Jan Bularski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Kapistran Bularski
Komar
Ilustracja
podpułkownik lekarz podpułkownik lekarz
Data i miejsce urodzenia 25 października 1889
Poręba Mrzygłodzka
Data i miejsce śmierci 24 października 1943
Słowik
Przebieg służby
Lata służby 1918–1943
Siły zbrojne Wojsko Polskie,
Armia Krajowa
Jednostki 4 Pułk Piechoty Legionów
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa:
Grób Jana Bularskiego na Cmentarzu Partyzanckim w Kielcach (na drugim planie mogiły, zamordowanych wraz z nim – Eugeniusza Miernika i ppor. Jana Tomasza Jaskólskiego)

Jan Kapistran Bularski, ps. Komar (ur. 25 października 1889 w Porębie Mrzygłodzkiej[1], zm. 24 października 1943 w Słowiku) – polski lekarz internista , doktor wszech nauk medycznych, podpułkownik lekarz Wojska Polskiego, szef sanitarny Kielecko-Radomskiego Okręgu Armii Krajowej „Jodła”.

Życiorys[edytuj]

Pochodził z Poręby Mrzygłodzkiej, w mieście tym uczęszczał do szkoły powszechnej. W 1912 roku zdał maturę w gimnazjum męskim w Zawierciu[1]. Następnie rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim, jednak musiał je przerwać z powodu wybuchu I wojny światowej. Dyplom lekarski uzyskał ostatecznie w 1917[2]. Później przeprowadził się do Kielc, gdzie zamieszkał w domu przy ul. Kapitulnej[3].

W 1918 roku wstąpił do wojska, następnie został młodszym lekarzem 4 Pułku Piechoty. W stopniu kapitana brał udział w wojnie z bolszewikami. W 1922 roku otrzymał dyplom doktora wszech nauk medycznych. W tym samym roku został zweryfikowany do stopnia kapitana w korpusie oficerów zawodowych lekarzy ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. W 1924 roku służył w 10 baonie sanitarnym z przydziałem jako lekarz w Szpitalu Rejonowym w Kielcach[4]. Później, już jako major, ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku, został lekarzem macierzystego pułku, naczelnym lekarzem kieleckiego garnizonu i komendantem Garnizonowej Izby Chorych przy ul. Sienkiewicza[5][6]. W dwudziestoleciu międzywojennym prowadził również prywatną praktykę[3]. Był lekarzem domowym Ubezpieczalni Społecznej w Kielcach[7].

Po rozpoczęciu II wojny światowej został komendantem szpitala polowego. Następnie znalazł się w niemieckiej niewoli, jednak, jako lekarz, został zwolniony. Następnie rozpoczął działalność konspiracyjną. W stopniu podpułkownika rozpoczął pracę na stanowisku szefa sanitarnego Kielecko-Radomskiego Okręgu AK „Jodła”[3]. W czasie okupacji pomagał rodzinom poległych osób, wysyłał paczki żywnościowe do pozostających w niewoli żołnierzy, rozprowadzał zrzuty lotnicze, zajmował się również przygotowaniem służby zdrowia na wypadek Akcji „Burza”[8]. Ponadto w jego mieszkaniu odbywało się tajne nauczanie[9].

15 października 1943 roku został aresztowany wraz z żoną i córką przez Gestapo; trafił do kieleckiego więzienia[1]. 24 października, wraz z dziewięcioma innymi osobami, został rozstrzelany przez Niemców w Słowiku. Pośmiertnie został awansowany na stopień pułkownika. Dwa lata później jego ciało ekshumowano i przeniesiono na Cmentarz Partyzancki w Kielcach[3].

Na Słowiku (obecnie część Kielc), po zachodniej stronie ul. Krakowskiej, znajduje się pomnik upamiętniający dziesięciu Polaków, w tym Jana Bularskiego, rozstrzelanych przez Niemców. W lutym 2008 roku Rada Miasta Kielce podjęła decyzję o nazwaniu jego imieniem skweru znajdującego się w centrum miasta, po wschodniej stronie ul. Stanisława Staszica. 24 października 2009 odsłonięto na murze dawnego pałacu biskupiego, od strony ul. Kapitulnej, gdzie znajdował się dom, w którym mieszkał, poświęconą mu tablicę[3].

Przypisy

  1. a b c Jan Bularski (1889–1943) (pol.). mbpporeba.pl. [dostęp 2012-09-24].
  2. Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski ..., s. 340 jako datę uzyskania dyplomu podał 1918 r.
  3. a b c d e C. Jastrzębski, K. Otwinowski, M. Otwinowska: Miejsca pamięci narodowej w Kielcach. Kielce: Muzeum Historii Kielce, 2010, s. 198–200. ISBN 978-83-930068-9-2.
  4. Rocznik Oficerski 1924 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1924, s. 1012, 1073, 1083.
  5. Rocznik Oficerski 1928 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1928, s. 713, 731.
  6. Rocznik Oficerski 1932 – Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1932, s. 325, 534.
  7. Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski ..., s. 339.
  8. Kielce: odsłonięto tablicę ku czci płk. dr. Jana Bularskiego (pol.). ekai.pl. [dostęp 2012-09-24].
  9. A. Massalski, S. Meducki: Kielce w latach okupacji hitlerowskiej 1939–1945. Wrocław: Ossolineum, 1986, s. 232. ISBN 83-04-01865-9.

Bibliografia[edytuj]

  • Roczniki oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932.
  • Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na 1936 rok, Biuro Propagandy Polskiej Medycyny przy Naczelnej Izbie Lekarskiej, Warszawa 1936.