Murad III

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Murad III
ilustracja
wizerunek herbu
Tugra Murada III
Sułtan Imperium Osmańskiego
Okres panowania od 1574
do 15 stycznia 1595
Koronacja 1574
Poprzednik Selim II
Następca Mehmed III
Dane biograficzne
Dynastia Osmanowie
Data urodzenia 4 lipca 1546
Data śmierci 15 stycznia 1595
Ojciec Selim II
Matka Nurbanu
Rodzeństwo Ismihan ,

Gehverhan Sah Fatma Mahmud Osman Mehmed Mustafa Chichangir Sulejman

Żona Safiye
Dzieci Mehmed III

Ayse

Murad III (ur. 4 lipca 1546, zm. 15 stycznia 1595) – sułtan z dynastii Osmanów, panujący w latach 1574–1595. Ojciec Mehmeda III.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był najstarszym synem sułtana Selima II i Nurbanu (właśc. Cecilia Venier-Baffo), Wenecjanki porwanej w 1537 do Stambułu.

Zajął miejsce swego ojca w 1574. Jego panowanie to pierwszy okres upadku potęgi i znaczenia imperium osmańskiego, które już nawet za rządów Selima II zdołało utrzymać swą siłę jedynie dzięki wielkiemu wezyrowi Mehmedowi Sokollu. Choć Sokollu został zamordowany dopiero w 1579, jego wpływy na dworze zmalały dużo wcześniej. Niebagatelny wpływ na jego poczynania polityczne miał ponadto harem, m.in. jedna z żon Safiye oraz matka Nurbanu.

Przez okres 20 lat, dynastia miała tylko 1 spadkobiercę Mehmeda (syn Safiye). Nurbanu (jako Valide) robiąc na złość synowej, dla dobra dynastii zaczęła podsyłać synowi coraz to nowe nałożnice (Murad spłodził z nimi wielką liczbę książąt dokładnie ok. 103). Początkowo to jednak nie przynosiło rezultatów i Nurbanu oskarżyła synową o czary. Jednak oskarżenia były bezpodstawne, bo liczba nowych potomków szybko przerosła 10, a potem 20. Safiye jednak nie pozbywała się nałożnic, a nawet potem podsyłała je sułtanowi. Murad darzył żonę wielkim uczuciem, a ona odpłacała się mu tym samym, będąc jego wierną towarzyszką do końca jego życia.[potrzebne źródło]

Murad III zmagał się z pierwszym w historii znaczącym buntem janczarów. W 1576 poparł kandydaturę księcia siedmiogrodzkiego Stefana Batorego na króla polskiego. Szerokim echem w świecie odbiły się uroczystości jego obrzezania w 1582, a zwłaszcza pochód na At Meydanie, który obserwowali liczni goście z całego świata.

Rządy Murada III na polu polityki zewnętrznej to przede wszystkim wojny z Persją i Austrią Habsburgów. W okresie jego panowania nastąpiło zbliżenie polityczne z państwem marokańskim, wsparł pretensje do tronu Abu Marwana Abd al-Malika I, w 1578 jego wojska w bitwie pod Wadi Sebil pokonały Portugalczyków popierających obalonego Abdullaha al-Galib Billaha i przejściowo opanowały Fez. W 1578 podjął nieudaną próbę podporządkowania sobie wybrzeża etiopskiego. Wykorzystując konflikty wewnętrzne w państwie perskim po śmierci sułtana Tahmaspa I, zaatakował to państwo, wszczynając długoletnią wojnę (1577–1590). Ostatecznie na mocy tzw. umowy Ferhard Paszy (1590) do państwa osmańskiego wcielono Azerbejdżan, Gruzję i terytoria kaukaskie do Morza Kaspijskiego. U schyłku jego panowania wznowiono wojnę na Bałkanach (w Bośni).

Osobiście w 1589 skazał na karę śmierci chrześcijańskiego misjonarza, kapucyna Józefa z Leonessy. Zakonnik po trzech dniach tortur cudem uniknął śmierci[1].

List Murada III do Stefana Batorego odnawiający przymierze turecko-polskie, 1575

Przypisy

  1. wp: Św. Józef z Leonessy (1556–1612). franciszkanie.pl, 2010-02-04. [dostęp 2010-10-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hertmanowicz-Brzoza M., Stepan K., Słownik władców świata, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005, ISBN 83-7435-077-6.