Jerzy Treder

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jerzy Treder (ur. 14 kwietnia 1942 w Białej Rzece, zm. 2 kwietnia 2015) – polski językoznawca, dialektolog, badacz języka kaszubskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1967 ukończył studia polonistyczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Gdańsku (obecnie Uniwersytet Gdański), następnie pracował kolejno w WSP i od 1970 na nowo utworzonym Uniwersytecie Gdańskim. Na UG doktoryzował się w 1973 na podstawie pracy Toponimia byłego powiatu puckiego, napisanej pod kierunkiem Huberta Górnowicza, habilitował w 1987 na podstawie pracy Ze studiów nad frazeologią kaszubską (na tle porównawczym). Tytuł naukowy profesora otrzymał w 1994[1].

W swoich pracach zajmował się dialektologią, onomastyką, frazeologią[2]. Zredagował Słownik polsko-kaszubski Aleksandra Labudy (1982 – z Edwardem Brezą)[3] i Słownik polsko-kaszubski Jana Trepczyka (wyd. 1994)[4]. W 2003 opracował i wydał na nowo Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego Stefana Ramułta[5].

Był członkiem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego (od 1973)[6], członkiem-założycielem Instytutu Kaszubskiego (1996), a także członkiem Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego (od 1962), Polskiego Towarzystwa Językoznawczego (od 1971), Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (1978), Komisji Frazeologicznej Komitetu Językoznawstwa PAN (od 1979) i Komisji Słowiańskiej Frazeologii przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów (od 1992).

W 1983 otrzymał Medal Stolema[7], w 1994 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, w 1997 uhonorowany został Medalem Komisji Edukacji Narodowej[6].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • 70 lat „Poradnika Językowego”, Zawartość pisma w latach 1901–1970 (1972)[8]
  • Zasady pisowni kaszubskiej (1976) – z Edwardem Brezą[9]
  • Toponimia byłego powiatu puckiego (1977)[10]
  • Gramatyka kaszubska. Zarys popularny (1981)[11]
  • Ze studiów nad frazeologią kaszubską (na tle porównawczym) (1986)[12]
  • Frazeologia kaszubska a wierzenia i zwyczaje (na tle porównawczym) (1989)[13]
  • Toponimia powiatu wejherowskiego (1997)[14]
  • Kaszubi - wierzenia i twórczość. Ze słownika Sychty (2000)[15]
  • Historia kaszubszczyzny literackiej. Studia (2005)[16]
  • Nazwy ptaków we frazeologii i inne studia z frazeologii i paremiologii polskiej (2005)[17]
  • Ceynowy i Mosbacha Wiadomość o Kaszubach z połowy XIX w. (2006)[18]
  • Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie (2009)[19]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Prof. dr hab. Jerzy Treder | Wydział Filologiczny, fil.ug.edu.pl [dostęp 2021-01-18].
  2. Nie żyje Jerzy Treder, wybitny profesor, trojmiasto.pl, 2 kwietnia 2015 [dostęp 2021-01-18] (pol.).
  3. Jerzy Treder, Edward Breza, Słownik polsko-kaszubski ; Słowôrz kaszëbsko-polsczi, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski w Gdańsku, 1981–1982, ISBN 83-00-00103-4, OCLC 9854933 [dostęp 2021-01-18].
  4. Jerzy Treder, Słownik polsko-kaszubski, wyd. Wyd. 1, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Zarza̜d Główny, Gdańsk, 1994, ISBN 83-85011-73-0, OCLC 56580315 [dostęp 2021-01-18].
  5. Jerzy Treder, Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, Gdańsk: Oficyna Czec, 2003, ISBN 83-87408-64-6, OCLC 318814208 [dostęp 2021-01-18].
  6. a b Gdańszczanie. Ci, którzy niedawno odeszli, [w:] gdansk.pl [online], Gdańsk - oficjalny portal miasta [dostęp 2021-01-18] (pol.).
  7. Medal Stolema, Klub Studencki "Pomorania", 16 marca 2017 [dostęp 2021-01-15] (pol.).
  8. 70 [siedemdziesiąt] lat "Poradnika językowego" : zawartość pisma w latach 1901-1970. - Biblioteka Narodowa (Polska), katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-01-19] (ang.).
  9. Zasady pisowni kaszubskiej : na podstawie postanowień Komisji do Spraw Pisowni Kaszubskiej... / oprac. Edward Breza i Jerzy Treder. - Biblioteka Narodowa (Polska), katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-01-19] (ang.).
  10. Treder Jerzy – Toponimia byłego powiatu puckiego. - Bydgoski Antykwariat Naukowy, www.ban-dreas.pl [dostęp 2021-01-19].
  11. Jerzy Treder, Gramatyka kaszubska : zarys popularny, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski w Gdańsku, 1981, ISBN 83-00-00102-6, OCLC 9969613 [dostęp 2021-01-19].
  12. Jerzy Treder, Ze studiów nad frazeologią kaszubską : na tle porównawczym, wyd. Wyd. 1, Gdańsk: Wydawn. Uniwersytetu Gdańskiego, 1986, ISBN 83-7017-187-7, OCLC 28435571 [dostęp 2021-01-19].
  13. Katalog Biblioteki Narodowej - Frazeologia kaszubska a wierzenia i zwyczaje, katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-01-19] (ang.).
  14. Jerzy Treder, Toponimia powiatu wejherowskiego, Gdańsk: Gdańskie Towarzustwo Naukowe, 1997, ISBN 83-87359-15-7, OCLC 51487023 [dostęp 2021-01-19].
  15. Bernard Sychta, Kaszubi, wierzenia i twórczość : ze Słownika Sychty, Gdańsk: Oficyna Czec, 2000, ISBN 83-87408-24-7, OCLC 45493491 [dostęp 2021-01-19].
  16. Jerzy Treder, Historia kaszubszczyzny literackiej : studia, Gdańsk: Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, 2005, ISBN 83-7326-316-0, OCLC 68041736 [dostęp 2021-01-19].
  17. Jerzy Treder, Nazwy ptaków we frazeologii i inne studia z frazeologii i paremiologii polskiej, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2005, ISBN 83-7326-248-2, OCLC 63115774 [dostęp 2021-01-19].
  18. Jerzy Treder, Ceynowy i Mosbacha "Wiadomość o Kaszubach" z połowy XIX w., Gdynia: Wydawnictwo Region, 2006, ISBN 83-60437-00-9, OCLC 749807563 [dostęp 2021-01-19].
  19. Jerzy Treder, Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie, wyd. Wëd. 2., pòprawioné i pòszerzoné, Gduńsk, ISBN 978-83-63538-56-9, OCLC 910849580 [dostęp 2021-01-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]