II Liceum Ogólnokształcące im. Gabriela Narutowicza w Łodzi
liceum ogólnokształcące | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Adres |
ul. Nowa 11/13, |
Data założenia |
1904 |
Patron | |
Dyrektor |
Dariusz Jędrasiak |
Wicedyrektorzy |
Antoni Markiewicz |
Położenie na mapie Łodzi ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
II Liceum Ogólnokształcące im. Gabriela Narutowicza w Łodzi – liceum ogólnokształcące wywodzące swoje korzenie od powstałego w 1904 r. Prywatnego Progimnazjum Męskiego Józefa Radwańskiego.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Historia liceum zaczyna się w 1904 roku, kiedy na podstawie pozwolenia ówczesnego Ministerstwa Oświaty powstała Prywatna Męska Szkoła Józefa Radwańskiego. Była to 2-klasowa placówka przygotowująca młodzież do podjęcia nauki w szkołach średnich. Dwa lata później – 1 października 1906 – na fali złagodzenia antypolskiej polityki oświatowej rosyjskiego zaborcy, szkołę przekształcono w Prywatne Progimnazjum Męskie Filologiczne J. Radwańskiego z kursem 4 klas niższych realizujących program rządowego gimnazjum[1]. Szkoła jako pierwsza placówka oświatowa w Łodzi uzyskała zezwolenie na wprowadzenie polskiego języka wykładowego, oprócz nauki języka rosyjskiego, historii i geografii, i dlatego była znana jako Progimnazjum Polskie Radwańskiego. 27 listopada 1917 szkoła została przekształcona w pełne ośmioletnie gimnazjum[1].
W odrodzonej Polsce szkoła zmieniła właściciela i jako Męskie Gimnazjum Klasyczne Kazimierza Tomaszewskiego działała bardzo aktywnie na łódzkim polu oświatowym. Nic więc dziwnego, że w 1929 roku szkołę upaństwowiono i nadano jej nazwę Państwowe Gimnazjum im. Pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej Gabriela Narutowicza w Łodzi. Kilka lat później przekazano jej obszerny budynek po Izbie Przemysłowo-Handlowej przy ul. Targowej 63. Był to kolejny okres świetności w dziejach „dwójki”, który został brutalnie przerwany przez wybuch drugiej wojny światowej. Uczniowie i nauczyciele szkoły potwierdzili swój patriotyzm na wszystkich frontach tej wojny.
Po II wojnie światowej szkoła szybko wznowiła działalność jako II Liceum Ogólnokształcące im. Gabriela Narutowicza. W 1956 r. została przekształcona ze szkoły męskiej w placówkę koedukacyjną. Połowa lat sześćdziesiątych to szczególny okres w dziejach szkoły. W 1964 roku z okazji 60-lecia „dwójki” odbył się zjazd jej absolwentów i wychowanków. Miał on swój symboliczny wymiar, ponieważ po raz ostatni odbył się w przedwojennym budynku szkoły przy ul. Targowej. Rok szkolny 1965/1966 został zainaugurowany już w budynku „tysiąclatki” przy ul. Nowej 11/13. W nowej siedzibie szkoła rozwijała się i dbała o tradycje – w 1984 roku, podczas kolejnego zjazdu absolwentów szkoły, odsłonięto pomnik jej patrona, prezydenta Gabriela Narutowicza. Łącząc tradycję z wyzwaniami nowoczesności II Liceum Ogólnokształcące im. Gabriela Narutowicza w Łodzi wkroczyło w XXI wiek i bardzo uroczyście obchodziła 100-lecie swojego istnienia.
