Latarnia morska na Faros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 31°12′51″N 29°53′06″E/31,214167 29,885000

Latarnia Morska na Faros
Latarnia Morska na Faros
Latarnia Morska na Faros
Kontynent Afryka
Państwo Egipt
Miejscowość Aleksandria
Położenie 31° 12' 51 '' N
29° 53' 06 '' E
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Szkic latarni (prof. H. Thiersch, 1909)

Latarnia morska na Farosstarożytna latarnia, która została zbudowana ok. 280-279 p.n.e. na podstawie planów architekta Sostratosa i na polecenie Ptolemeusza I, ukończona podczas rządów jego syna Ptolemeusza II. Możliwe, że pomysłodawcą budowy latarni był sam Aleksander Macedoński. Ze względu na wielkość i wspaniałość architektonicznego ukształtowania uważano ją za jeden ze starożytnych cudów świata.

Trójwymiarowa rekonstrukcja opiera się na kompleksowych badaniach z 2006 roku


Latarnia znajdowała się na przybrzeżnej wysepce Faros na Morzu Śródziemnym, która mając sztuczne połączenie ze stałym lądem poprzez groblę heptastadion, stanowiła część wejścia do portu w Aleksandrii w Egipcie. Ocenia się, że była to wieża o wysokości ok. 115~120 m. Miała dolną kondygnację o przekroju kwadratu, nad nią wznosiła się kolejna, ośmiokątna i trzecia o przekroju okrągłym. Latarnia zwieńczona była kopułą wspartą na ośmiu kolumnach. Na niej ustawiony był posąg Posejdona o wysokości około 7 m. W tamtych czasach była to najwyższa budowla na świecie o podstawie krótszej od jej wysokości. Latarnię dość dokładnie opisał arabski geograf i podróżnik z XI wiekuAbu Abd Allah Muhammad Idrisi. Jej uproszczony wizerunek zachował się też na monetach i malowidłach.

Nazwisko architekta jest znane dzięki zachowanej pod starożytnym tynkiem inskrypcji:

Quote-alpha.png
Sostratus, syn Deksyfanesa, poświęcił tę budowlę bogom ocalenia, w imieniu wszystkich tych, którzy żeglują po morzach.

Najprawdopodobniej inskrypcję pozostawił sam budowniczy w tajemnicy przed królem.

Fort Qaitbey na miejscu latarni

Po zmierzchu rozpalano na latarni ogień. Chrust był dostarczany na szczyt wieży na grzbietach osłów, a potem przez tragarzy. Odbijane metalowymi lustrami światło widoczne było z kilkudziesięciu kilometrów i znakomicie ułatwiało nawigację żeglarzom zdążającym do Aleksandrii (według Józefa Flawiusza, z odległości 300 stadiów – ok. 30 mil morskich). Budowla została uszkodzona kilkakrotnie na skutek trzęsień ziemi, była też przebudowywana. Prawdopodobnie już w II wieku runęła najwyższa część latarni. W IX wieku jej dolna część została zaadaptowana na meczet o nietypowej orientacji – wzdłuż osi północ-południe. Latarnia uległa uszkodzeniu przez trzęsienia ziemi w latach 1261, 1303 i 1323, po którym nie została odbudowana. Wieża została ostatecznie zniszczona przez trzęsienie w 1375. Pozostałe po niej ruiny zniknęły, kiedy w 1480 sułtan Egiptu użył ich do budowy na tym miejscu fortu. Obecnie na fundamentach latarni znajduje się Muzeum Morskie.

Rekonstrukcja w Changsha, Chiny

W odległej o kilkadziesiąt kilometrów od Aleksandrii miejscowości Taposiris Magna znajduje się pomniejszona replika latarni z Faros zbudowana przez Ptolemeusza II.

Nazwa wysepki, Faros, stała się w niektórych językach synonimem latarni morskiej, np. w języku francuskimphare, w języku hiszpańskim i włoskimfaro, w portugalskimfarol lub latarni w ogóle, w języku rosyjskim - фара.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg