Kochab

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kochab
β Ursae Minoris
Kochab
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Mała Niedźwiedzica
Rektascensja 14h 50m 42,326s[1]
Deklinacja +74° 09′ 19,81″[1]
Paralaksa (π) 0,02491 ± 0,00012[1]
Odległość 130,94 ± 0,63 ly
40,14 ± 0,19 pc
Wielkość obserwowana 2,08[1]m
Ruch własny (RA) −32,61 ± 0,11[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 11,42 ± 0,13[1] mas/rok
Prędkość radialna 16,96 ± 0,19[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy olbrzym
Typ widmowy K4 III[1]
Masa 1,4 ± 0,2 M[2]
Promień 42,06 R[2]
Metaliczność [Fe/H] −0,27 ± 0,07[2]
Jasność 450[3] L
Wiek 2,95 mld lat[2]
Temperatura 4126 ± 25[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 7 UMi
2MASS: J14504235+7409199
Bonner Durchmusterung: BD +74°595
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 550
Boss General Catalogue: GC 20029
Katalog Henry’ego Drapera: HD 131873
Katalog Hipparcosa: HIP 72607
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 5563
SAO Star Catalog: SAO 8102

Kochab (beta Ursae Minoris, β UMi) – druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy, odległa od Słońca o około 131 lat świetlnych.

Nazwa[edytuj]

Precesja północnego bieguna niebieskiego

Gwiazda nosi tradycyjną nazwę Kochab. Wywodzi się ona od arabskiego ‏الكوكب‎ al-kawkab, co oznacza po prostu „gwiazda”[3]. Dawniej dzieliła tę nazwę z α UMi; beta Ursae Minoris mogła być gwiazdą nazywaną przez starożytnych Greków Πόλος Polos, „biegunowa”[4], jako że około 1100 r. p.n.e. była najjaśniejszą gwiazdą w pobliżu północnego bieguna niebieskiego[3]. Grupa robocza Międzynarodowej Unii Astronomicznej do spraw uporządkowania nazewnictwa gwiazd zatwierdziła użycie nazwy Kochab dla określenia tej gwiazdy[5].

Właściwości fizyczne[edytuj]

Kochab to olbrzym należący do typu widmowego K4 III. Jego obserwowana wielkość gwiazdowa to 2,08m. Temperatura powierzchni gwiazdy to ok. 4130 K[3]. Gwiazda ta ma promień 42 razy większy od Słońca i jest 450 razy jaśniejsza od niego[3]. Rozmiar i jasność tej gwiazdy wynikają z jej zaawansowania ewolucyjnego: gwiazda ta zakończyła syntezę wodoru w hel w jądrze i obecnie albo zwiększa jasność przed zainicjowaniem syntezy helu w węgiel, albo ciemnieje po jej rozpoczęciu. Analizy asterosejsmologiczne wskazują[3], że ma masę około 1,4 masy Słońca[2]. Jej wizualny towarzysz (gwiazda o wielkości 12,77m, odległa o 214 sekund kątowych według pomiaru z 2003 r.[6]) ma duży ruch własny i tylko przypadkowo znajduje się na niebie w pobliżu beta Ursae Minoris[3].

Wokół olbrzyma krąży planeta beta Ursae Minoris b, gazowy olbrzym około sześciokrotnie masywniejszy od Jowisza[2][7].

Towarzysz
Masa
(MJ)
Okres orbitalny
(dni)
Półoś wielka
(au)
Ekscentryczność
b 6,1 ± 1,0 522,3 ± 2,7 1,4 ± 0,1 0,19 ± 0,02

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h Kochab w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g beta UMi b w serwisie The Extrasolar Planets Encyclopaedia (ang.)
  3. a b c d e f g Jim Kaler: Kochab (ang.). STARS, 2013-12-20. [dostęp 2017-03-02].
  4. Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 459. ISBN 0486210790. (ang.)
  5. Eric Mamajek, i inni: IAU Catalog of Star Names (IAU-CSN). W: IAU Division C Working Group on Star Names (WGSN) [on-line]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-02-01. [dostęp 2017-02-17].
  6. Mason et al.: WDS J14507+7409A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  7. B.-C. Lee, I. Han, M.-G. Park, D.E. Mkrtichian, A.P. Hatzes, K.-M. Kim. Planetary companions in K giants beta Cancri, mu Leonis, and beta Ursae Minoris. „Astronomy and Astrophysics”. DOI: 10.1051/0004-6361/201322608.