Park Narodowy Jezior Plitwickich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Park Narodowy Jezior Plitwickich
(Nacionalni Park Plitvička jezera) UNESCO
Plitvicer Seen 1.jpg
Jeziora Plitwickie
Położenie Chorwacja
Żupania Licko-Senjska (90,7%)
Żupania Karlovacka (9,3%)
Data utworzenia 8 kwietnia 1949
Powierzchnia 296,85 km²
Odwiedzających rocznie 947 tys. (2008)
Siedziba Plitvička Jezera
Położenie na mapie Chorwacji
Mapa lokalizacyjna Chorwacji
Park Narodowy Jezior Plitwickich
Park Narodowy Jezior Plitwickich
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Park Narodowy Jezior Plitwickich
Park Narodowy Jezior Plitwickich
Ziemia 44°53′N 15°37′E/44,883333 15,616667
Strona internetowa parku
Plitvice Lakes National Parka
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Typ przyrodnicze
Spełniane kryterium VII, VIII, IX
Numer ref. 98
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1979
na 3. sesji
Dokonane zmiany 2000
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Jeziora Plitwickie
Jeden z wielu wodospadów na terenie Plitvic
Park Narodowy Jezior Plitwickich
Park Narodowy Jezior Plitwickich
Jeziora Plitwickie

Park Narodowy Jezior Plitwickich (chor. Nacionalni Park Plitvička jezera) – park narodowy w Chorwacji, położony w środkowej części kraju ok. 140 kilometrów od Zagrzebia niedaleko wschodniej granicy z Bośnią i Hercegowiną; założony w 1949 roku. Jego największą atrakcją jest 16 jezior krasowych połączonych ze sobą licznymi wodospadami.

Geografia[edytuj]

Jeziora leżą w południowej części gór Mała Kapela, wchodzących w skład Gór Dynarskich.

Kompleks Jezior Plitwickich tworzą dwa zespoły połączonych kaskadowo jezior – tzw. Górne Jeziora (chorw. Gornja jezera) i Dolne Jeziora (chorw. Donja jezera). Jeziora zasilane są systemem wód powierzchniowych, wśród których wyróżniają się potoki Crna rijeka i Bijela rijeka. Jeziora oddzielone są od siebie trawertynowymi groblami, na których tworzą się wodospady, których naliczono tutaj ponad 90. Długość wszystkich jezior wynosi łącznie 8,2 km, a ich łączna powierzchnia – ok. 200 hektarów.

W skład Górnych Jezior wchodzą kolejno: Prošćansko jezero, Ciginovac, Okrugljak, Batinovac, Veliko jezero, Malo jezero, Vir, Galovac, Milino jezero, Gradinsko jezero, Burgeti i Kozjak. Jezioro Kozjak jest największym ze wszystkich jezior: ma powierzchnię 80 hektarów i jest głębokie na 49,5 m. W skład Dolnych Jezior wchodzą: Milanovac, Gavanovac, Kaluđerovac i Novakovića Brod usytuowane kolejno w głębokiej i wąskiej kanionowatej dolinie. Potok Plitvica, dopływający po powierzchni otaczającej Plitwickie Jeziora wierzchowiny w rejon najniższego z jezior, spada w głąb doliny wysokim na 78 m Wielkim Wodospadem (chorw. Veliki slap). Jest to największy wodospad Chorwacji. Wody Plitvicy i systemu Jezior Plitwickich łączą się w wysokiej na blisko 25 m kaskadzie Sastavci (chorw. slapište Sastavci), poniżej której dają początek rzece Korana. Różnica wysokości pomiędzy taflą pierwszego jeziora (Prošćansko jezero, 636 m n.p.m.) a początkiem rzeki Korany (480 m n.p.m.) wynosi 156 m.

Na terenie Parku znajdują się również jaskinie. Największe z nich to Supljara o długości 70 metrów i Golubinjaca o długości 160 metrów.

