Krzyżowa (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 49°35′28″N 19°20′39″E
- błąd 39 m
WD 49°36'14"N, 19°19'37"E, 49°35'32.46"N, 19°20'40.88"E
- błąd 39 m
Odległość 1993 m
Krzyżowa
wieś
Ilustracja
Kościół w Krzyżowej
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat żywiecki
Gmina Jeleśnia
Wysokość 480-550 m n.p.m.
Liczba ludności (2010) 1400
Strefa numeracyjna 33
Kod pocztowy 34-335[1]
Tablice rejestracyjne SZY
SIMC 0055580
Położenie na mapie gminy Jeleśnia
Mapa konturowa gminy Jeleśnia, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Krzyżowa”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Krzyżowa”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Krzyżowa”
Położenie na mapie powiatu żywieckiego
Mapa konturowa powiatu żywieckiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Krzyżowa”
Ziemia49°35′28″N 19°20′39″E/49,591111 19,344167

Krzyżowawieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Jeleśnia[2][3].

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość znajduje się w Beskidzie Żywieckim, w dolinie potoku Krzyżówka na wysokości 480-550 m n.p.m. Zabudowania i pola Krzyżówej rozciągają się wzdłuż drogi na odcinku około 5 km pomiędzy Jeleśnią a Korbielowem. Wieś od zachodu otaczają wzniesienie Krzyżowej (725 m) i Groniki (648 m), zaś od wschodu Kiczory (757 m) i Styrk (732 m)[4].

Opis miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Krzyżowej znajduje się kilka sklepów oraz zajazd "Pstrąg". Nie ma w Krzyżowej domów wczasowych, a skromna baza noclegowa opiera się na kwaterach prywatnych. Przez Krzyżową biegnie znakowany na żółto szlak turystyczny wiodący przez Wierch Jabłonki (701 m) i Przyborowiec(883 m) do Przyborowa oraz szlak czarny prowadzący w kierunku Hali Miziowej.

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół rzymskokatolicki (parafia Niepokalanego Serca NMP).

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Krzyżowa[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0055596 Krzyżowa Dolna część wsi
0055604 Krzyżowa Górna część wsi
0055610 Niwy część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

W swojej kilkuwiekowej historii bywało, że Krzyżowa była samodzielną gminą. Zachowana pieczęć z 1850 roku przedstawiała w wolnym polu wzgórze a na nim symetrycznie rozmieszczonych pięć krzyży. Ponadto Krzyżową przecinał znany już w średniowieczu trakt handlowy wiodący w kierunku Słowacji i Węgier.

Znany jest udział Krzyżowej w pierwszych wyprawach górskich. Z opisu wyprawy Ludwika Zejsznera, z roku 1830, czytamy: "(...) Wioska Krzyżowa zupełnie górskie ma spojrzenie. Tu powszechnie wszystkie pomoce znajduje podróżny do wstąpienia na Babią Górę: koni nawykłych do drapania się w góry, przewodników i nieco żywności".

Nazwa miejscowości pochodzi od założycieli wsi jakimi byli Krzyżowscy. Powstanie wsi Krzyżowa, notowane jest w dokumentach z roku 1608. Andrzej Komoniecki pisze w swoim dziele: "Wcześniej, w lesie w tej okolicy, miał krzyż na kształt męki pańskiej znajdować się"[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 629 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. a b GUS. Rejestr TERYT
  4. Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000. Kraków: Wyd. „Compass”, 2011. ISBN 978-83-7605-084-3.
  5. Chronografia albo Dziejopis Żywiecki. Lata 1400 - 1728 Andrzej Komoniecki; wyd. S. Grodziski i J. Dwornicka, Żywiec 1987.