Przejdź do zawartości

László Kovács (filmowiec)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
László Kovács
Data i miejsce urodzenia

14 maja 1933
Cece

Data i miejsce śmierci

22 lipca 2007
Beverly Hills

Zawód

operator filmowy

Współmałżonek

Audrey (1984–2007; jego śmierć)

Lata aktywności

1964–2007

László Kovács (ur. 14 maja 1933 w Cece, zm. 22 lipca 2007 w Beverly Hills) – węgierskoamerykański operator filmowy, który wywarł wpływ na rozwój amerykańskiej nowej fali lat 70., współpracując z takimi reżyserami, jak Peter Bogdanovich, Richard Rush, Dennis Hopper, Norman Jewison i Martin Scorsese.

Laureat nagrody specjalnej Amerykańskiego Stowarzyszenia Operatorów Filmowych 2002 za całokształt twórczości[1]. W 1998 na festiwalu Camerimage w Toruniu odebrał nagrodę za całokształt twórczości[2].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Cece na Węgrzech jako syn Julianny i Imre Kovácsów[3]. W latach 1952–1956 studiował w Akademii Teatralnej i Filmowej w Budapeszcie[4]. Podczas powstania węgierskiego w 1956 razem z Vilmosem Zsigmondem na bieżąco filmował rozgrywające się wydarzenia[5]. Po zdławieniu rewolucji przez wojska radzieckie razem uciekli na Zachód, przewożąc taśmy z nakręconymi scenami[2]. Kovács wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i przez następne 10 lat pracował głównie jako technik w laboratoriach telewizyjnych[2][6].

Przełomowe w jego karierze okazały się filmy z końca lat 60. – Swobodny jeździec i Pięć łatwych utworów[7]. Był autorem zdjęć do kilkudziesięciu filmów, w tym tak znanych jak Papierowy księżyc (1973), Szampon (1975), Pogromcy duchów (1984) czy Miss Agent (2000)[8].

Zasiadał w jury konkursu głównego na 59. MFF w Wenecji (2002).

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

22 lipca 2007 Kovács zmarł na raka trzustki w swoim domu w Beverly Hills w Kalifornii w wieku 74 lat. W chwili śmierci Kovács był od 23 lat żonaty ze swoją żoną Audrey. Miał dwie córki Juliannę i Nadię oraz wnuczkę Mię[9][10].

