Kamionka (powiat gryfiński)
Na mapach: 
52°48′45″N 14°31′28″E/52,812500 14,524444
52°48′45″N 14°31′28″E/52,812500 14,524444| osada | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2022) |
143[2] |
| Strefa numeracyjna |
91 |
| Kod pocztowy |
74-505[3] |
| Tablice rejestracyjne |
ZGR |
| SIMC |
0779220 |
Położenie na mapie gminy Mieszkowice  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego  | |
Położenie na mapie powiatu gryfińskiego  | |
| 52°48′45″N 14°31′28″E/52,812500 14,524444[1]
| |
Kamionka (do 1945 niem. Steinbachsgrund[4]) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Mieszkowice.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.
Układ przestrzenny
[edytuj | edytuj kod]Wszystkie elementy kompozycji przestrzennej z XIX/XX w. pozostają czytelne (geometryczna forma podwórza gospodarczego, klasycystyczny dwór z 1840 r., założenie parkowe, kolonia mieszkalna, spichlerz z początku XX w.), poszczególne obiekty znajdują się jednak w złym stanie technicznym. Po północnej stronie podwórza wybudowano nowe obiekty gospodarcze, zaś kolonia mieszkalna została rozbudowana w kierunku zachodnim, wytyczono też nową drogę dojazdową do kolonii mieszkalnej. Zabudowa podwórza gospodarczego zachowana jest w całości z wyjątkiem domu rządcy i kuźni. Zabytkowy charakter części budynków został zdegradowany przez nieumiejętną wymianę stolarki, pokrycia dachowego oraz przemurowań elewacji[5].
Nazwa
[edytuj | edytuj kod]Steinbachsgrund 1860[6], Kamionka 1948[4]
Historia
[edytuj | edytuj kod]- 1795 - miasto Mieszkowice sprzedaje wolne lenno zamkowe za 9200 talarów, na którego części gruntów prawdopodobnie powstaje po latach majątek Steinbachs Ackerwirtschaft[7]
- I połowa XIX w. - powstaje folwark na gruntach należących do Mieszkowic
- 1840 - wybudowano dwór w stylu późnoklasycystycznym; powstaje też park dworski krajobrazowy
- 1850 - prywatny majątek ziemski Steinbachs Ackerwirtschaft liczy 1268 mórg i 33 pręty powierzchni, w tym 1037 mórg i 27 prętów gruntów ornych, 22 mórg i 105 prętów ogrodów, 105 mórg i 51 prętów łąk, 89 mórg pastwisk, 14 mórg i 30 prętów nieżytków i wód; jego wartość jest wyceniana na 30 470 talarów[7]
- 15.02.1860 - należąca do właściciela ziemskiego Eduarda Steinbacha posiadłość, położona na terenie miasta Mieszkowice, otrzymuje nazwę Steinbachsgrund, za zgodą Wydziału Spraw Wewnętrznych królewskiej rejencji frankfurckiej[6]
- 1871 – majątek liczy 5 budynków oraz 76 mieszkańców,[8]
- 1894 - właścicielem jest Ernst Steinbach
- 1910 - właścicielem majątku jest Heck[9]
- 1914 - majątek obejmuje 325 ha ziemi, w tym 300 ha gruntów ornych i 25 ha łąk; właścicielem jest Fritz Vashel, do którego należy również folwark Karlshöhe[10]
- 1923 - właścicielem majątku ziemskiego jest Hermann Güsewell; obejmuje on 306 ha ziemi, w tym 290 ha gruntów ornych, 11 ha łąk i 5 ha nieużytków; hodowano m.in. 72 sztuk bydła i 38 świń[11]
- 1929 - właścicielem majątku ziemskiego jest Hermann Güsewell; obejmuje on 306 ha ziemi, w tym 290 ha gruntów ornych, 11 ha łąk i 5 ha nieużytków; hodowano m.in. 135 sztuk bydła i 61 świń[12]
- 1938 - właścicielem majątku ziemskiego jest Hermann Güsewell[13]
- Po 1945 - majątek zostaje upaństwowiony i włączony do Państwowych Nieruchomości Ziemskich, następnie do Zespołu Gospodarstw Rolnych w Witnicy
- 1960 - Kamionka włączona zostaje do Stadniny Koni w Bielinie[14][15]
- Lata 90. XX w. - Stadnina Koni w Bielinie przekształcona zostaje w jednoosobową spółkę skarbu państwa.
- 2017 - utworzono sołectwo Kamionka, poprzez wydzielenie części obszaru sołectwa Plany o powierzchni 640 ha[16]
| Właściciel | Lata |
|---|---|
| Steinbach | I poł. XIX w.- pocz.XX w. |
| Heck | 1910 |
| Fritz Vashel | 1914 |
| Hermann Güsewell | 1923-1938 |
Ludność
[edytuj | edytuj kod]Ludność w ostatnich 3 stuleciach[17][8][18]:
Wyznania
[edytuj | edytuj kod]Kaplica należąca do parafii rzymskokatolickiej pw. Przemienienia Pańskiego w Mieszkowicach, mieści się od 1994 r. w budynku dworu.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]Obiekty wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków[19]:
- Dwór - powstał w 1840 w stylu późnoklasycystycznym (data znajdowała się na tympanonie nad wejściem od strony dziedzińca), na rzucie prostokąta o wymiarach 26×13,60 m, wtórnie przedłużony w końcu XIX w. lub na początku XX w. od strony północno-zachodniej. Budynek parterowy, całkowicie podpiwniczony z kondygnacją poddasza częściowo użytkową, nakryty dachem naczółkowym. Od 1994 we wnętrzach traktu ogrodowego urządzono kaplicę należącą do Parafii Rzymskokatolickiej w Mieszkowicach; kilka pomieszczeń pełni funkcję biurową, pomieszczenia mieszkalne zostały opuszczone.
