Dennis Hopper

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dennis Hopper
Ilustracja
Dennis Hopper (2008)
Imię i nazwisko Dennis Lee Hopper
Data i miejsce urodzenia 17 maja 1936
Dodge City
Data i miejsce śmierci 29 maja 2010
Venice
Zawód aktor, reżyser, scenariusz
Współmałżonek Brooke Hayward
(1961–1969; rozwód)
Michelle Phillips
(1970-1970; rozwód)
Daria Halprin
(1972–1976; rozwód)
Katherine LaNasa
(1989–1992; rozwód)
Victoria Duffy
(1996–2010; jego śmierć)
Lata aktywności 1954–2010
Odznaczenia
Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)

Dennis Lee Hopper[1][2] (ur. 17 maja 1936 w Dodge City, zm. 29 maja 2010 w Venice) – amerykański aktor, reżyser i scenarzysta filmowy, twórca filmu Swobodny jeździec.

Życiorys[edytuj]

Dennis Hopper, 1990

Wczesne lata[edytuj]

Urodził się w Dodge City w Kansas jako syn Marjorie Mae (z domu Davis; ur. 12 lipca 1917, zm. 12 stycznia 2007) i Jamesa Millarda Hoppera (ur. 23 czerwca 1916, zm. 7 sierpnia 1982)[3]. Miał dwóch braci: Marvina i Davida.

Po II wojnie światowej, jego rodzina przeniosła się do Kansas City w Missouri. Uczęszczał w sobotę do klasy artystycznej Kansas City Art Institute. Kiedy miał 13 lat, wraz z rodziną przeprowadził się do San Diego, gdzie jego matka pracowała jako instruktorka ratownictwa, a jego ojciec był kierownikiem urzędu pocztowego. W szkole średniej Helix High School uczestniczył w kółku teatralnym, przemówieniach i chórze. Studiował w Old Globe Theatre w San Diego[4], a następnie przez pięć lat uczył się aktorstwa w nowojorskim Actors Studio pod kierunkiem Lee Strasberga. Jego kolegą był Vincent Price, którego pasja do sztuki wpłynęła na zainteresowanie Hoppera. Szczególnie lubił sztuki Williama Shakespeare'a.

Kariera[edytuj]

Debiutował w serialach: Cavalcade of America (1954) i Medic (1955)[5]. W 1955 pojawił się w tle Jamesa Deana w filmie Buntownik bez powodu (Rebel Without a Cause). Zagrał kilka drugoplanowych ról w popularnych w latach 50. westernach. Jego czas nadszedł wraz z filmem drogi Swobodny jeździec (Easy Rider) – uważanym za manifest pokolenia amerykańskiego lat 70[6]. W pamięci widzów pozostał głównie jako odtwórca drugoplanowych ról maniakalnych z filmów: Blue Velvet (1986) i Speed: Niebezpieczna szybkość (1994)[7].

Sam postrzegał siebie raczej jako artystę-plastyka. Malował, interesował się fotografią, pisał wiersze. Jego fotogramy znajdują się w zbiorach kilku muzeów sztuki, w tym w LA Museum of Contemporary Art[7]. Oprócz tego był koneserem i znanym kolekcjonerem sztuki nowoczesnej. Przyjaźnił się także z wieloma artystami, m.in. Andym Warholem.

Życie prywatne[edytuj]

W marcu 1955 spotykał się z Natalie Wood, a w latach 1959-1960 związany był z Tuesday Weld[8]. Był pięciokrotnie żonaty. 9 sierpnia 1961 poślubił Brooke Hayward, z którą miał córkę Marin (ur. 26 czerwca 1962). 7 lutego 1969 rozwiódł się. W styczniu 1970 poznał Michelle Phillips. Pobrali się 31 października 1970, a 8 listopada 1970 rozwiedli. 14 maja 1972 ożenił się z Darią Halprin. Mieli córkę Ruthannę Khalighi (ur. 5 grudnia 1972). Jednak w roku 1976 doszło do rozwodu. 17 czerwca 1989 wziął ślub z Katherine LaNasą, z którą miał syna Henry'ego Lee (ur. 11 września 1990). W roku 1992 rozwiedli się. 12 kwietnia 1996 ożenił się z Victorią Duffy, z którą miał córkę Galen Grier (ur. 2003).

W 2002 u Hoppera zdiagnozowano raka prostaty[7], wobec którego leczenie okazało się nieskuteczne i który spowodował przerzuty na kości. Zmarł 29 maja 2010 w Venice w wyniku powikłań związanych z chorobą w wieku 74 lat[9].

Wybrana filmografia[edytuj]

obsada aktorska[edytuj]

Reżyser[edytuj]

Odznaczenia[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992. ISBN 83-85195-83-1.

Przypisy

  1. Personalidade: Dennis Hopper (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2017-10-29].
  2. Dennis Hopper (ang.). Listal. [dostęp 2017-10-29].
  3. Dennis Hopper (17 de Maio de 1936) (port.). Filmow. [dostęp 2010-05-29].
  4. Dennis Hopper (1936-2010) (ang.). Film Reference. [dostęp 2017-10-29].
  5. Dennis Hopper (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-10-29].
  6. Dennis Hopper (wł.). MYmovies.it. [dostęp 2010-05-29].
  7. a b c Paul Harris (2010-05-30): Hellraiser Dennis Hopper dies from cancer. The Guardian. [dostęp 2017-10-29].
  8. Dennis Hopper Dating History (ang.). FamousFix. [dostęp 2017-10-29].
  9. Edward Wyatt (2010-05-29): Dennis Hopper, 74, Hollywood Rebel, Dies (ang.). The New York Times. [dostęp 2017-10-29].
  10. France pays tribute to Dennis Hopper (ang.). cbc.ca, 2008-10-14. [dostęp 2011-12-21].

Linki zewnętrzne[edytuj]