Księgi rachunkowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Księgi rachunkowe prowadzone na podstawie dowodów księgowych, ujmują zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym. Obejmują one zbiory zapisów księgowych, obrotów i sald, które tworzą: dziennik, księgę główną, księgi pomocnicze, zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych, a także wykaz składników aktywów i pasywów.[1]

Księgi rachunkowe prowadzone są przez właściciela firmy lub ich prowadzenie może być powierzone jednostce uprawnionej.

Podmioty zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych[edytuj]

Księgi rachunkowe muszą prowadzić:

  • osoby fizyczne,
  • spółki cywilne osób fizycznych,
  • spółki jawne osób fizycznych
  • oraz spółki partnerskie,

jeżeli ich przychody za ubiegły rok wynoszą co najmniej równowartość w walucie polskiej 2.000.000 euro. Limit ten przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski, na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok obrotowy.[2][3]

Dodatkowo obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych (bez względu na wysokość rocznych obrotów 2.000.000 euro.) dotyczy podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1, 3-7 ustawy o rachunkowości, a więc:

  1. spółki handlowe (osobowe i kapitałowe, w tym również w organizacji) oraz spółki cywilne, z zastrzeżeniem (odnośnie spółek przekraczających limi 2 000 000 euro), a także inne osoby prawne, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego;
  2. jednostki organizacyjne działające na podstawie Prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów;
  3. gminy, powiaty, województwa i ich związki, a także: a) państwowe, gminne, powiatowe i wojewódzkie jednostki budżetowe i b) gminne, powiatowe i wojewódzkie zakłady budżetowe,
  4. jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których mowa w pkt 1 i przy spółkach przekraczających limit 2 000 000 euro;
  5. oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej;
  6. jednostki wyżej niewymienione, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych - od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane.[3]

Otwarcie i zamknięcie ksiąg rachunkowych[edytuj]

Księgi rachunkowe otwiera się na dzień:

Otwarcia ksiąg rachunkowych pod datą rozpoczęcia działalności dokonuje się przez wprowadzenie do ewidencji księgowej stanu aktywów i pasywów, potwierdzonego spisem z natury rzeczowych składników majątku i gotówki (inwentaryzacja).

Księgi rachunkowe zamyka się na dzień:

  • kończący rok obrotowy,
  • zakończenia działalności, w tym również sprzedaży i zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego,
  • poprzedzający zmianę formy prawnej, postawienia w stan likwidacji lub upadłości.

Księgi zamyka się nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia tych zdarzeń. Ostateczne zamknięcie ksiąg jednostki powinno być dokonane nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń.

Zawartość ksiąg rachunkowych[edytuj]

Księgi rachunkowe obejmują:

  1. dziennik – służy do zapisywania w porządku chronologicznym, dzień po dniu, danych o operacjach gospodarczych. Zapisy w dzienniku muszą być kolejno numerowane, a sumy zapisów (obroty) liczone w sposób ciągły
  2. konta księgi głównej – wprowadza się pod datą otwarcia ksiąg rachunkowych salda początkowe aktywów i pasywów, a następnie dokonuje zapisów wszystkich operacji za kolejne miesiące, zarejestrowanych uprzednio lub jednocześnie w dzienniku
  3. konta ksiąg pomocniczych (ewidencji analitycznej) – prowadzi się w szczególności dla:
    1. środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz dokonanych od nich odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych)
    2. rozrachunków z kontrahentami
    3. rozrachunków z pracownikami
    4. operacji sprzedaży (kolejno numerowane własne faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną do celów podatkowych)
    5. operacji zakupu (obce faktury i inne dowody)
    6. kosztów
  4. zestawienie obrotów i sald księgi głównej oraz zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych
  5. wykaz składników aktywów i pasywów

Wady i zalety prowadzenia ksiąg rachunkowych (pełnej księgowości)[edytuj]

Zalety:

  • możliwość szerokiej analizy finansowej podmiotu gospodarczego,
  • bieżące monitorowanie przychodów, kosztów, wydatków oraz innych kategorii,
  • opracowanie własnej polityki rachunkowości, wybór rozwiązań dostosowanych do specyfiki działalności.

Wady:

  • wysokie koszty prowadzenia ksiąg rachunkowych,
  • skomplikowany i zaawansowany system,
  • obowiązek spełniania wielu wymagań narzuconych przez ustawę o rachunkowości.

Przypisy

  1. Księgi, https://www.systim.pl/ksiegi-rachunkowe.php.
  2. Ustawa o rachunkowości - art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r. poz. 1047 ze zm.),
  3. a b Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych - art. 24a ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.).