Kamiumi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Drzewo genealogiczne według Kojiki

W japońskiej mitologii, moment narodzin bogów (jap. 神産み Kamiumi) następuje po stworzeniu Japonii (Kuniumi) i odnosi się do narodzin kami, potomków Izanami i Izanagiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według Kojiki, bogowie narodzili się w wyniku wzajemnych relacji Izanami i Izanagiego oraz działania bóstwa ognia, Kagutsuchi, który przy porodzie spalił genitalia Izanami i śmiertelnie ją ranił[1][2]. Izanagi, będący świadkiem śmierci ukochanej żony, poćwiartował swoje dziecko[3], a z jego krwi i odciętych części ciała narodziło się wielu kami[3]. Następnie Izanagi zszedł do krainy ciemności Yomi (świat zmarłych), aby znaleźć Izanami, jednak kiedy odnalazł ją i zauważył iż jej ciało jest w stanie rozkładu, a z poszczególnych części ciała rodzą się kolejni bogowie, rzucił się od ucieczki[4]. Będąc już bezpiecznym przystąpił do rytuału oczyszczania (misogi), podczas którego zrodzili się kolejni kami[5], którzy są najważniejszymi bóstwami shintō: Amaterasu - bogini słońca, Tsukuyomi - bóstwo księżyca oraz Susanoo - bóg mórz[6].

Narodziny bogów[edytuj | edytuj kod]

Bogowie zrodzeni podczas agonii i śmierci Izanami.

Po utworzeniu ośmiu dużych wysp (Ōyashima) oraz pomniejszych wysp Japonii, Izanagi i Izanami zabrali się za tworzenie bogów, m.in. Katakurokushin (jap. 家宅六神), bóstw wiatru, drzew i łąk, które rodziły się spontanicznie[1]:

  1. Ohokotooshio (jap. 大事忍男神)
  2. Ihatsuchibiko (jap. 石土毘古神)
  3. Ihasuhime (jap. 石巣比売神)
  4. Ohotohiwake (jap. 大戸日別神)
  5. Ame-no-fukio (jap. 天之吹男神)
  6. Ohoyabiko (jap. 大屋毘古神)
  7. Kazamotsuwake-no-oshio (jap. 風木津別之忍男神)
  8. Ohowatatsumi (jap. 大綿津見神)
  9. Hayaakitsuhiko (jap. 速秋津日子神)
  10. Hayaakitsuhime (jap. 速秋津比売神)
    Z relacji między Hayaakitsuhiko i Hayaakitsuhime zrodzili się następujący bogowie[1]:
    1. Ahanagi (jap. 沫那藝神)
    2. Ahanami (jap. 沫那美神)
    3. Tsuranagi (jap. 頬那藝神)
    4. Tsuranami (jap. 頬那美神)
    5. Ame-no-mikumari (jap. 天之水分神)
    6. Kuni-no-mikumari (jap. 国之水分神)
    7. Ame-no-kuhizamochi (jap. 天之久比奢母智神)
    8. Kuni-no-kuhizamochi (jap. 国之久比奢母智神)
  11. Shinatsuhiko (jap. 志那都比古神)
  12. Kukunochi (jap. 久久能智神)
  13. Ohoyamatsumi (jap. 大山津見神)
  14. Kaya-no-hime (jap. 鹿屋野比売神), znana jako Nozuchi (jap. 野椎神)
    W wyniku relacji między Ohoyamatsumi i Kaya-no-hime zrodzili się następujący bogowie[1]:
    1. Ame-no-sazuchi (jap. 天之狭土神)
    2. Kuni-no-sazuchi (jap. 国之狭土神)
    3. Ame-no-sagiri (jap. 天之狭霧神)
    4. Kuni-no-sagiri (jap. 国之狭霧神)
    5. Ame-no-kurado (jap. 天之闇戸神)
    6. Kuni-no-kurado (jap. 国之闇戸神)
    7. Ohotomatohiko (jap. 大戸惑子神)
    8. Ohotomatohime (jap. 大戸惑女神)
  15. Tori-no-ihakusubune (jap. 鳥之石楠船神), znany jako Ame-no-torifune (jap. 天鳥船)
  16. Ohogetsuhime (jap. 大宜都比売神)
  17. Hi-no-yagihayao (jap. 火之夜藝速男神), znany jako Hi-no-kagabiko (jap. 火之炫毘古神) i Hi-no-kagutsuchi (jap. 火之迦具土神)
    Podczas porodu Kagustuchi, genitalia Izanami zostały spalone, a ona została śmiertelnie ranny. W jej agonii, z jej wymiotów, moczu i kału zrodziło się wielu kami[2]:
  18. Kanayamabiko (jap. 金山毘古神), rodzi się z wymiociny i odchodów Izanami
  19. Kanayamabime (jap. 金山毘売神), rodzi się z wymiociny i odchodów Izanami
  20. Haniyasubiko (jap. 波邇夜須毘古神), urodzony z kału Izanami
  21. Haniyasubime (jap. 波邇夜須毘売神), urodzona z kału Izanami
  22. Mitsuhanome (jap. 彌都波能売神), rodzi się z moczu z Izanami
  23. Wakumusuhi (jap. 和久産巣日神), rodzi się z moczu z Izanami
    Wakumusuhi miał córkę:
    1. Toyouke (jap. 豊宇気毘売神)