Turystyka[edytuj]

Park narodowy wokół Jezior Plitwickich jest licznie odwiedzaną atrakcją turystyczną. W miesiącach letnich przyjeżdża tu kilka tysięcy osób dziennie. Na teren Parku można wejść jednym z czterech przygotowanych wejść, przy których urządzone są obszerne parkingi i centra obsługi turystów. Zwiedzać Park można kilkunastu różnymi trasami, na których są odcinki do pokonania pieszo, niewielkimi statkami pasażerskimi oraz pociągami drogowymi[1]. Trasy przygotowane są i oznakowane tak, aby dostosować ich stopień trudności do indywidualnych możliwości turystów: najkrótsze z nich zajmują do 2 godzin, najdłuższe – do 8 godzin wędrówki. Niedozwolone jest jednak opuszczanie oznakowanych ścieżek, a także biwakowanie, rozpalanie ognisk, łowienie ryb, kąpiel w jeziorach itp.

Ochrona przyrody[edytuj]

Pierwszy rezerwat na tym terenie został założony w 1928. Park narodowy natomiast rozpoczął swą działalność w kwietniu 1949. Granice, kilkakrotnie poszerzane, ostatecznie w 1997 objęły powierzchnię 29 500 ha. W 1979 Park Narodowy Jezior Plitwickich znalazł się na liście Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO[2].

Flora Parku[edytuj]

Na terenie parku stwierdzono około 1100 gatunków roślin, w tym wiele endemitów. Są tu rośliny zarówno śródziemnomorskie, jak i właściwe terenom borealnym.

Dominującym gatunkiem w lasach otaczających jeziora jest buk zwyczajny – 73% powierzchni leśnej to lasy bukowe. Drugi ważny gatunek to jodła pospolita (22%). Powszechnie występują również: klon jawor, klon zwyczajny, dąb bezszypułkowy, wiąz górski, a z iglastych: świerk pospolity, sosna czarna i sosna zwyczajna. Dość licznie spotykane są dorodne okazy cisa pospolitego, zarówno w formie drzewiastej jak i krzaczastej. Jodłowo-bukowe lasy, które zachowały swój naturalny charakter, tworzą Puszczę Dynarską. Lasy na tym terenie pełnią bardzo ważną funkcję, zapobiegają erozji gleby i przenoszeniu jej do jezior przez biegnące w dół zboczy strumienie.

Spośród roślin zielnych należy wymienić występowanie na terenie Parku blisko 50 gatunków storczykowatych, a więc prawie tyle samo, co na terenie całej Polski. Wśród nich spotykana jest najładniejsza europejska orchidea – obuwik pospolity.

Fauna Parku[edytuj]

Plitwicka Krwawa Wielkanoc[edytuj]

Jeziora Plitwickie położone są blisko granicy Chorwacji z Bośnią i Hercegowiną w rejonie określanym jako Krajina. Do terytorium tego podczas rozpadu Jugosławii w 1 połowie lat 90. XX wieku zgłaszali pretensje także zamieszkali w Bośni Serbowie, nazywając je "Republiką Serbską Krajina", tym bardziej, że choć sam Park formalnie podlegał chorwackim władzom, to okoliczną ludność w owym czasie stanowili jednak w większości Serbowie. W marcu 1991, na Wielkanoc, doszło w rejonie Jezior do starcia uzbrojonych serbskich separatystów z chorwackimi siłami bezpieczeństwa, w wyniku którego po każdej ze stron poniosła śmierć jedna osoba. Wydarzenie to wzmogło znacznie napięcie pomiędzy domagającą się autonomii jugosłowiańską republiką Chorwacji a władzami Jugosławii i istotnie wpłynęło na późniejsze wydarzenia, w tym na formalną deklarację niepodległości Chorwacji i będącą jej konsekwencją wojnę jugosłowiańsko-chorwacką.

Bibliografia[edytuj]

  • Drzycimski Idzi: Plitwickie Jeziora, w: "Poznaj świat" R. XII, nr 11 (144), listopad 1964, s. 35-36.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Dorothy Stannard: Podróże marzeń. Chorwacja. przygot. ed. pol. Bogdan Rudnicki; red. prow. Joanna Zaborowska; tłum. Maciej Falski. Warszawa: Mediaprofit Sp. z o.o., 2007, s. 112. ISBN 978-83-60174-64-7. Cytat: Opłata za wstęp obejmuje także korzystanie ze stateczku i kolejki turystycznej, która ułatwia zwiedzanie..
  2. Park Narodowy na stornie UNESCO