Krogulec zmienny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krogulec zmienny
Accipiter striatus[1]
Vieillot, 1808
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina jastrzębiowate
Podrodzina jastrzębie
Plemię Accipitrini
Rodzaj Accipiter
Gatunek krogulec zmienny
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     występuje przez cały rok

     zimowiska

Krogulec zmienny[3] (Accipiter striatus) – gatunek ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Występuje w Ameryce Północnej i Południowej – od Alaski i Kanady po północną Argentynę; populacje z północy zasięgu są wędrowne.

Systematyka i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy Handbook of the Birds of the World (HBW) wyróżnili 7 podgatunków A. striatus[4][5]:

  • A. s. perobscurus Snyder, 1938Wyspy Królowej Charlotty (Kolumbia Brytyjska, zachodnia Kanada).
  • A. s. velox (A. Wilson, 1812) – Kanada, USA (w tym Alaska). Zimuje na południe od zasięgu letniego – aż po Panamę.
  • A. s. suttoni van Rossem, 1939 – południowy Nowy Meksyk (południowo-zachodnie USA) do wschodniego Meksyku.
  • A. s. madrensis Storer, 1952 – południowo-zachodni Meksyk.
  • A. s. fringilloides Vigors, 1827Kuba.
  • krogulec zmienny[3]A. s. striatus Vieillot, 1808Hispaniola.
  • A. s. venator Wetmore, 1914Portoryko.

Inni autorzy do A. striatus wliczają także trzy podgatunki traktowane przez IOC i HBW jako osobne gatunki[3][4]:

  • krogulec gwatemalskiA. s. chionogaster (Kaup, 1852) – południowy Meksyk do Nikaragui.
  • krogulec andyjskiA. s. ventralis P. L. Sclater, 1866Wenezuela do zachodniej Boliwii.
  • krogulec brazylijskiA. s. erythronemius (Kaup, 1850) – południowo-wschodnia Boliwia i południowa Brazylia do Paragwaju, Urugwaju i północnej Argentyny.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wygląd: Skrzydła krótkie oraz zaokrąglone, ogon długi, zakończony równo lub wcięty. Dorosłe ptaki z wierzchu niebieskoszare, od spodu białe z rudymi prążkami. Tęczówki na samym początku żółtopomarańczowe, z wiekiem robią się czerwone. Podgatunki występujące bardziej na zachód są mniejsze.

Rozmiary: długość ciała samca ok. 26–29 cm, samicy ok. 30–34 cm.

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Żywi się głównie ptakami, a także drobnymi ssakami. Buduje gniazdo z patyków wysoko na drzewie, zwykle wśród gęstego listowia. W zniesieniu 2–5 jaj, najczęśćiej 4, są one białe z wyraźnymi brązowymi plamami i kropkami[6].

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje krogulca zmiennego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 2006 roku, kiedy to został po raz pierwszy sklasyfikowany w obecnie stosowanym ujęciu systematycznym. Trend liczebności populacji uznaje się za wzrostowy[2]. Populacje podgatunków występujących endemicznie na wyspach Karaibów są zagrożone wyginięciem; np. liczebność podgatunku A. s. venator z Portoryko szacowano w 2006 roku na 154 osobniki[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Accipiter striatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Accipiter striatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  3. a b c Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2019-03-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-11-03].
  4. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-11-03].
  5. Sharp-shinned Hawk (Accipiter striatus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)].
  6. a b Species account: Sharp-shinned Hawk Accipiter striatus (ang.). W: Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund. [dostęp 2020-11-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]