Śmierć Kagutsuchiego[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Izanami, Izanagi opłakiwali jej śmierć, a z jego łez zrodziło się bóstwo Nakisawame (jap. 泣沢女神). Następnie Izanagi pochował Izanami na Górze Hiba, po czym jego smutek zamienił się w gniew, a on sam postanowił zabić Kagutsuchi za pomocą miecza zwanego Ame-no-ohabari (jap. 天之尾羽张, znanego również jako Itsu-no-ohabari)[2][3].

Z krwi Kagutsuchiego zrodzili się następujący bogowie:

  1. Ihasaku (jap. 石折神)
  2. Nesaku (jap. 根折神)
  3. Ihatsutsunoo (jap. 石筒之男神)
    Bogowie powyżej zrodzili się z krwi, która spadła z końca miecza pomiędzy skały.
  4. Mikahayahi (jap. 甕速日神)
  5. Hihayahi (jap. 樋速日神)
  6. Takemikagutsuchinoo (jap. 建御雷之男神), znany jako Takefutsu (jap. 建布都神) lub Toyofutsu (jap. 豊布都神)
    Bogowie powyżej zrodzili się z krwi, która spadła z ostrza miecza.
  7. Kuraokami (jap. 闇淤加美神)
  8. Kuramitsuha (jap. 闇御津羽神)
    Bogowie powyżej zrodzili się z krwi, która spadła z rękojeści miecza.

Ponadto, z poćwiartowanego ciała Kagutsuchiego również powstali kami[3]:

  1. Masakayamatsumi (jap. 正鹿山津見神), z głowy Kagutsuchiego;
  2. Odoyamatsumi (jap. 淤縢山津見神), z klatki piersiowej;
  3. Okuyamatsumi (jap. 奥山津見神), z jamy brzusznej;
  4. Kurayamatsumi (jap. 闇山津見神), z genitaliów;
  5. Shigiyamatsumi (jap. 志藝山津見神), z lewego ramienia;
  6. Hayamatsumi (jap. 羽山津見神), z prawego ramienia;
  7. Harayamatsumi (jap. 原山津見神), z lewej stopy;
  8. Toyamatsumi (jap. 戸山津見神), z prawej stopy;

Kraina Yomi[edytuj | edytuj kod]

Izanagi następnie postanowił odnaleźć Izanami, więc udał się do krainy ciemności Yomi. Przekraczając bramy tego świata poznał ją, więc zawołał[4]:

Kraje, które mieliśmy stworzyć nie są jeszcze gotowe. Wróć ze mną !

[a]

A Izanami odpowiedziała:

Szkoda, że nie przyszedłeś wcześniej, bo już jadłam w krainie Yomi ! ... jednak postaram się porozumieć z bogami Yomi. Pod żadnym pozorem nie możesz patrzeć na mnie !

