Jeże (podrodzina ssaków)

Jeże
	Erinaceinae
	G. Fischer, 1817
	; Jeż anatolijski (Erinaceus concolor)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	owadożery
Podrząd	Erinaceota
Rodzina	jeżowate
Podrodzina	jeże
	Typ nomenklatoryczny
	Erinaceus Linnaeus, 1758
Synonimy
	Amphechinini Gureev, 1979; Amphechina: Kalandadze & Rautian, 1992; Scymnericini Lopatin, 2003;
	Amphechinini Gureev, 1979; Amphechina: Kalandadze & Rautian, 1992; Scymnericini Lopatin, 2003;
Plemiona
	1 plemię (+ 14 wymarłych rodzajów o statusie incertae sedis) – zobacz opis w tekście
	1 plemię (+ 14 wymarłych rodzajów o statusie incertae sedis) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Jeże^[6] (Erinaceinae) – podrodzina ssaków z rodziny jeżowatych (Erinaceinae).

Rozmieszczenie geograficzne

Podrodzina obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Afryce^[7]^[8].

Systematyka

Do podrodziny należą jedno plemię^[9]^[7]^[6]:

Erinaceini G. Fischer, 1817

Rodzaje wymarłe o statusie incertae sedis^[10]:

Amphechinus Aymard, 1850^[11]
Dimylechinus Hürzeler, 1944^[12] – jedynym przedstawicielem był Dimylechinus bernoullii Hürzeler, 1944
Gymnurechinus Butler, 1956^[13]
Ladakhechinus Wazir, Cailleux, Sehgal, Patnaik, Kumar & van den Hoek Ostende, 2022^[14] – jedynym przedstawicielem był Ladakhechinus iugummontis Wazir, Cailleux, Sehgal, Patnaik, Kumar & van den Hoek Ostende, 2022
Mellalechinus Zijlstra, 2012^[15] – jedynym przedstawicielem był Mellalechinus salis (Lavocat, 1961)
Mioechinus Butler, 1948^[16]
Oligoechinus Li Zhichao, Li Yongxiang, Xue Xiangxu, Li Wenhou, Zhang Yunxiang & Yang Fu, 2019^[17] – jedynym przedstawicielem był Oligoechinus lanzhouensis Li Zhichao, Li Yongxiang, Xue Xiangxu, Li Wenhou, Zhang Yunxiang & Yang Fu, 2019
Palaeoscaptor Matthew & Granger, 1924^[18]
Parvericius Koerner, 1940^[19]
Postpalerinaceus Crusafont i Pairó & Villalta, 1948^[20]
Scymnerix Lopatin, 2003^[21] – jedynym przedstawicielem był Scymnerix tartareus Lopatin, 2003
Sonidolestes Li Lu, Cailleux, Mutu, van den Hoek Ostende & Qiu Zhuding, 2022^[22] – jedynym przedstawicielem był Sonidolestes wendusui Li Lu, Cailleux, Mutu, van den Hoek Ostende & Qiu Zhuding, 2022
Stenoechinus Rich & Rasmussen, 1973^[23] – jedynym przedstawicielem był Stenoechinus tantalus Rich & Rasmussen, 1973
Untermannerix Rich, 1981^[24] – jedynym przedstawicielem jest Untermannerix copiosus Rich, 1981.

Uwagi

↑ Typ nomenklatoryczny: Amphechinus Aymard, 1850.
↑ Typ nomenklatoryczny: Scymnerix Lopatin, 2003.

