Jeż

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jeż
Erinaceus[1]
Linnaeus, 1758[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – jeż amurski (E. amurensis)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

owadożery

Rodzina

jeżowate

Podrodzina

jeże

Rodzaj

jeż

Typ nomenklatoryczny

Erinaceus europaeus Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Spacerujący jeż

Jeż[5] (Erinaceus) – rodzaj ssaka z podrodziny jeży (Erinaceinae) w rodzinie jeżowatych (Erinaceidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Europie i Azji (Rosja, wschodnie Chiny i Korea)[6][7][8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 158–306 mm, długość ogona 17–42 mm, długość ucha 16–30 mm, długość tylnej stopy 34–54 mm; masa ciała 526–1400 g[7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące żyjące współcześnie gatunki[6][5]:

oraz gatunki wymarłe[11]:

Jeż w kulturze[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmy o jeżach.

W kulturze od czasów starożytności rozpowszechnił się obraz jeża niosącego jabłko nabite na kolce. Nie ma on nic wspólnego z rzeczywistością, gdyż jeże są zwierzętami owadożernymi. Pierwszy taki obraz przedstawił Pliniusz Starszy w dziele „Historia naturalna”, twierdząc, jakoby jeże miały w ten sposób zbierać zapasy na zimę[12]. W anonimowym tekście „Fizjolog” z II wieku jabłka zastąpiono winogronami i dodano chrześcijański morał – jeż kradnący owoce z winnicy jest alegorią diabła, pragnącego ukraść „owoce duszy”. Wersję z winogronami powtórzył Izydor z Sewilli w VII wieku w swoim dziele „Etymologie”[13].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Erinaceus Linnaeus, 1758.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Erinaceus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 52. (łac.)
  3. É. Geoffroy Saint-Hilaire: Catalogue des Mammifères du Muséum national d’Histoire naturelle. Paris: 1803, s. 70. (fr.)
  4. F. Mina Palumbo. Catalogo dei Mammiferi della Sicilia. „Ann. Agr. Sic.”. 12, s. 37, 1868 (wł.). 
  5. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 61. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  6. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 20. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  7. a b T. Best: Family Erinaceidae (Hedgehogs and Gymnures). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 319–320. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.)
  8. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Erinaceus. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-30].
  9. Palmer 1904 ↓, s. 269.
  10. Palmer 1904 ↓, s. 629.
  11. J.S. Zijlstra: Erinaceus (ang.). Hesperomys project. [dostęp 2022-05-05].
  12. Naturalis Historia/Liber VIII – Wikisource, la.wikisource.org [dostęp 2021-12-21] (łac.).
  13. Łukasz Kozak: Jeż – średniowieczna alegoria diabła (pol.). Newsweek, 2014-12-10. [dostęp 2018-07-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-24)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]