Witnica (województwo zachodniopomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Witnica
Kościół Chrystusa Króla w Witnicy
Kościół Chrystusa Króla w Witnicy
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryfiński
Gmina Moryń
Strefa numeracyjna (+48) 91
Tablice rejestracyjne ZGR
SIMC 0779621
Położenie na mapie gminy Moryń
Mapa lokalizacyjna gminy Moryń
Witnica
Witnica
Położenie na mapie powiatu gryfińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gryfińskiego
Witnica
Witnica
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Witnica
Witnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Witnica
Witnica
Ziemia 52°52′08″N 14°28′28″E/52,868889 14,474444
Wnętrze kościoła

Witnica – (niem. Vietnitz), wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Moryń.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego.

Historia[edytuj]

Witnica to stara wieś pomorska o słowiańskim rodowodzie. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1248 (wieś występuje pod nazwą "stagnum Vitenitz")[1]. Z 1337 pochodzi informacja o istniejącym we wsi kościele[1] oraz karczmie. W 1433 właścicielem wsi był rycerz von Strauss z Krajnika Dolnego.[1] W wieku XVI, XVII i XVIII następowały bardzo częste zmiany właścicieli. Od 1780[1] majątek należał do starosty powiatu Chojna - von Sydow, a od 1800[1] (1828[2]) do 1945 do rodziny von Oelsen.

Po II wojnie światowej w miejscowości działał Kombinat Państwowych Gospodarstw Rolnych Witnica.

Kościół Chrystusa Króla[edytuj]

Kościół parafialny zbudowany został w końcu XIII w. z kostki granitowej[3]. Jest to budowla salowa, orientowana, bez chóru[3]. Pierwotnie kościół nie posiadał wieży (dobudowano ją w XV w. z kamienia i cegły)[1]. W przyziemiu wieży zachował się 3-uskokowy, portal ostrołukowy. Wykonany z cegły szczyt wschodni ozdobiony został blendami, sterczynami i niewielką, murowaną sygnaturką.

W 1830 kościół poddano gruntownemu remontowi, w czasie którego przemurowano otwory okienne oraz dobudowano kaplicę grobową[3]. Nieco później (w 1911) dobudowano zakrystię[3].

W dawnym murze cmentarnym otaczającym kościół zachowała się renesansowa bramka z drugiej połowy XVI w[3].

Kościół posiada unikalne w skali regionu wyposażenie[1], na które składa się:

Pałac[edytuj]

Pałac w Witnicy
Litografia z II połowy XIX w.
Stan obecny (2011)
Fragment elewacji pałacu (2011 r.)

Dwór w Witnicy został zbudowany po 1780 przez rodzinę von Sydow[1]. Po pożarze, nowi właściciele - rodzina von Oelsen wzniosła w ok. 1840 okazały pałac w stylu neorenesansowym[2]. Pałac otoczony był przez rozległy park o pow. ok. 20 ha. Po II wojnie światowej pałac i park był wzorowo utrzymany przez mający tu u swą siedzibę PGR ( w parku był zwierzyniec i bażanciarnia). W 1990 pałac został strawiony przez pożar - do chwili obecnej nie został odbudowany i pozostaje w stanie ruiny. Również park jest obecnie mocno zaniedbany.

Naprzeciw pałacu zachował się duży zespół zabudowań gospodarczych wzniesionych w drugiej połowie XIX w.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f g h Między Odrą, a Myślą, Oficyna IN PLUS, Szczecin 2011, ISBN 978 8389402 78 3
  2. a b Moryń, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Szczecinie, Szczecin 1997, ISBN 83-86334-32-0
  3. a b c d e Roman Kostynowicz: Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej, Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Ottonianum", Szczecin 2000, ISBN 83-7041-202-5