Filmografia

[edytuj | edytuj kod]
Rok Tytuł Reżyser
1964 Pocałuj mnie szybko! (Kiss Me Quick!) Peter Perry
1965 The Wonderful World of Girls
1966 The Notorious Daughter of Fanny Hill
Single Room Furnished Matt Cimber
A Smell of Honey, a Swallow of Brine! Byron Mabe
1967 Aniołowie Piekieł (Hells Angels on Wheels) Richard Rush
1968 A Man Called Dagger
The Savage Seven
Dzieci miłości (Psych-Out)
Żywe tarcze (Targets) Peter Bogdanovich
Lila (Mantis in Lace) William Rotsler
1969 Mark of the Gun Wally i Walter Campos
Blood of Dracula’s Castle Al Adamson, Jean Hewitt
Swobodny jeździec (Easy Rider) Dennis Hopper
Ów chłodny dzień w parku (That Cold Day in the Park) Robert Altman
1970 Rozróba (The Rebel Rousers) Martin B. Cohen
Pięć łatwych utworów (Five Easy Pieces) Bob Rafelson
Uciekający punkt (Getting Straight) Richard Rush
Alex w Krainie Czarów (Alex in Wonderland) Paul Mazursky
1971 Małżeństwo młodego maklera giełdowego (The Marriage of a Young Stockbroker) Lawrence Turman
Ostatni film (The Last Movie) Dennis Hopper
1972 No i co, doktorku? (What’s Up, Doc?) Peter Bogdanovich
Król Marvin Gardens (The King of Marvin Gardens) Bob Rafelson
A Reflection of Fear William A. Fraker
1973 Śliska sprawa (Slither) Howard Zieff
Jego najlepszy numer (Steelyard Blues) Alan Myerson
Papierowy księżyc (Paper Moon) Peter Bogdanovich
1974 Huckleberry Finn J. Lee Thompson
Dla Dobra Pete’a (For Pete’s Sake) Peter Yates
Szaleni detektywi (Freebie and the Bean) Richard Rush
1975 Szampon (Shampoo) Hal Ashby
Ostatnia miłość (At Long Last Love) Peter Bogdanovich
1976 Baby Blue Marine John D. Hancock
Harry i Walter jadą do Nowego Jorku (Harry and Walter Go to New York) Mark Rydell
Nickelodeon Peter Bogdanovich
1977 New York, New York Martin Scorsese
1978 F.I.S.T. Norman Jewison
Paradise Alley Sylvester Stallone
1979 Butch i Sundance – Lata młodości (Butch and Sundance: The Early Days) Richard Lester
Ludzka słabość (The Runner Stumbles) Stanley Kramer
1980 Bicie serca (Heart Beat) John Byrum
Inside Moves Richard Donner
1981 Legenda o samotnym jeźdźcu (The Legend of the Lone Ranger) William A. Fraker
1982 Frances Graeme Clifford
Zabawka (The Toy) Richard Donner
1984 Frances Graeme Clifford
Pogromcy duchów (Crackers) Louis Malle
1985 Maska (Mask) Peter Bogdanovich
1986 Orły Temidy (Legal Eagles) Ivan Reitman
1988 Mały Nikita (Little Nikita) Richard Benjamin
1989 Nic nie mów (Say Anything...) Cameron Crowe
1991 Okruchy wspomnień (Shattered) Wolfgang Petersen
1992 Marzyciele, czyli potęga wyobraźni (Radio Flyer) Richard Donner
Rubin z Kairu (Ruby Cairo) Graeme Clifford
1994 Karate Kid IV: Mistrz i uczennica (The Next Karate Kid) Christopher Cain
Selekcjoner (The Scout) Michael Ritchie
1995 Uwolnić orkę 2 (Free Willy 2: The Adventure Home) Dwight H. Little
Psychopata (Copycat) Jon Amiel
1996 Mężowie i żona (Multiplicity) Harold Ramis
1997 Mój chłopak się żeni (My Best Friend’s Wedding) Paul Hogan
1998 Jack Frost Troy Miller
2000 Wróć do mnie (Return to Me) Bonnie Hunt
Miss Agent (Miss Congeniality) Donald Petrie
2002 Dwa tygodnie na miłość (Two Weeks Notice) Marc Lawrence

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. László Kovács Awards. AllMovie. (ang.).
  2. a b c Dennis Schaefer, Larry Salvato: Masters of Light: Conversations with Contemporary Cinematographers. University of California Press, 1986, s. 311. ISBN 978-0-520-05336-6.
  3. László Kovács Biography (1933?-). Filmreference.com. (ang.).
  4. Bob Fisher: Laszlo Kovacs, ASC... It’s a Wonderful Life. International Cinemaographers Guils, 1998. (ang.).
  5. AP i inni, Cinematographer Laszlo Kovacs dies at 74 [online], „The Hollywood Reporter”, 24 lipca 2007 (ang.).
  6. László Kovács. Internet Encyclopedia of Cinematographers. (ang.).
  7. László Kovács Biography. AllMovie. (ang.).
  8. László Kovács. Rotten Tomatoes. (ang.).
  9. Dennis Mclellan: Laszlo Kovacs, 74; cinematographer shot key New Hollywood films such as 'Easy Rider'. „Los Angeles Times”, 2007-07-24. (ang.).
  10. Douglas Martin: Laszlo Kovacs, Cinematographer, Dies at 74. „The New York Times”, 2007-07-26. (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]