Herman Melville

Herman Melville
	; Herman Melville
Data i miejsce urodzenia	1 sierpnia 1819 ; Nowy Jork
Data i miejsce śmierci	28 września 1891 ; Nowy Jork
Dziedzina sztuki	powieściopisarz, poeta, eseista
	Ważne dzieła
	Moby Dick; Billy Budd
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Cytaty w Wikicytatach

Herman Melville (ur. 1 sierpnia 1819 w Nowym Jorku, zm. 28 września 1891 tamże) – amerykański powieściopisarz, poeta i eseista.

Życiorys

Był synem kupca pochodzenia szkockiego. Jego ojciec zbankrutował, kiedy Herman miał 15 lat. Wcześnie musiał rzucić szkołę i imał się różnych zajęć. Był między innymi robotnikiem rolnym, ekspedientem, urzędnikiem bankowym i nauczycielem. Wiele lat spędził na morzu, na statku wielorybniczym, a swoje doświadczenia zawarł w późniejszej twórczości.

Jego najsłynniejszym dziełem, zaliczanym do kanonu literatury światowej, jest Moby Dick, fikcyjna opowieść o białym kaszalocie. Pomysł do jej napisania zaczerpnął Melville z prawdziwej historii statku wielorybniczego „Essex”, jednak znacznie ubarwił historię, wplatając nawet do niej drobne elementy fantasy (m.in. ludzką inteligencję kaszalota). Przedstawił w niej żywy obraz społeczności wielorybników i właścicieli statków wielorybniczych oraz zawarł alegorię odwiecznej walki dobra ze złem.

Twórczość

powieści
- Taipi (Typee, 1846)
- Omoo (1847)
- Mardi (1849)
- Redburn (1849)
- Biały kubrak (White Jacket, 1850)
- Moby Dick (1851)
- Pierre: or, The Ambiguities (1852)
- Kopista Bartleby, Historia z Wall Street (Bartleby, The Scrivener, 1853)
- Oszust (The Confidence-Man: His Masquerade, 1857)
inne
- Billy Budd (1924)
- Clarel: A Poem and Pilgrimage in the Holy Land (1876)
- Weranda i inne opowiadania (The Piazza Tales, 1856)

Upamiętnienie

Na jego cześć nazwano gatunek kopalnego (mioceńskiego) wieloryba Livyatan melvillei^[1].

Polskojęzyczne opracowania poświęcone życiu i twórczości Hermana Melville’a

W kulturze

Moby Dick (ujednoznacznienie)
Fragment eseju o Mobym Dicku, powracający przez cały film Wieloryb jest tekst napisanym przez córkę głównego bohatera: najsmutniejsze były dla mnie te nudne rozdziały o rodzajach wielorybów, bo wiedziałam, że pisarz chce nam oszczędzić tego, co ma się wydarzyć na końcu książki^[2].

Zobacz też

literatura amerykańska

Przypisy

↑ OlivierO. Lambert OlivierO. i inni, The giant bite of a new raptorial sperm whale from the Miocene epoch of Peru, „Nature”, 466, 1 lipca 2010, s. 105–108 [zarchiwizowane z adresu 2017-12-01] .
↑ Wieloryb. [dostęp 2026-03-19].

Linki zewnętrzne

Herman Melville w bazie Notable Names Database (ang.)
Niektóre dzieła Hermana Melville’a w ramach Projektu Gutenberg (ang.)
The Melville Society (ang.)
Polskie wydania utworów Hermana Mellville’a w serwisie Polona.pl

[1] OlivierO. Lambert OlivierO. i inni, The giant bite of a new raptorial sperm whale from the Miocene epoch of Peru, „Nature”, 466, 1 lipca 2010, s. 105–108 [zarchiwizowane z adresu 2017-12-01] .

[2] Wieloryb. [dostęp 2026-03-19].

[1]

[2]

Powieści	Taipi (1846) Omoo (1847) Mardi (1849) Redburn (1849) Biały kubrak (1850) Moby Dick (1851) Pierre (1852) Israel Potter (1855) Oszust (1857)
Opowiadania	Kukuryku! (1853) Legumina biedaka i okruchy ze stołu bogacza (1854) Szczęśliwe fiasko (1854) Skrzypek (1854) Raj Kawalerów i Tartar Panien (1855) Jimmy Rose (1855) Weranda (1856) Kopista Bartleby (1856) Benito Cereno (1856) Sprzedawca piorunochronów (1856) Las Encantadas (1856) Dzwonnica (1856) Galce (1856) Ja i mój komin (1856) Stolik z drewna jabłoni (1856) Billy Budd (1924)
Poezja	Battle-Pieces and Aspects of the War (1866) Clarel John Marr and Other Sailors (1888) Timoleon (1891) Weeds and Wildings, and a Rose or Two (1924)