III wojna austriacko-turecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojna austriacko-turecka 1593-1606
Wojny austriacko-tureckie
H. Aachen Allegória.jpg
Wypowiedzenie wojny przez Turków
Czas 1593-1606
Terytorium Wołoszczyzna, Węgry, Bałkany
Wynik Zawarcie pokoju
Strony konfliktu
Zulfikar flag.png Turcja

Flag of the Crimean Tatar people.svg Chanat Krymski

Dubbele Adelaar door Strohl.jpg Austria

Wappen Königreich Böhmen.png Czechy

Armoiries Saint-Empire monocéphale.png Święte Cesarstwo Rzymskie

Hungary Arms.svg Węgry

Dowódcy
Murad III, Mehmed III Rudolf II Habsburg
Siły
180 000 100 000
Straty
nieznane nieznane
Dubbele Adelaar door Strohl.jpg Wojny austriacko-tureckie TurkishEmblem.svg

Wojna austriacko-turecka (1525-1541) - Mohacz (1526) - Tokaj (1527) - Wiedeń (1529) - Güns (1532) - Wojna austriacko-turecka (1566-1568) - Szigetvár (1566) - Wojna austriacko-turecka (1593-1606) - Sziszak (1593) - Mezőkeresztes (1596) - Selimbar (1599) - Wojna austriacko-turecka (1663-1664) - Czernowitz (1663) - Szentgotthárd (1664) - Wojna austriacko-turecka (1683-1699) - Wiedeń (1683) - Buda (1684-1686) - Nagyharsány (1687) - Slankamen (1691) - Zenta (1697) - Wojna austriacko-turecka (1716-1718) - Petrovaradin (1716) - Belgrad (1717) - Wojna austriacko-turecka (1735-1739) - Grocka (1739) - Wojna austriacko-turecka (1787-1792)

III wojna austriacko-turecka (1593-1606) – wojna pomiędzy cesarzem Rudolfem II jako królem Węgier a imperium osmańskim; jeden z serii konfliktów o panowanie na Węgrzech pomiędzy Habsburgami a Turkami.

W 1591 konflikt graniczny pomiędzy bejlerbejem Serbii Hassanem Paszą a banem Chorwacji Tomaszem Erdödym doprowadził do najazdu tego pierwszego na ziemie chorwackie, podlegające królowi węgierskiemu. Cesarz Rudolf II zaprzestał płacenia Turkom trybutu z Węgier. W 1593 armia cesarska pod dowództwem gen. Ruprechta Eggenberga pokonała siły Hassana Paszy pod Šišakiem, a bej zginął w walce.

W 1595 ruszyła wyprawa turecka pod wodzą wielkiego wezyra Sinana Paszy, który miał przywrócić porządek w naddunajskich lennach sułtana. Turcy zostali jednak pokonani w bitwie pod Giurgiu i musieli się wycofać.

W 1595 zmarł sułtan Murad III i na tron wstąpił jego syn, Mehmed III. Nowy, dynamiczny władca poprowadzić nową kampanię na Węgrzech. W 1596 zdobył Eger i pokonał armię arcyksięcia Maksymiliana Habsburga (brata Rudolfa II) w bitwie pod Mezőkeresztes. W latach 1597-1600 walki toczyły się ze zmiennym szczęściem, obie strony zajmowały i traciły węgierskie twierdze.

W 1599 hospodar wołoski Michał Waleczny podbił Mołdawię i Siedmiogród tworząc państwo niezależne względem Cesarstwa, Rzeczypospolitej Obojga Narodów i imperium osmańskiego. W 1600 uległ jednak wojskom cesarza w bitwie pod Mirăslău. Mołdawię i Wołoszczyznę zajęli Polacy, a gdy ci się wycofali, wkroczyli tam Turcy. Siedmiogród opanowało wojsko cesarskie. Michał Waleczny, przegnany przez Turków, uciekł do Austrii i uzyskał schronienie u cesarza.

W 1601 w Siedmiogrodzie wybuchło powstanie Zygmunta Batorego przeciw panowaniu Habsburgów i ich polityce kontrreformacji. Zostało stłumione, ale w 1604 wybuchło na nowo pod wodzą Stefana Bocskaya. Powstańcy zwyciężyli w bitwie pod Almosd. Bocskay zawarł z wielkim wezyrem tureckim Lala Mehmedem Paszą układ, na mocy którego sułtan miał przyznać księciu siedmiogrodzkiemu tytuł króla Węgier.

W latach 1603 i 1605 tureckie najazdy dotarły aż na ziemie austriackie i styryjskie. Kolejne sukcesy Turków spowodowały zwrot w polityce Bocskaya. W 1606 podpisał z nowym królem Węgier, Maciejem Habsburgiem (bratem Rudolfa II), pokój w Wiedniu. Na jego mocy Bocskay zrzekł się roszczeń do tytułu królewskiego, zachował Siedmiogród i uzyskał od Habsburgów nowe nabytki na Węgrzech, w tym Tokaj i Szatmar. Habsburgowie zobowiązali się przestrzegać węgierskich praw i wolności religijnych.

W listopadzie 1606 Habsburgowie zawarli z imperium osmańskim pokój w Zsitvatörök. Cesarz miał zapłacić jednorazową kontrybucję, ale został zwolniony z corocznego trybutu. Sułtan przejął zdobyte twierdze Kanizsę i Eger, a Habsburgowie Nograd i Nacz.

Pokój w Zsitvatörök nie uregulował problemów Węgier i nie mógł uchronić ich przed następnymi wojnami. Konflikt istniał tak długo, jak Węgry pozostawały podzielone między króla z rodu Habsburgów, sułtana tureckiego i księcia siedmiogrodzkiego. Sami Węgrzy byli wrogo nastawieni zarówno do władców niemieckich, jak i Turków.