Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg 201 z 20.10.1966[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Dolistowo
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Wawrzyńca w Dolistowie
Wezwanie św. Wawrzyńca
Położenie na mapie gminy Jaświły
Mapa lokalizacyjna gminy Jaświły
Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie
Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie
Położenie na mapie powiatu monieckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu monieckiego
Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie
Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie
Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie
Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowie
Ziemia53°32′55″N 22°54′10″E/53,548611 22,902778
Izabella z Poniatowskich Branicka, fundatorka kościoła

Kościół św. Wawrzyńca w Dolistowierzymskokatolicki kościół położony w metropolii białostockiej w Dolistowie. Jest on siedzibą parafii należącej do dekanatu Knyszyn położonego w archidiecezji białostockiej[2].

Historia[edytuj]

Pierwszy kościół[edytuj]

Dolistowo jest też najstarszą mazowiecką osadą ludzką wspominaną pod nazwą "Targowisko" leżącą nad rzeką Biebrzą, u ujścia rzeki Netty posiadającą obiekt sakralny. Wyraźnym odsyłaniem do benedyktyńskiej misji chrystianizacyjnej, którą prowadził na tych terenach mnich św. Brunon z Kwerfurtu[3] jeszcze przed rokiem 1009 na życzenie Bolesława Chrobrego[4] jest wezwanie kościoła - św. Wawrzyńca w Dolistowie.

Trudno jest ustalić początki parafii w Dolistowie. Wiadomo, że za czasów króla Kazimierza Jagiellończyka (zmarł w 1492) istniał już kościół w Dolistowie, gdyż 18 września tego roku w swoim dokumencie wymienia Dolistowo wśród parafii, których patronat przekazuje biskupowi wileńskiemu Wojciechowi Taborowi. Parafia w Dolistowie została oficjalnie erygowana 6 lutego 1500 r. Pierwszym proboszczem został ks. kanonik Stanisław Dąbrówka i wtedy to drewniana kaplica pw. św. Stanisława BM została przemieniona na kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca diakona i męczennika[5]. Inne źródła wymieniają, że pierwszym proboszczem dolistowskim był ks. Jakub, który zmarł w roku 1506. W roku 1663 ks. Tomasz Moniuszko ufundował w kościele dolistowskim altarię z ołtarzem Najświętszej Maryi Panny[6].

Obecny kościół[edytuj]

Na budowę nowego kościoła murowanego w Dolistowie testamentem z roku 1645 przeznaczyła fundusze Aleksandra Wiesiołowska, starościna tykocińska. Fundacja ta jednak nie została zrealizowana. Kolejny właściciel miejscowych dóbr Jan Klemens Branicki zamierzał zbudować świątynię w Dolistowie także bezskutecznie. Kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca zbudowany został z kamienia polnego w latach 1789-91. Fundatorami tego kościoła byli: hetmanowa Izabella Branicka z Poniatowskich[7] i proboszcz ks. Krzysztof Kapica. Świątynia została zbudowana według projektu Jana Bogumiła Zsczerniga[8], porucznika i architekta będącego na usługach Izabelli Branickiej. Konsekracji kościoła dokonał bp Piotr Toczydłowski 23 października 1791 r. Obok kościoła stoi dzwonnica, zbudowana z kamieni w 1803[7]. W latach 70 XX wieku został przeprowadzony gruntowny remont wnętrza.

W ołtarzu głównym kościoła wielką czcią jest otoczony Krucyfiks pochodzący z XVIII wieku[7]. Pod krzyżem znajduje się obraz Matki Bożej Pocieszenia z namalowany w stylu rokoko (XVIII w). W bocznym ołtarzu znajduje się barokowy obraz Matki Bożej Różańcowej (także z XVIII w)[7]. Wszystkie obrazy ołtarzowe do tego kościoła namalował Antoni Herliczka z Białegostoku, nadworny malarz Jana Klemensa Branickiego, który udekorował też Pokoju Krajobrazowym w Pałacu Myślewickim w kompleksie Łazienek Królewskich[9].

Duszpasterstwo[edytuj]

Księża[edytuj]

Aktualnie posługę duszpasterską w kościele sprawują:

  • proboszcz - Ks. Adam Sokołowski - proboszcz
  • wikariusz - Ks. Wojciech Stupak - wikariusz

Odpust parafialny[edytuj]

10 sierpnia - św. Wawrzyńca

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 30 września 2017; 3 miesiące temu. [dostęp 2010-10-13].
  2. Oficjalna strona Archidiecezji Białostocka. Dekanat św. Wawrzyńca Knyszyn..
  3. ks. Stanisław Hołodok: Święty Brunon z Kwerfurtu (pol.). opoka.org.pl. [dostęp 2017-08-01].
  4. Józef Maroszek: Dzieje obszaru gminy Jaświły do końca XVIII wieku. Misja św. Brunona z Kwerfurtu w 1009 r. w Dolistowie?. [dostęp 15 maja 2009].
  5. Historia parafii św. Wawrzyńca w Dolistowie (kopia z Internet Archive)
  6. Historia parafii św. Wawrzyńca w Dolistowie na stronie archidiecezji białostockiej..
  7. a b c d Monika Kresa: Dzieje wsi Dolistowo Stare (pol.). gwarypolskie.uw.edu.pl. [dostęp 2017-08-01].
  8. Parafia rzymskokatolicka św. Wawrzyńca (pol.). e-podlasie.pl. [dostęp 2017-08-01].
  9. Pokój Krajobrazowy (pol.). lazienki-krolewskie.pl. [dostęp 2017-08-01].

Bibliografia[edytuj]

  • Edmund Chodorowski, Knyszyńskie szkice historyczne. Knyszyn 1997. ​ISBN 83-905287-4-6​.