Kultura Chorwacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kultura Chorwacji ma bardzo długą historię. Pierwsi mieszkańcy pojawili się na tym obszarze w starożytności.

Pula

Ze względu na swoje położenie geograficzne Chorwacja jest miejscem spotkań czterech różnych kultur. Tutaj mieszają cię ze sobą kultury Wschodu i Zachodu, Europa Środkowa i kultura krajów basenu Morza Śródziemnego[1].

Starożytne dziedzictwo kulturowe[edytuj | edytuj kod]

Do zabytków pochodzących z epoki paleolitu zalicza się kamienie i kości. Starsze pozostałości obejmują także szczątki neandertalczyków znalezione w pobliżu miejscowości Krapina w północnej części Chorwacji[2]. Ich wiek szacuje się na 100 tys. lat.

Najbardziej interesujące znaleziska z epoki miedzi są związane z kulturą Vučedol-Zók.

Bazylika Eufrazjusza w Poreciu

U schyłku epoki brązy tereny obecnej Chorwacji zamieszkiwał lud Ilirów. Z tego kresu pochodzą ściany cytadeli Nezakcij, położonej w pobliżu miejscowości Pula[3].

Koloseum w Puli

Rzymianie przebudowali całe wybrzeże Adriatyku, przekształcając cytadele w miasta[4]. W co najmniej trzydziestu miastach Istrii i Dalmacji zamieszkiwali rzymscy obywatele. W Poreču i Zadarze znajdują się najlepiej zachowane drogi[5][6]. Natomiast w Puli znajdziemy rzymskie koloseum.

Na przełomie III i IV w. n.e. w Splicie cesarz Dioklecjan nakazał wzniesienie Pałacu Dioklecjana[7]. Jest największy i najważniejszy zabytek architektoniczny antycznego świata.

Pałac Dioklecjana w Splicie

Jeden z nielicznych zachowanych bazylik w Europie Zachodniej (z wyjątkiem tej w Rawennie) z czasów wczesnego Bizancjum jest wzniesiona w VI w. Bazylika Eufrazjusza w Poreču[6].

Trogir
Jeziora Plitwickie

System oświaty[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe, średnie i część uniwersytetów w Chorwacji jest darmowe[8]. Zgodnie z ustawą państwo ma także obowiązek zapewnienia opieki dla dzieci w wieku przedszkolnym (od 6 miesiąca do wieku szkolnego). Na terenie Chorwacji istnieje ponad 800 placówek szkół podstawowych i 400 średnich[9]. Za wszelkie działania administracyjne związane z edukacją odpowiada Ministerstwo Nauki, Edukacji i Sportu (chorw. Ministarstvo Znanosti, Obrazovanja i Sporta).

W szkołach podstawowych (edukacja elementarna) uczą się dzieci w wieku 6–15 lat.[8] Edukacja podzielona jest na dwa etapy: klasy 1–4, gdzie naucza tylko jeden nauczyciel i klasy 5–8 z systemem przedmiotowym. Dzieci obowiązkowo uczą się co najmniej jednego języka obcego i najczęściej jest to angielski.

W ramach kolejnego stopnia edukacji uczniowie mają do wyboru gimnazjum lub szkołę zawodową[9]. Rekrutacja do szkół odbywa się przez Internet. Po ukończeniu szkoły średniej zdaje się egzamin państwowy (chorw. Državna matura).

Święta państwowe i dni wolne od pracy[8][edytuj | edytuj kod]

  • 1 stycznia Nowy Rok
  • 6 stycznia Trzech Króli
  • Wielkanoc – święto ruchome
  • 1 maja Święto Pracy
  • Boże Ciało – święto ruchome
  • 2 czerwca Dzień Antyfaszystowskiego Ruchu Oporu
  • 25 czerwca Dzień Państwowości
  • 5 sierpnia Dzień Zwycięstwa
  • 15 sierpnia Dzień Wniebowzięcia NMP
  • 8 października Święto Niepodległości
  • 1 listopada Wszystkich Świętych
  • 25, 26 grudnia Boże Narodzenie

Miejsca[edytuj | edytuj kod]

W Chorwacji znajduje się siedem obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO:

Parki narodowe[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Donata w Zadarze

W Chorwacji znajduje się łącznie 8 parków narodowych:

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Do najstarszych zachowanych zabytków architektonicznych w Chorwacji należą kościoły z IX w. Największym z nich jest kościół św. Donata w Zadarze[10].

Sport[edytuj | edytuj kod]

Najpopularniejszym sportem drużynowym jest piłka nożna. Chorwacki Związek Piłki Nożnej (chorw. Hrvatski nogometni savez) od 1992 r. jest członkiem FIFA i UEFA[11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. CNTB, Culture and Heritage - en-GB, croatia.hr [dostęp 2016-04-19].
  2. Świat Nauki = Scientific American, „Świat Nauki = Scientific American.”, 1991, ISSN 0867-6380 [dostęp 2016-04-19].
  3. Pula zabytki, atrakcje, przewodnik, pula.lovetotravel.pl [dostęp 2016-04-19].
  4. Roman Art, artchive.com [dostęp 2016-04-19].
  5. Zadar - co zobaczyć w mieście, które pozdrawia słońce i gra falami na organach - atrakcje, historia, ciekawostki, Onet Podróże [dostęp 2016-04-19] (pol.).
  6. a b Porec Istra-Istria – official tourism portal, to-porec.com [dostęp 2016-04-19].
  7. Diocletian’s Palace, The Megalithic Portal [dostęp 2016-04-19].
  8. a b c Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy, Warunki życia i pracy w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Chorwacja.
  9. a b System Oświaty w Zagrzeb, Edukacja w Chorwacja, easyexpat.com [dostęp 2016-04-19].
  10. 12 Top Tourist Attractions in Zadar & Easy Day Trips, planetware.com [dostęp 2016-04-19].
  11. O nama - Hrvatski nogometni savez, hns-cff.hr [dostęp 2016-04-19].