Gmach szkoły
[edytuj | edytuj kod]W ponad stuletniej historii szkoła wielokrotnie zmieniała swą siedzibę. Zaczynała bardzo skromnie, w czynszowej kamienicy przy ul. Cegielnianej 11 (obecnie ulica Jaracza). Wynajmowaną na potrzeby szkoły część budynku zaadaptowano do potrzeb szkolnych. Jednak warunki były niezbyt sprzyjające efektywnej pracy dydaktycznej i kolejną siedzibą stał się budynek przy ul. Zawadzkiej 9 (obecnie ulica Próchnika), w którym na potrzeby szkoły wynajęto trzy piętra i wydzieloną część podwórka. Troska dyrektora o estetykę i czystość izb lekcyjnych znalazła potwierdzenie w raportach i sprawozdaniach urzędników wizytujących szkołę. Popularność szkoły, której odbiciem był znaczący wzrost liczby uczniów, doprowadziła do kolejnej zmiany siedziby. Szkoła została przeniesiona do pomieszczeń w jednej z famuł wybudowanych przez I. K. Poznańskiego przy ul. Ogrodowej. Szkoła zajmowała tam dwa piętra od podwórka i chociaż warunki nauki uległy polepszeniu to nadal nie były optymalne. Radykalna zmiana na lepsze nastąpiła dopiero w 1933 roku, kiedy przeniesiono szkołę na ul. Targową 63. Wreszcie nauka odbywała się w jasnych, przestronnych salach, a boisko szkolne stało się chlubą szkoły i obiektem zazdrości uczniów innych łódzkich szkół. W połowie lat sześćdziesiątych nastąpiła kolejna zmiana siedziby szkoły i uczniowie „dwójki” musieli opuścić swój przedwojenny budynek. Zadecydowało o tym sąsiedztwo z Wyższą Szkołą Filmową, uczelnią znaną szeroko nawet poza granicami Polski. Trudne warunki lokalowe tej uczelni spowodowały, że przekazano jej cały kompleks zajmowany dotychczas przez liceum. Rozpoczęcie nowego roku szkolnego w 1965 roku miało miejsce już w budynku przy ul. Nowej 11/13. Ówczesne władze, łącząc oddanie budynku z uroczystością w skali miasta oraz przeznaczając znaczne środki finansowe na wyposażenie placówki, chciały zapewnić o swoim uznaniu dla szkoły, wyrażonym przekazaniem jej nowego gmachu. Nowy, nowoczesny budynek zastąpił stary, przedwojenny.
Patron szkoły
[edytuj | edytuj kod]23 sierpnia 1929 r. Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego nadał szkole nazwę „Państwowe Gimnazjum im. Pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej, Gabriela Narutowicza w Łodzi”. W 6. rocznicę śmierci pierwszego prezydenta RP – 16 grudnia 1982 roku – wmurowano akt erekcyjny w fundament pomnika, który „wzniesiony dla uczczenia pamięci Gabriela Narutowicza, niech przypomina następnym pokoleniom wychowanków szkoły postać wielkiego Polaka”.
Co roku, 16 grudnia, w rocznicę śmierci Gabriela Narutowicza, obchodzone jest Święto Szkoły, w trakcie którego odbywa się także ślubowanie uczniów klas pierwszych.
Dewiza szkoły: „Dobro Rzeczypospolitej – najwyższym celem”
Tradycje
[edytuj | edytuj kod]Więź z przeszłością pozwalają organizować tradycyjne zjazdy absolwentów i wychowanków szkoły od 1927 roku. Na przełomie XX/XXI wieku odbywały się co 5 lat. Obecnie szkoła organizuje co roku zjazdy absolwentów, a rok 1998 rozpoczął zwyczaj uroczystego obchodzenia 50-lecia matury kolejnych roczników. W 1998 r. pierwsze takie spotkanie przypadło na rocznik 1948, który jako pierwszy zdawał maturę po II wojnie światowej.
Od roku 2010 w Szkole odbywa się coroczny Konkurs Pieśni Patriotycznej.
Kalendarium szkoły
[edytuj | edytuj kod]- 1904 - Józef Radwański został właścicielem szkoły przy ul. Cegielnianej 11.
- 1 X 1906 - szkoła przekształcona w czteroklasowe Prywatne Progimnazjum Męskie Filologiczne.
- 27 XI 1917 - szkoła została przekształcona w pełne ośmioletnie gimnazjum.
- 1 III 1918 - odszedł dotychczasowy właściciel szkoły, Józef Radwański; nowym właścicielem szkoły został nauczyciel matematyki Kazimierz Tomaszewski.
- 23 VIII 1929 - szkoła została upaństwowiona i otrzymała nazwę: Państwowe Gimnazjum im. Pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej Gabriela Narutowicza.
- 1 IX 1933 - przeniesienie szkoły do budynku przy ul. Targowej 63.
- 1939 - 1945 - okupacyjna przerwa w działalności szkoły
- 1 II 1945 - wznowiono działalność po II wojnie światowej; 1. powojenny dyrektor - Norbert Filutowicz, przedwojenny nauczyciel szkoły.
