Pula

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy miasta w Chorwacji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Pula-Pola
Herb Flaga
Herb Puli Flaga Puli
Państwo  Chorwacja
Żupania Istarska županija
Burmistrz Boris Miletić
Powierzchnia 51,65 km²
Wysokość 30 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

57 053
1 106 os./km²
Nr kierunkowy 052
Kod pocztowy 52 100
Tablice rejestracyjne PU
Położenie na mapie Chorwacji
Mapa lokalizacyjna Chorwacji
Pula-Pola
Pula-Pola
Ziemia 44°52′N 13°51′E/44,866667 13,850000
Strona internetowa

Pula/Pola (chorw. Pula, wł. Pola, istriockie Pula, słń. Pulj, niem. Pulei, łac. Pietas Iulia) – miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Pula/Pola jest położona na siedmiu wzgórzach (Kaštel, Zaro, Arena, Sv. Martin, Opatija sv. Mihovila, Mondipola i Pra Grande) w południowej części Istrii. Znajduje się w głębokiej zatoce, otoczona przez małe wyspy (Sv. Jerolim oraz Kozad). Miasto zajmuje 5165 ha. W Puli jak i w całej Istrii ogromny wpływ ma klimat śródziemnomorski. Średnia temperatura w lutym to 6,1°C a w lipcu i sierpniu 26,4 °C.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najpóźniej od V w p.n.e tereny dzisiejszej Puli zamieszkiwali Ilirowie, aż do roku 177 p.n.e. kiedy to obszar ten zajęli Rzymianie. Od 43 r. Pula/Pola stała się kolonią rzymską (nazwaną przez nich Pietas Julia) przez co została ważnym ośrodkiem administracyjnym i handlowym. W tym czasie miasto przeżywało okres świetności czego dowodem są liczne zachowane budowle z tego okresu (amfiteatr, łuk triumfalny, świątynia Augusta). W 425 Pula została siedzibą biskupstwa. Gdy Cesarstwo rzymskie upadło, Pula przeszła pod wpływy Bizancjum. W 1145, podobnie jak inne miasta półwyspu, Pula została zmuszona do złożenia przysięgi Wenecji, lecz pięć lat później w 1150 miasto zbuntowało się i w efekcie zostało splądrowane. W 1334 miasto zostało zajęte przez Republikę Wenecką. W wyniku licznych epidemii dżumy i malarii liczba mieszkańców spadła do 300. Została jednak ponownie zasiedlona przez uchodźców z Bośni i Dalmacji, którzy uciekali przed najazdem Turków.

Miasto ponownie odzyskało świetność w XIX. Zbudowano stocznie, pierwsze zakłady przemysłowe, fortyfikacje, uruchomiono komunikację kolejową, a arystokracja zaczęła przyjeżdżać tu w celach rekreacyjnych. Pula stała się ważnym portem handlowym i wojskowym, a po 1866 r. główną bazą marynarki wojennej Austro-Węgier. Po I wojnie światowej całą Istrię wraz z Pulą zajęli Włosi. Po drugiej wojnie światowej zniszczone miasto przypadło Jugosławii, a po jej rozpadzie Chorwacji.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W starożytności Pulę zamieszkiwało 30 tys. mieszkańców. W średniowieczu miasto opustoszało za sprawą epidemii dżumy i malarii i liczba mieszkańców spadła do 300. Pod koniec XIX w. żyło tu 40 tys. mieszkańców, a w 1910 r. 60 tys. Według danych na rok 2001 miasto zamieszkiwały 59 594 osoby.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pula/Pola widziana z lotu ptaka
Łuk Sergiusza
Amfiteatr rzymski
Świątynia Romy i Augusta

Został zbudowany najprawdopodobniej przez cesarza rzymskiego Wespazjana, mógł on pomieścić 23 tys. ludzi, a na jego terenie organizowane były walki Gladiatorów oraz dzikich zwierząt. Obecnie jest on jednym z trzech najlepiej zachowanych amfiteatrów Starożytnego Rzymu (dwa inne to Koloseum i amfiteatr w Al-Dżamm).

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Gloaguen Phillipe, Duval Michel, Croatie : le Guide du Routard, 2008, ISBN 978-2-01-244267-2

Brusić Zuzanna, Pamuła Salomea, Chorwacja : w kraju lawendy i wina, Kraków 2007, ISBN 978-83-60506-37-0

Admaczak Sławomir, Firlej Katarzyna, Chorwacja i Czarnogóra, Bielsko-Biała 2003, ISBN 83-7304-154-0

Swajdo Jarosław, Chorwacja : praktyczny przewodnik, Bielsko-Biała 1999, ISBN 83-87696-63-3

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]