Henryk Szatkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Henryk Szatkowski (ur. 27 listopada 1900 w Krakowie[1], zm. ?) – legionista, piłsudczyk, działacz sanacyjny (działacz BBWR i OZN), podczas II wojny światowej jeden z przywódców Goralenvolk, volksdeutsch.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Henryk Szatkowski studiował prawo w Krakowie, Wrocławiu i w Berlinie. Ożenił się z Marysią Stopkówną, córką znanego na Podhalu Wojciecha Stopki Mocarnego. Przed wojną był kierownikiem wydziału uzdrowiskowego w magistracie zakopiańskim cieszącym się poparciem wicepremiera Aleksandra Bobkowskiego. Był politykiem BBWR i pracownikiem w Ministerstwie Komunikacji. Uważa się go za jednego z inicjatorów budowy kolejki na Kasprowy Wierch. Był wiceprezesem Polskiego Związku Narciarskiego i zakopiańskim działaczem sportowym.

W czasie wojny był wraz z Witalisem Wiederem, Wacławem Krzeptowskim i Józefem Cukierem inicjatorem powstania idei niezależności i odrębności górali, głoszącym, że ich korzenie wywodzą się od plemion germańskich. Stąd powstanie Goralenvolku – ludu góralskiego. Henryk Szatkowski był jednym z założycieli Związku Górali i pomysłodawcą powstania jednostki bojowej w ramach Waffen-SS.

Pod koniec wojny (z końcem 1944 r.) uciekł wraz z cofającym się wojskiem niemieckim, pozostawiając na Podhalu żonę Marię z dziećmi (Janem i Zofią). Jego dalsze losy nie są bliżej znane. Najpierw był na pewno w Austrii i Rzymie, gdzie został rozpoznany na ulicy; w latach 60. XX w. miał mieszkać ponoć w Londynie. Do chwili obecnej rodzina nie zna czasu ani miejsca pochówku[2]. Po wojnie, w PRL, zaocznie skazany na karę śmierci.

Wnuk – Wojciech Szatkowski, na Uniwersytecie Jagiellońskim napisał pracę magisterską o "Goralenvolku", ale dopiero po latach zdecydował się na opracowanie monograficzne dotyczące dziadka. Jego książka "Goralenvolk. Historia zdrady" otrzymała nagrodę historyczną tygodnika "Polityka" w 2012 roku[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mój dziadek z Goralenvolk
  2. a b Władyka Wiesław, Zadry gazdów; [w:] "Polityka", 2013, nr 21, ss. 62–63

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bartłomiej Kuraś, Paweł Smoleński: Bedzies wisioł za cosik. Godki podhalańskie. Kraków: 2010. ISBN 978-83-240-1346-3.;
  • Wojciech Szatkowski: Goralenvolk. Historia zdrady. 2012. ISBN 978-83-62309-09-2.;
  • Władyka Wiesław, Góralu, czy ci nie żal?; [w:] "Polityka", 2012, nr 29, ss. 54–56.