Przypisy

↑ Erinaceinae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ J. Fischer von Waldheim: Zoognosia tabulis synopticis illustrata: in usum praelectionum Academiae imperialis medico-chirugicae mosquensis edita. Cz. 3. Mosquae: Typis Nicolai S. Vsevolozsk, 1814, s. ix. (łac.).
↑ А.А. Гуреев: Насекомоядные (Mammalia, Insectivora). Ежи, кроты и землеройки (Erinaceidae, Talpidae, Soricidae). W: А.А. Гуреев: Фауна СССР. Млекопитающие. T. 4. Cz. 2. Ленинград: Наука, 1979, s. 1–502. (ros.).
↑ H.Н. Каландадзе & А.С. Раутиан: Система млекопитающих и историческая зоогеография. W: Филогенетика млекопитающих. Москва: Издательство Московского университета, 1992, s. 59. (ros.).
↑ A.W. Lopatin. A new genus of the Erinaceidae (Insectivora, Mammalia) from the Oligocene of Mongolia. „Paleontological Journal”. 37 (6), s. 653, 2003. (ang.).
↑ ^a ^b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 61–62. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
↑ ^a ^b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 20–22. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Subfamily Erinaceinae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-30].
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-31]. (ang.).
↑ J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Erinaceinae Fischer, 1814, Hesperomys project (Version 23.5.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-08-31] (ang.).
↑ A. Aymard. &#91M. Aymard fait la communication suivante, concernant les restes de mammifères fossiles qu’il a recueillis dans le calcaire miocène des environs du Puy]. „Annales de la Société d’Agriculture, Sciences, Arts et Commerce du Puy”. 14, s. 110, 1850. (fr.).
↑ J. Hürzeler. Über einem dimyloiden Erinaceiden (Dimylechinus gen. nov.) aus dem Aquitanien der Limagne. „Eclogae geologicae Helvetiae”. 37 (2), s. 460, 1944. (niem.).
↑ P.M. Butler. Erinaceidae from the Miocene of East Africa. „Fossil Mammals of Africa”. 11, s. 3, 1956. (ang.).
↑ W.A. Wazir, F. Cailleux, R.K. Sehgal, R. Patnaik, N. Kumar & L.W. van den Hoek Ostende. First record of insectivore from the late Oligocene, Kargil Formation (Ladakh Molasse Group), Ladakh Himalayas. „Journal of Asian Earth Sciences”. 8, s. 100105 (5), 2022. DOI: 10.1016/j.jaesx.2022.100105. (ang.).
↑ J.S. Zijlstra. A nomen novum for Protechinus Lavocat, 1961 (Mammalia, Erinaceidae), a junior homonym of the valid name Protechinus Noetling, 1897 (Echinoidea, Arbacioida). „Zootaxa”. 3233, s. 67, 2012. (ang.).
↑ P.M. Butler. On the evolution of the skull and teeth in the Erinaceidae, with special reference to fossil material in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 118 (2), s. 479, 1948. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1948.tb00389.x. (ang.).
↑ Z. Li, Y. Li, X. Xue, W. Li, Y. Zhang & F. Yang. A new fossil Erinaceidae from the Shajingyi area in the Lanzhou Basin, China. „Acta Geologica Sinica – English Edition”. 93 (4), s. 790, 2019. DOI: 10.1111/1755-6724.13797. (ang.).
↑ W.D. Matthew & W.W. Granger. New insectivores and ruminants from the Tertiary of Mongolia, with remarks on the correlation. „American Museum novitates”. 105, s. 2, 1924. (ang.).
↑ H.E. Koerner. The geology and vertebrate paleontology of the Fort Logan and Deep River formations of Montana. Part I. New vertebrates. „The American journal of science”. 238 (12), s. 841, 1940. DOI: 10.2475/ajs.238.12.837. (ang.).
↑ M. Crusafont i Pairó & J.F. de Villalta. Sur un nouveau Palerinaceus du Pontien d’Espagne. „Eclogae geologicae Helvetiae”. 40 (1), s. 322, 1948. (fr.).
↑ A.V. Lopatin. A new genus of the Erinaceidae (Insectivora, Mammalia) from the Oligocene of Mongolia. „Paleontological Journal”. 37 (6), s. 654, 2003. (ang.).
↑ L. Li, F. Cailleux, E. Mutu, E., L.W. van den Hoek Ostende& Z. Qiu. Sonidolestes wendusui, a new genus of Erinaceinae (Eulipotyphla, Mammalia) from the Lower Miocene of Inner Mongolia, China. „Historical Biology”. W druku, s. 2, 2022. DOI: 10.1080/08912963.2022.2141628. (ang.).
↑ T.H. Rich & D.L. Rasmussen. New North American erinaceine hedgehogs (Mammalia: Insectivora). „Occasional Papers of the Museum of Natural History, the University of Kansas”. 21, s. 7, 1973. (ang.).
↑ T.H. Rich. Origin and history of the Erinaceinae and Brachyericinae (Mammalia, Insectivora) in North America. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 171 (1), s. 15, 1981. (ang.).

[3] Typ nomenklatoryczny: Amphechinus Aymard, 1850.

[6] Typ nomenklatoryczny: Scymnerix Lopatin, 2003.

[itis-1] Erinaceinae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Fischer-2] J. Fischer von Waldheim: Zoognosia tabulis synopticis illustrata: in usum praelectionum Academiae imperialis medico-chirugicae mosquensis edita. Cz. 3. Mosquae: Typis Nicolai S. Vsevolozsk, 1814, s. ix. (łac.).

[Gureev-4] А.А. Гуреев: Насекомоядные (Mammalia, Insectivora). Ежи, кроты и землеройки (Erinaceidae, Talpidae, Soricidae). W: А.А. Гуреев: Фауна СССР. Млекопитающие. T. 4. Cz. 2. Ленинград: Наука, 1979, s. 1–502. (ros.).