- VI 1948 - pierwsza powojenna matura
- 1 IX 1956 - przekształcenie szkoły z męskiej w koedukacyjną na podstawie zarządzenia Ministerstwa Oświaty
- 11 IV 1964 - I Zjazd Absolwentów i Wychowanków, który ufundował sztandar szkoły, portret patrona szkoły i tablicę pamiątkową poświęconą „Pamięci profesorów i wychowanków poległych w czasie wojny i okupacji”.
- 1 IX 1965 - szkoła została przeniesiona do nowego budynku „tysiąclatki” przy ulicy Nowej 11/13.
- 14 XII 1972 - odsłonięcie tablicy pamiątkowej z okazji 50. rocznicy śmierci patrona szkoły - prezydenta RP Gabriela Narutowicza.
- 17 IX 1974 - minister Oświaty i Wychowania odznaczył szkołę Medalem Pamiątkowym Komisji Edukacji Narodowej.
- 18 IV 1980 - II Zjazd Absolwentów i Wychowanków szkoły z okazji 75 rocznicy jej powstania; w trakcie zjazdu szkoła została wyróżniona Honorową Odznaką Miasta Łodzi.
- 5 V 1984 - III Zjazd Absolwentów połączony z odsłonięciem pomnika patrona szkoły, Gabriela Narutowicza.
- 1 IX 1984 - dyrektorem szkoły zostaje mgr Jadwiga Sadłocha.
- 1 VI 1995 - IV zjazd Absolwentów i Wychowanków II Liceum Ogólnokształcącego im. Gabriela Narutowicza.
- 1 XII 1996 - dyrektorem szkoły zostaje mgr Dariusz Jędrasiak.
- 15 V 1998 - V Zjazd Absolwentów i Wychowanków Szkoły z okazji 50-lecia matury-rocznik 1948.
- 12 VI 1999 - VI Zjazd Absolwentów i Wychowanków Szkoły z okazji 95 rocznicy jej powstania.
- 1 IX 2003 - po raz pierwszy przyjęci zostali uczniowie do trzyletniego liceum.
- V 2004 - po raz ostatni zdają maturę absolwenci czteroletniego liceum.
- 4-5 VI 2004 - VII Zjazd Absolwentów i Wychowanków Szkoły z okazji 100-rocznicy jej powstania
- V 2005 - po raz pierwszy zdają maturę w nowej formule absolwenci trzyletniego liceum.
- I 2006 - dyrektorem szkoły zostaje mgr Jadwiga Bielecka.
- 1 X 2007 - dyrektorem szkoły zostaje mgr Jadwiga Ochocka.
- 17 X 2009 - VIII Zjazd Absolwentów i Wychowanków Szkoły z okazji 105-lecia jej powstania
- 12 XI 2013 odsłonięcie tablicy pamiątkowej mjr Eugeniusza Kaszyńskiego, ps. „Nurt”, absolwenta szkoły w 1931 r.; dowódcy Świętokrzyskiego Zgrupowania Partyzanckiego „Ponury”[2]
Dyrektorzy
[edytuj | edytuj kod]- Józef Radwański – 1904–1918
- Kazimierz Tomaszewski 1918–1923
- Ignacy Roliński – 1923–1929[3]
- Rajmund Bromirski – 1929–1931
- ks. Józef Orłowski – 1931
- Fabrycy [?] – 1931–1932
- Celestyn Dobrzański – 1932–1935
- Hieronim Urban – 1935–1939
- Edward Mierzwa – 1939
- Norbert Filutowicz – 1945–1962
- Genowefa Adamczewska – 1962–1966[4]
- Marian Strobin – 1966–1967[5]
- Bożena Burawska – 1967–1978
- Wiesława Małkiewicz – 1978–1984
- Jadwiga Sadłocha – 1984–1996
- Dariusz Jędrasiak – 1996–2006
- Jadwiga Bielecka – 2006–2007
- Jadwiga Ochocka – 2007–2022
- Dariusz Jędrasiak – od 2022
Znani nauczyciele
[edytuj | edytuj kod]- Genowefa Adamczewska – nauczycielka i dyrektorka szkoły[3]
- Benedykt Halicz – biolog
- Ignacy Roliński – nauczyciel i wykładowca akademicki
- Józef Roman – poseł na sejm[6]
Znani uczniowie
[edytuj | edytuj kod]- Jerzy Urban – dziennikarz, publicysta, satyryk, polityk
Znani absolwenci