[b]

Izanami mówiąc to, ruszyła w stronę pałacu bogów Yomi. Jednak, gdy mimo długiego upływu czasu nie wróciła Izanagi zaczął rozpaczać. Nie dotrzymał obietnicy i wkroczył do świata zmarłych, gdzie udało mu się znaleźć Izanami ale ciało jego ukochanej zaczęło gnić, a z jej ciała zrodziło się ośmiu bogów piorunów[4]:

  1. Ohoikazuchi (jap. 大雷), z głowy Izanami;
  2. Honoikazuchi (jap. 火雷), z jej piersi;
  3. Kuroikazuchi (jap. 黒雷), z jej brzucha;
  4. Sakuikazuchi (jap. 折雷), z jej narządów płciowych;
  5. Wakaikazuchi (jap. 若雷), z jej lewego ramienia;
  6. Tsuchiikazuchi (jap. 土雷), z jej prawego ramienia;
  7. Naruikazuchi (jap. 鳴雷), z jej lewej stopy;
  8. Fusuikazuchi (jap. 伏雷), z jej prawej stopy;

Zszokowany Izanagi, postanowił wrócić do domu, ale Izanami zakłopotana swoim wyglądem poleciła Yomotsushikome (jap. 黄泉丑女, dosł. "Straszna kobieta z krainy ciemności") gonić jej męża. W trakcie ucieczki Izanagi zdjął nakrycie głowy i rzucił nim o ziemię, a ono zamieniło się w kiści winogrona. Yomotsushikome zaczęła je jeść, ale po chwili rzuciła się w pogoń za uciekającym bogiem, który rozbił ząb grzebienia, który nosił w prawym koku i rzucił go na ziemię, a on stał się pędami bambusa, które Yomotsushikome zaczął jeść i umożliwił Izanagiem dalszą ucieczkę.

Izanami postanowiła wysłać w pościg ośmiu bogów piorunów oraz 1500 wojowników Yomi. Izanagi widząc przeciwników, wymachując swoim mieczem o długości 10 tsuka kontynuował ucieczkę, aż dotarł do Yomotsu-hirasaka (jap. 黄泉比良坂), granicy krainy Yomi, gdzie rosły trzy drzewa brzoskwiniowe, którymi rzucił w przeciwników aby uciec.

Izanagi powiedział:

Pomogą wszystkim ludziom, gdy są zmęczeni i mają problemy.

[c]

Drzewa te nazywane były Ohokamuzumi-no-mikoto (jap. 意富加牟豆美命)[4].

Wreszcie Izanami dogoniła Izanagiego, który podniósł kamień, którego nawet tysiące ludzi nie mogły poruszyć i zablokował nim wejście. W tym momencie ich oczy spotykały się po raz ostatni[4].

Izanami powiedziała:

Jeśli będziesz zachowywał się w ten sposób, będę dusić i zabijać tysiąc ludzi z waszej ziemi codziennie !

[d]

Izanagi odpowiedział jej:

Jeśli to zrobisz, ja w ciągu jednego dnia będę wywoływał 1500 porodów. Tak więc w ciągu jednego dnia rzeczywiście 1.000 ludzi umrze, ale 1500 będzie się rodzić.

[e]

Te słowa tłumaczyły zataczanie się kręgu życia i śmierć człowieka. Z tego samego powodu, Izanami jest również nazywana Yomotsu-ohokami (jap. 黄泉津大神) oraz Chishiki-no-ohokami (jap. 道敷大神). Głaz, który blokuje wejście do świata umarłych znany jest jako Chikaeshi-no-ohokami (jap. 道返之大神) i Yomido-no-ohokami (jap. 黄泉戸大神), jest dzisiaj znany jako nachylenie Ifuya (jap. 伊赋夜坂) znajdujące się w Izumo, prefekturze Shimane[4].

Oczyszczanie Izanagiego[edytuj | edytuj kod]

Bogowie zrodzeni podczas kąpieli Izanagiego.

Po opuszczeniu krainy Yomi, Izanagi postanowił usunąć wszystkie nieczystości ze swojego ciała przez ceremonię oczyszczenia (misogi) składającej się z kąpieli w rzece Ahakihara w Tachibana no Ono w Tsukushi. Gdy rzucał swoje ubrania i przedmioty na podłogę zrodziło się dwunastu bogów[5]:

