Kasr Amra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kasr Amraa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Qasr Amra.jpg
Kraj  Jordania
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, III, IV
Numer ref. 327
Regionb Kraje Arabskie
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1985
na 9. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Jordanii
Mapa lokalizacyjna Jordanii
Kasr Amra
Kasr Amra
Ziemia 31°48′06,67″N 36°35′14,84″E/31,801853 36,587456

Kasr Amra (arab.: قصر عمرة) jest najlepiej znanym spośród pustynnych zamków we wschodniej Jordanii. Zamek został wybudowany w pierwszej połowie VIII wieku (prawdopodobnie pomiędzy rokiem 711 a 715) przez kalifa Al-Walida I z dynastii Umajjadów. W czasach tych rosła dominacja tej dynastii na terenie dzisiejszej Jordanii. Zamek jest jednym z najważniejszych przykładów wczesnej architektury islamu.

Fresk z Kasr Amra, Muzeum Pergamońskie, Berlin

Choć z wyglądu Kasr Amra przypomina budowlę obronną, podobnie jak pozostałe „zamki pustynne”, Amra był miejscem wypoczynku. Zamki budowane w oazach lub ich najbliższym otoczeniu służyły jako miejsca wypadowe dla uczestników polowań. Mogły być także ośrodkami gospodarstw rolnych.

Kasr Amra jest budowlą o skromnych rozmiarach w porównaniu z innymi „zamkami pustynnymi”. Jednak w 1985 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO ze względu na niezwykłe freski zdobiące jego wnętrze.

Pierwotnie zamek był większy niż obecnie, miał twierdzę z wewnętrznym dziedzińcem po którym zachowały się jedynie fundamenty oraz ogrody z fontanną, do której doprowadzano wodę za pomocą koła wodnego. Do dzisiaj zachowały się w dobrym stanie dwa budynki z piaskowca mieszczące niegdyś salę audiencyjną oraz łaźnie. Sala audiencyjna pokryta jest sklepieniem beczkowym i podzielona na trzy nawy. Dwie z nich kończyły się alkowami, zaś w nawie środkowe stał tron.

Dziś Kasr Amra jest w gorszym stanie niż pozostałe „zamki pustynne”. Podjęte zostały jednak prace restauracyjne mające na celu usunięcie graffiti pokrywających część bezcennych fresków.

Freski[edytuj | edytuj kod]

Sklepienie i ściany były ozdobione malowidłami. Jedno z nich, zwane „freskiem sześciu królów”, przedstawia Roderyka - króla Wizygotów, Chosroesa - władcę sasanidzkiego, cesarza bizantyjskiego, abisyńskiego negusa, cesarza Chin i wodza Turkmenów. Styl i tematyka innych malowideł zdradzają wpływy hellenistyczne, bizantyjskie i perskie. We wnętrzu znajdują się też freski przedstawiające sceny polowania na ssaki, które w wyniku działań człowieka dawno już wyginęły na Bliskim Wschodzie. Malowidła naścienne przedstawiają również tancerzy, muzykantów w otoczeniu egzotycznych roślin i zwierząt, a także zapaśników walczących w wiejskim krajobrazie. Ściany trzech pomieszczeń mieszczących niegdyś łaźnie pokrywają freski przedstawiające sceny polowań, w których uczestniczył kalif, nocne niebo półkuli północnej otoczone znakami zodiaku, sceny z mitologii klasycznej oraz nagie postaci kobiece.

Pisownia[edytuj | edytuj kod]

Transkrypcja z języka arabskiego powoduje, iż nazwa zamku zapisywana jest na wiele różnych sposobów m.in. Quseir Amra, Qasr Amrah, Qasayr Amra, Qusair Amra, Kasr Amra, Kusajr Amra. Właściwa transliteracja w alfabecie łacińskim to Quṣayr ʿAmra. Nazwa zamku oznacza „Mały pałac Amra”.