[Kalandadze&Rautian-5] H.Н. Каландадзе & А.С. Раутиан: Система млекопитающих и историческая зоогеография. W: Филогенетика млекопитающих. Москва: Издательство Московского университета, 1992, s. 59. (ros.).

[Lopatin-7] A.W. Lopatin. A new genus of the Erinaceidae (Insectivora, Mammalia) from the Oligocene of Mongolia. „Paleontological Journal”. 37 (6), s. 653, 2003. (ang.).

[Cichocki&inni-8] Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 61–62. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-9] C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 20–22. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-10] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Subfamily Erinaceinae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-30].

[mdd-11] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-31]. (ang.).

[Zijlstra-12] J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Erinaceinae Fischer, 1814, Hesperomys project (Version 23.5.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-08-31] (ang.).

[aym-13] A. Aymard. &#91M. Aymard fait la communication suivante, concernant les restes de mammifères fossiles qu’il a recueillis dans le calcaire miocène des environs du Puy]. „Annales de la Société d’Agriculture, Sciences, Arts et Commerce du Puy”. 14, s. 110, 1850. (fr.).

[hur-14] J. Hürzeler. Über einem dimyloiden Erinaceiden (Dimylechinus gen. nov.) aus dem Aquitanien der Limagne. „Eclogae geologicae Helvetiae”. 37 (2), s. 460, 1944. (niem.).

[but56-15] P.M. Butler. Erinaceidae from the Miocene of East Africa. „Fossil Mammals of Africa”. 11, s. 3, 1956. (ang.).

[waz&inni-16] W.A. Wazir, F. Cailleux, R.K. Sehgal, R. Patnaik, N. Kumar & L.W. van den Hoek Ostende. First record of insectivore from the late Oligocene, Kargil Formation (Ladakh Molasse Group), Ladakh Himalayas. „Journal of Asian Earth Sciences”. 8, s. 100105 (5), 2022. DOI: 10.1016/j.jaesx.2022.100105. (ang.).

[zij-17] J.S. Zijlstra. A nomen novum for Protechinus Lavocat, 1961 (Mammalia, Erinaceidae), a junior homonym of the valid name Protechinus Noetling, 1897 (Echinoidea, Arbacioida). „Zootaxa”. 3233, s. 67, 2012. (ang.).

[but48-18] P.M. Butler. On the evolution of the skull and teeth in the Erinaceidae, with special reference to fossil material in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 118 (2), s. 479, 1948. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1948.tb00389.x. (ang.).

[li&inni19-19] Z. Li, Y. Li, X. Xue, W. Li, Y. Zhang & F. Yang. A new fossil Erinaceidae from the Shajingyi area in the Lanzhou Basin, China. „Acta Geologica Sinica – English Edition”. 93 (4), s. 790, 2019. DOI: 10.1111/1755-6724.13797. (ang.).

[mat&gra-20] W.D. Matthew & W.W. Granger. New insectivores and ruminants from the Tertiary of Mongolia, with remarks on the correlation. „American Museum novitates”. 105, s. 2, 1924. (ang.).

[koe-21] H.E. Koerner. The geology and vertebrate paleontology of the Fort Logan and Deep River formations of Montana. Part I. New vertebrates. „The American journal of science”. 238 (12), s. 841, 1940. DOI: 10.2475/ajs.238.12.837. (ang.).

[pai&vil-22] M. Crusafont i Pairó & J.F. de Villalta. Sur un nouveau Palerinaceus du Pontien d’Espagne. „Eclogae geologicae Helvetiae”. 40 (1), s. 322, 1948. (fr.).

[lop-23] A.V. Lopatin. A new genus of the Erinaceidae (Insectivora, Mammalia) from the Oligocene of Mongolia. „Paleontological Journal”. 37 (6), s. 654, 2003. (ang.).

[li&inni22-24] L. Li, F. Cailleux, E. Mutu, E., L.W. van den Hoek Ostende& Z. Qiu. Sonidolestes wendusui, a new genus of Erinaceinae (Eulipotyphla, Mammalia) from the Lower Miocene of Inner Mongolia, China. „Historical Biology”. W druku, s. 2, 2022. DOI: 10.1080/08912963.2022.2141628. (ang.).

[rich&ras-25] T.H. Rich & D.L. Rasmussen. New North American erinaceine hedgehogs (Mammalia: Insectivora). „Occasional Papers of the Museum of Natural History, the University of Kansas”. 21, s. 7, 1973. (ang.).

[rich-26] T.H. Rich. Origin and history of the Erinaceinae and Brachyericinae (Mammalia, Insectivora) in North America. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 171 (1), s. 15, 1981. (ang.).

[1]

[2]

[a]

[3]

[4]

[b]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]