Inwigilacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zespół kamer do inwigilacji kibiców na stadionie Gillette Stadium w Foxborough, Massachusetts

Inwigilacja (od łac. invigilare – czuwać nad czymś) – ogólnie: określenie zespołu czynności stosowanych do śledzenia (monitorowania) zachowań ludzi.

Stosowana jest m.in. w państwach o ustroju politycznym totalitarnym, jako narzędzie do ingerowania w życie prywatne obywateli, a także dyskretny (tajny) nadzór nad osobą, grupą, organizacją, poprzez systematyczną obserwację agentów (tzw. „wtyczki”) np. policję, służby specjalne lub prywatnego detektywa[1][2][3]. Naruszanie prawa do prywatności poprzez inwigilację jest według Human Rights Watch oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych jednym z zagrożeń dla wolności słowa[4][5].

Inwigilacja elektroniczna rozwija się w państwach demokratycznych, w Stanach Zjednoczonych tłumaczono takie działania koniecznością zwalczania terroryzmu[6]. Rozmowy telefoniczne, transfer danych poprzez Internet, maile, transmisja satelitarna mogą być monitorowane przez automatyczne systemy nasłuchu. Przykładem takiego systemu może być amerykański Echelon, który swoim zasięgiem obejmuje znaczną część globu.

W 2015 roku w Ministerstwie Finansów rozpoczęto wdrażanie systemu biometrii głosowej o nazwie VoicePIN, który umożliwia automatyczną identyfikację obywatela po głosie[7][8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gary T. Marx - Encyclopedia of Social Theory: Surveillance, web.mit.edu [dostęp 2024-02-02].
  2. Blażej Kaucz, The militarisation of behaviours: social control and surveillance in Poland and Ireland, Critical criminological perspectives, Cham: Palgrave Macmillan, 2022, ISBN 978-3-031-16600-6 [dostęp 2024-02-02].
  3. Zygmunt Bauman, David Lyon, Liquid surveillance: a conversation, Cambridge, UK Malden, MA: Polity, 2013, ISBN 978-0-7456-6282-4 [dostęp 2024-02-02].
  4. UN report: The link between State surveillance and freedom of expression | Privacy International. www.privacyinternational.org. [dostęp 2017-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-01-17)]. (ang.).
  5. The NSA’s Global Threat to Free Speech. Human Rights Watch, 2013-11-18. [dostęp 2017-01-26]. (ang.).
  6. Roy Coleman i inni, State Power Crime, London 2009, DOI10.4135/9781446269527 [dostęp 2024-02-02].
  7. » Identyfikacja Polaków po głosie, czyli nowy system w fiskusie i BZ WBK -- Niebezpiecznik.pl --. niebezpiecznik.pl. [dostęp 2017-01-26].
  8. Katarzyna Sudaj: Urząd skarbowy rozpozna cię po głosie. Bankier.pl. [dostęp 2017-01-26].