Konstanty Wołodkowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konstanty Wołodkowicz
Ilustracja
Data urodzenia 8 maja 1828
Data i miejsce śmierci 8 kwietnia 1909
Monte Carlo

Konstanty Wołodkowicz ( ur. 8 maja 1828 w Gródku, zm. 8 kwietnia 1909 w Monte Carlo) – polski filantrop, fundator pierwszego domu akademickiego dla studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego i kilku pomników w Krakowie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był bratem Władysława Wołodkowicza, właściciela pałacu przy ulicy Lubicz w Krakowie. Mieszkał w Odessie. Z żoną Heleną z Drzewieckich nie mieli własnych dzieci, ale adoptowali Marię Romanowską. W 1893 roku wyszła ona za mąż za Henryka Sienkiewicza. Małżeństwo jednak nie było udane i rozpadło się po 6 tygodniach, a Sienkiewicz otrzymał unieważnienie małżeństwa w 1896 roku[1]. Wołodkowicz jako właściciel zakładów przemysłowych i majątków na Ukrainie część dochodów przeznaczał na cele charytatywne. W 1886 roku ufundował w Krakowie pomnik Józefa Bohdana Zaleskiego, którego autorem był Pius Weloński[2]. W 1891 roku ufundował umieszczony na krakowskich Plantach i rozebrany w 1931 roku pomnik z popiersiem Chopina[3]. Był również fundatorem pomnika Aleksandra Fredry umieszczonego na placu przed teatrem autorstwa Cypriana Godebskiego[4], który odsłonięto 8 listopada 1900 roku[5].

W 1882 roku był członkiem założycielem odeskiego Katolickiego Towarzystwa Dobroczynności. W 1886 roku podarował Towarzystwu willę w której miano utworzyć szkołę przemysłową[6].

W 1899 roku ofiarował plac na budowę domu akademickiego dla studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego[7] oraz przekazał 270 000 koron na postawienie budynku. Projekt przygotował Józef Pokutyński[8]. Budowę rozpoczęto 15 kwietnia 1902 roku wmurowaniem kamienia węgielnego[9], a otwarcie miało miejsce 10 grudnia 1903 roku[8]. Nadano mu nazwę: Pierwszy Dom Akademicki im. Konstantego Wołodkiewicza[10]. Zmarł 8 kwietnia w Hotelu Balmoral w Monte Carlo. Pochowano go w Nicei na cmentarzu Caucade[11].

Testament[edytuj | edytuj kod]

W testamencie na cele dobroczynne przekazał ponad 300 000 rubli[12]. Wśród obdarowanych znaleźli się między innymi: Towarzystwo Dobroczynności w Odessie, Zakład im. Brata Alberta w Krakowie, Kasa pomocy naukowych im. Józefa Mianowskiego w Warszawie[13]. Jednym z beneficjentów była również krakowska Akademia Umiejętności, której w 1897 roku złożył zobowiązanie wpłacania co roku 800 złr na założenie stacji naukowej w Rzymie i zapis w testamencie[14]. Testament został zakwestionowany przez Marię Zadarnowską i Macieja Wołodkiewicza. Rozprawa odbyła się w październiku 1911 roku[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jej Liliowy Majestrat - Marynuszka, [w:] Barbara Wachowicz, Marie jego życia, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1972, s. 219-309.
  2. Joanna Torowska, Planty krakowskie i ich przestrzeń kulturowa, Kraków 2012, s. 25, ISBN 978-83-934916-0-5.
  3. Nowa ozdoba plantacyj w Krakowie, „Kurier Lwowski”, anno.onb.ac.at, 5 września 1891, s. 4 [dostęp 2020-10-26].
  4. Pomnik Fredry w Krakowie, „Kurier Lwowski”, anno.onb.ac.at, 7 maja 1899, s. 3 [dostęp 2020-10-25].
  5. Uroczystość Fredrowska, „Kurier Lwowski”, anno.onb.ac.at, 9 listopada 1900, s. 5 [dostęp 2020-10-25].
  6. Polacy w Odessie, „Kurier Lwowski”, anno.onb.ac.at, 17 kwietnia 1886, s. 3 [dostęp 2020-10-25].
  7. Dom Akademicki, Kuryer Lwowski (Lemberger Courier), 1899-05-19, Seite 4, anno.onb.ac.at [dostęp 2018-09-10] (pol.).
  8. a b Poświęcenie Domu Akademickiego, Kuryer Lwowski (Lemberger Courier), 1903-12-11, Seite 4, anno.onb.ac.at [dostęp 2018-09-10] (niem.).
  9. Dom Akademicki, Kuryer Lwowski (Lemberger Courier), 1902-04-18, Seite 4, anno.onb.ac.at [dostęp 2018-09-10] (pol.).
  10. Adamczewski J. Mala Encyklopedia Krakowa Kraków 1996 s. 42 (Blokada) ​ISBN 83-918802-0-6
  11. Nekrolog, „Czas” (82(1)), 10 kwietnia 1909, s. 1.
  12. a b O testament śp. Konstantego Wołodkiewicza, „kurier Lwowski”, anno.onb.ac.at, 22 października 1911, s. 3 [dostęp 2020-10-26].
  13. 378.000 rubli na oświatę i dobroczynność, „Kurier Lwowski”, anno.onb.ac.at, 6 października 1909, s. 9 [dostęp 2020-10-26].
  14. Przemówienie zastępcy prezesa dr Fryderyka Zolla, „Rocznik Akademii Umiejętności w Krakowie”, sierpień 1897, s. 58.