Kohtla-Järve

Kohtla-Järve
Herb	Flaga
Państwo	Estonia
Prowincja	Virumaa Wschodnia
Burmistrz	Jevgeni Solovjov
Powierzchnia	41,77 km²
Populacja (1 I 2025)
• liczba ludności	32 839
• gęstość	786,2 os./km²
Kod pocztowy	30323
	Położenie na mapie Estonii Kohtla-Järve
	59°24′N 27°17′E/59,400000 27,283333
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Informacje w Wikipodróżach
	Strona internetowa

Ten artykuł od 2015-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Kohtla-Järve – miasto w Estonii położone w prowincji Virumaa Wschodnia na północnym wschodzie państwa, około 50 kilometrów na zachód od Narwy. Liczy ok. 32,84 tys. mieszkańców (1 I 2025)^[1], jest czwartym pod względem ludności miastem w Estonii. Zostało założone w 1924 roku. Miasto przemysłowe, ośrodek eksploatacji i chemicznej przeróbki łupków bitumicznych, przemysł materiałów budowlanych, mebli, przemysł lekki. Kohtla-Järve jest miastem bardzo zróżnicowanym pod względem etnicznym, zamieszkuje tu blisko 40 różnych narodowości i tylko 21% populacji miasta to Estończycy.

Historia

Historia Kohtla-Järve jest ściśle powiązana z historią otrzymywania oleju skalnego z łupków bitumicznych – głównego surowca Estonii.

Istnieją dowody na to że stałe ludzkie osiedla istnieją na terenie współczesnego Kohtla-Järve od późnego średniowiecza. W duńskich źródłach osady Järve i Kukruse były po raz pierwszy wspomniane w 1241 roku, odpowiednio pod nazwami Jeruius i Kukarus, oraz osada Sompa w 1420 występuje jako Soenpe.

Lokalni mieszkańcy byli świadomi faktu łatwopalności łupków bitumicznych już od czasów starożytnych, jakkolwiek wykorzystanie tego surowca na skalę przemysłową rozpoczęło się dopiero w XX wieku. W roku 1916 naukowcy pokazali że łupki bitumiczne mogą być używane zarówno jako paliwo po poddaniu ich chemicznej ekstrakcji, jak i surowy materiał wykorzystywany w przemyśle chemicznym. Wydobycie rozpoczęto w pobliżu wioski Järve. W 1919 roku założone zostało State Oil Shale Industrial Corporation i skala wydobycia łupków uległa istotnemu rozszerzeniu. Osady dla górników zaczęły pojawiać się w pobliżu kopalni. W 1924 roku fabryka przetwarzająca łupki bitumiczne została zbudowana w pobliżu stacji kolejowej Kohtla, liczba mieszkańców w pobliskiej osadzie Kohtla-Järve zaczęła gwałtownie wzrastać.

Rok	Populacja
1979	87 472
1989	62 059
1994	56 600
1998	52 611
2000	47 679
2004	46 346
2006	45 740
2012	43 574
2025	32 839^[1]

Podczas II wojny światowej wartość estońskich złóż bitumicznych nabrała istotnego znaczenia. Niemcy, okupujący Estonię podczas wojny, ocenili je jako ważne dla nich źródło paliwa, aczkolwiek wydobycie i rafinacja na szeroką skale nigdy nie doszła do skutku. Po wojnie, złoża łupków bitumicznych stały się niezbędne dla przemysłu północno-zachodniej części ZSRR, a skala wydobycia i rafinacji stale podlegała procesom wzrostu. Kohtla-Järve, jako główne osiedle na obszarze wydobycia, otrzymało prawa miejskie 15 czerwca 1946 roku. Od tego czasu, przez następne 20 lat, następował proces administracyjnego stapiania się sąsiednich osiedli na wydzielonym obszarze miasta. Kohtla i Kukruse zostały włączone do miasta w 1949 roku, Jõhvi, Ahtme oraz Sompa w 1960, Kiviõli, Oru, Püssi i Viivikonna w roku 1964. W ten sposób, Kohtla-Järve bardzo się rozrosło, stając się miastem o unikalnej strukturze, jego poszczególne części pozostają rozproszone pośród lasów, pól uprawnych i kopalni łupków. Całkowita populacja miasta wzrastała głównie dzięki robotnikom przysyłanym z różnych stron Związku Radzieckiego, osiągając w 1980 roku największą w swojej historii liczbę 90 000 mieszkańców.

W 1991 liczba dzielnic miasta zmalała, Jõhvi, Kiviõli i Püssi stały się oddzielnymi miastami. Skala wydobycia łupków bitumicznych i ich przemysłowej ekstrakcji drastycznie spadła w latach 90., gwałtowny wzrost bezrobocia w regionie spowodował, że wielu mieszkańców Kohtla-Järve przeniosło się do Tallinna lub wyjechało do Rosji.

Geografia

Miasto Kohtla-Järve ma rzadko spotykaną strukturę. Poszczególne dzielnice miasta są rozrzucone wzdłuż północnej części prowincji Virumaa Wschodnia, zajmując stosunkowo dużą jej powierzchnię.

Miasto jest podzielone na 5 dzielnic (jednostek administracyjnych zwanych w języku estońskim linnaosad):

	2011	2016	2017	2021	2025^[1]
Järve (1)	17 054	15 869	15 952	15 656	15 400
Ahtme (2)	17 252	16 222	16 140	15 602	15 312
Oru (3)	1266	1133	1117	996	937
Sompa (4)	958	873	870	754	748
Kukruse (5)	572	550	529	467	442

Turystyka

Kohtla-Jarve posiadając dużo zabytków architektury z okresu radzieckiego, ale również zabytków przemysłowych, jest miastem atrakcyjnym pod względem turystycznym. Jednakże miasto ma mniej rozwiniętą infrastrukturę turystyczną niż okoliczne miejscowości.

Zabytki