[edytuj | edytuj kod]Kulturalne tradycje szkoły bez ciasnoty konserwatyzmu, czego przejawem było nadanie placówce patrona w osobie Gabriela Narutowicza, były inspiracją dla wielu pokoleń absolwentów ceniących wolność, w tym licznych twórców rozrywki i sztuki:
- Rajmund Ambroziak[7] – polski pianista, kameralista
- Krzysztof Baranowski – polski historyk
- Janusz Karol Barański – animator kultury, harcmistrz, księgarz
- Feridun Erol[8] – polski reżyser filmowy i scenarzysta
- Piotr Hertel[9] – kompozytor hymnu szkoły
- Bolesław Hochlinger – polski malarz[10]
- Wiesław Kaczmarek – polski dziennikarz sportowy oraz poseł Krajowej Rady Narodowej
- Eugeniusz Kaszyński ps. „Nurt” – dowódca Świętokrzyskich Zgrupowań AK „Ponury” i d-ca 2 pp Legionów AK
- Juliusz Kulesza – polski grafik i pisarz, strzelec, uczestnik powstania warszawskiego, kapitan Wojska Polskiego
- Jerzy Kosiński[11] – pisarz anglojęzyczny
- Czesław Pustelnik – technolog papiernictwa, profesor Politechniki Łódzkiej
- Tadeusz Ross[12]– aktor, satyryk, piosenkarz
- Piotr Rajczyk – dziennikarz, rysownik satyryczny[13]
- Bartosz Smoczyński – drukarz, grafik, projektant książek[14]
- Piotr Smolewski – lekarz hematolog[15]
- Jerzy Spychała – duchowny i muzealnik
- Mieczysław Syska – starosta powiatowy, podporucznik
- Jan Jacek Sztaudynger – polski ekonomista, syn Jana Sztaudyngera
- Witold Szwedkowski – działacz społeczny, poeta[13]
- Jan Waszczyński – prawnik[16]
- Marta Wiśniewska (Mandaryna)[17] – instruktorka tańca, wokalistka muzyki tanecznej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b O szkole | II Liceum Ogólnokształcące im. Gabriela Narutowicza w Łodzi [online], lo2-lodz.edupage.org [dostęp 2019-09-02] .
- ↑ Kałach Maciej, Major „Nurt” upamiętniony w II LO; [w:] „Polska. Dziennik Łódzki”, 13 XI 2013, nr 264, s. 5
- ↑ a b Aleksander Łynka , Zarys dziejów II Liceum Ogólnokształcącego im. Gabriela Narutowicza w Łodzi w latach 1904–2014 [online] [dostęp 2021-10-23] .
- ↑ Sekretarz Komitetu Łódzkiego PZPR ds. kultury i propagandy w latach 1975-1981
- ↑ Historyk; w latach 70. XX w. z-ca dyr. Muzeum Historii Ruchu Robotniczego w Łodzi
- ↑ Campo Santo Łodzi, [w:] Stanisław Rachalewski, Dziennik Zarządu miasta Łodzi R. 20 nr 10, bc.wbp.lodz.pl, 15 października 1938 [dostęp 2023-05-19] .
- ↑ Stanisław Dybowski , Słownik pianistów polskich, Selene, 2003, ISBN 978-83-910515-5-9 [dostęp 2022-11-03] (pol.).
- ↑ ABSOLWENCI Z ROKU 1956 KLASA IX C. II LO. [dostęp 2011-01-24]. (pol.).
- ↑ ABSOLWENCI Z ROKU 1953. II LO w Łodzi. [dostęp 2011-01-24]. (pol.).
- ↑ Bolesław Hochlinger [online], sp42lodz.pl, 18 lutego 2019 [dostęp 2022-05-26] .
- ↑ ABSOLWENCI Z ROKU 1948 KLASA III B. II LO w Łodzi. [dostęp 2011-01-24]. (pol.).
- ↑ ABSOLWENCI Z ROKU 1955. II LO w Łodzi. [dostęp 2011-01-24]. (pol.).
- ↑ a b ABSOLWENCI Z ROKU 1995 KLASA IVE. II LO w Łodzi. [dostęp 2021-01-19]. (pol.).
- ↑ ABSOLWENCI Z ROKU 1990 KLASA IVB. II LO w Łodzi. [dostęp 2021-01-19]. (pol.).
- ↑ Ryszard Żmuda , Prof. dr hab. med. Piotr Paweł Smolewski [online] [dostęp 2023-03-28] .
- ↑ 70 lat Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2015, s. 205-211 (biogram autorstwa Romualda Dębskiego)
- ↑ Absolwenci 1997 r., kl. IVD.