji o karierze duchownej (jedna narzeczona zmarła śmiercią samobójczą, druga na tyfus) oraz kilka anegdot z życia Dunajewskiego już jako biskupa (m.in. unikanie korzystania z karety).

Z kardynałem Albinem Dunajewskim był spokrewniony kardynał Franciszek Macharski[potrzebny przypis].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 1900 w katedrze wawelskiej w południowym ramieniu ambitu umieszczono pomnik. Jego podstawę tworzy obramienie z czerwonego marmuru obejmujące płytę z brązu z napisem. Nad nią umieszczono popiersie kardynała z białego marmuru autorstwa Mieczysława Leona Zawiejskiego podarowane przez dyrektora Kasy Oszczędności Ślęka[4].

Jego imię nosi jedna z ulic w podkrakowskiej Rudawie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Historia parafii i kościoła. parafiarudawa.pl. [dostęp 2016-11-14].
  2. Kaplica Matki Bożej „Piaskowej”. krakow.karmelici.pl. [dostęp 2012-02-27].
  3. M. Kietlińska, Wspomnienia, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1986.
  4. Pomnik śp. kardynała Albina Dunajewskiego. „Czas”. R. 53, nr 269, s. 2, 1900-11-02. [dostęp 2017-08-28]. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]