- Park dworski - park krajobrazowy, powstały w 2 połowie XIX w., powierzchnia 2,5 ha. Pod koniec XIX w. uzupełniono zadrzewienie parku nowymi nasadzeniami drzew ozdobnych (modrzew, kasztanowiec, orzechy, robinie) i w tym okresie park osiągnął zamierzoną formę plastyczną i funkcję użytkową. W części pd-zach., położonej tuż za dworem, jest uporządkowany i stosunkowo zadbany. Występują tu liczne wiekowe drzewa - jesiony, kasztanowce, dęby, robinie i orzechy. Przy wjeździe na dziedziniec rośnie okazały dąb o obwodzie pnia 300 cm. Druga pd-wsch. część parku jest zaniedbana i nie użytkowana.
- Spichlerz w zespole folwarcznym - z początku XX w.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 49656.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 426 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ a b M.P. z 1948 r. Nr 59, poz. 363
- ↑ Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Mieszkowice. Załącznik nr 1 do uchwały Nr XXXV/281/2014 Rady Miejskiej w Mieszkowicach z dnia 30 stycznia 2014 r., 2014, s. 27 [dostęp 2025-08-08].
- ↑ a b Amtsblatt der Regierung zu Frankfurt a.d. Oder, Frankfurt a.d. Oder: Hofbuchdruckerei von Trowizsch und Sohn, 1860, s. 82 [dostęp 2025-08-08] (niem.).
- ↑ a b Heinrich Karl Wilhelm Berghaus, Landbuch der Mark Brandenburg und des Markgrafthums Nieder-Lausitz in der Mitte des 19. Jahrhunderts oder geographisch-historisch-statistische Beschreibung der Provinz Brandenburg, t. 3, Brandenburg: Adolph Müller, 1856, s. 385, 388 [dostęp 2025-08-08] (niem.).
- ↑ a b Königlich Statistisches Bureau (red.), Die Gemeinden und Gutsbezirke des Preussischen Staates und ihre Bevölkerung. 2, Die Gemeinden und Gutsbezirke der Provinz Brandenburg und ihre Bevölkerung : nach den Urmaterialien der allgemeinen Volkszählung vom 1. December 1871, t. II. Provinz Brandenburg, Berlin: Verlag des Königlichen Statistichen Bureaus, 1872, s. 118 [dostęp 2025-08-20] (niem.).
- ↑ Adressbuch aller Länder der Erde, der Kaufleute, Fabrikanten, Gewerbetreibenden, Gutsbesitzer etc, t. 8a, Nürnberg: C. Leuchs & Comp., 1910, 177b [dostęp 2025-08-08] (niem.).
- ↑ Niekammer's landwirtschaftliche Güter-Adreßbücher, t. 2. Güter-Adreßbuch für die Provinz Brandenburg, Leipzig: Reichenbach, 1914, s. 262 [dostęp 2025-08-08] (niem.).
- ↑ Niekammer's landwirtschaftliche Güter-Adreßbücher, t. 4. Landwirtschaftliches Adreßbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Brandenburg, Leipzig: Reichenbach, 1923, s. 150 [dostęp 2025-08-08] (niem.).
- ↑ Niekammer's landwirtschaftliche Güter-Adreßbücher, t. 4. Landwirtschaftliches Adreßbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Brandenburg, Leipzig: Reichenbach, 1929, s. 215 [dostęp 2025-08-08] (niem.).
- ↑ Reichs-Telefonbuch. Telephon-Adressbuch für das Deutsche Reic, Berlin: Hoffmann, październik 1938, s. 162 [dostęp 2025-08-08] (niem.).
- ↑ Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Mieszkowice, Mieszkowice 2007, s. 29-30.
- ↑ Gminny program opieki nad zabytkami dla Miasta i Gminy Mieszkowice na lata 2014-2017. Mieszkowice: 2013.
- ↑ Uchwała Nr XXII/192/2017 w sprawie utworzenia jednostki pomocniczej Gminy Mieszkowice o nazwie Sołectwo Kamionka [online], 30 marca 2017 [dostęp 2025-08-08].
- ↑ Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, t. 2, Leipzig and Wien: Bibliographisches Institut, 1912, s. 115 [dostęp 2025-08-08] (niem. • ang.).
- ↑ Polska w liczbach [online].
- ↑ Gminna ewidencja zabytków [online], Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Mieszkowice [dostęp 2025-08-08].
| Miasto | |
|---|---|
| Wsie | |
| Osady | |
| Osady leśne | |
| Części miasta | |
| Części wsi | |
| Inne miejscowości |