  1. Tsukitatsufunato (jap. 衝立船戸神), z kija;
  2. Michi-no-nagachiha (jap. 道之長乳歯神), z obi;
  3. Tokihakashi (jap. 時量師神), z torby;
  4. Wazurahinoushi (jap. 和豆良比能宇斯能神), z ubrań
  5. Michimata (jap. 道俣神), z hakamy;
  6. Akiguhi-no-ushi (jap. 飽咋之宇斯能神), z korony;
  7. Okizakaru (jap. 奥疎神), z opaski z lewej dłoni;
  8. Okitsunagisabiko (jap. 奥津那芸佐毘古神), z opaski z lewej dłoni;
  9. Okitsukahibera (jap. 奥津甲斐弁羅神), z opaski z lewej dłoni;
  10. Hezakaru (jap. 辺疎神), z opaski z prawej dłoni;
  11. Hetsunagisabiko (jap. 辺津那芸佐毘古神), z opaski z prawej dłoni;
  12. Hetsukahibera (jap. 辺津甲斐弁羅神), z opaski z prawej dłoni;

Gdy Izanagi pozbywał się zanieczyszczeń z ziemi Yomi, zrodziło się dwóch bogów:

  1. Yasomagatsuhi (jap. 八十禍津日神)
  2. Ohomagatsuhi (jap. 大禍津日神)

Gdy zrzucał z siebie klątwę, zrodziło się trzech bogów:

  1. Kamunaobi (jap. 神直毘神)
  2. Ohonaobi (jap. 大直毘神)
  3. Izunome (jap. 伊豆能売)

Następnie, podczas mycia wodą dolnych części ciała, zrodziło się dwóch bogów:

  1. Sokotsuwatatsumi (jap. 底津綿津見神)
  2. Sokotsutsunoo (jap. 底筒之男神)

Następnie, podczas mycia wodą środkowych części ciała, zrodziło się dwóch bogów:

  1. Nakatsuwatatsumi (jap. 中津綿津見神)
  2. Nakatsutsunoo (jap. 中筒之男神)

Ostatecznie, podczas mycia wodą górnych części ciała, zrodziło się dwóch bogów:

  1. Uhatsuwatatsumi (jap. 上津綿津見神)
  2. Uhatsutsunoo (jap. 上筒之男神)

Trio Sokotsuwatatsumi, Nakatsuwatatsumi i Uhatsuwatatsumi tworzą grupę bóstw wody zwanych Sanjin Watatsumi. Trio Sokotsutsunoo, Nakatsutsunoo i Uhatsutsunoo tworzą Sumiyoshi Sanjin grupę bóstw rybołówstwa i morza, którym oddaje cześć Sumiyoshi Taisha[5].

W ostatnim etapie ceremonii oczyszczenia, Izanagi obmył swoje lewe oko, dzięki czemu powstała Amaterasu Ohomikami (jap. 天照大御神), gdy mył prawe oko zrodził się Tsukuyomi-no-Mikoto (jap. 月読命), a gdy mył nos powstał, Takehayasusanoo-no-Mikoto (jap. 建速须佐之男命)[5].

Troje bogów zwanych Mihashira-no-Uzu-no-Miko (jap. 三贵子, dosł. "Troje Szlachetnych Dzieci"), dostało poszczególne sfery do zarządzania. Amaterasu otrzymała prawo do rządzenia Wysoką Równiną Niebios i naszyjnik z klejnotów o nazwie Mikuratanano-no-kami (jap. 御仓板挙之神), Tsukuyomi jest uprawniony do rządzenia nocą, a Takehayasusanoo jest panem mórz[6].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 「あなたと一緒に創った国土はまだ完成していません。帰りましょう。」. Kojiki
  2. 「黄泉の国の食べ物を食べてしまったので、生き返ることはできません」「黄泉神と相談しましょう。お願いですから、私の姿は見ないで下さいね。」. Kojiki
  3. 「人々が困っている時に助けてくれ」. Kojiki
  4. 「私はこれから毎日、一日に千人ずつ殺そう」. Kojiki
  5. 「それなら私は人間が決して滅びないよう、一日に千五百人生ませよう」. Kojiki

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Chamberlain 2008 ↓, s. 77–78.
  2. a b c Chamberlain 2008 ↓, s. 79.
  3. a b c d Chamberlain 2008 ↓, s. 80–81.
  4. a b c d e f Chamberlain 2008 ↓, s. 82–83.
  5. a b c d Chamberlain 2008 ↓, s. 84–85.
  6. a b Chamberlain 2008 ↓, s. 86.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]