Łuskowcowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łuskowcowate
Manidae
Gray, 1821
łuskowiec jawajski
łuskowiec jawajski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd łuskowce
Rodzina łuskowcowate
Łuskowiec stepowy osłonięty pancerzem z łusek
Łuskowiec broniący się przed lwami azjatyckimi (park narodowy Gir Forest w stanie Gudźarat w Indiach)

Łuskowcowate, łuskowce, pangoliny (Manidae) – rodzina ssaków łożyskowych zamieszkujących tropikalne obszary Azji i Afryki.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Ciało wydłużone, barwy brązowej lub żółtawej, o długości od 1 do 1,6 m, pokryte grubą skórą, z której wyrastają rogowe łuski tworzące rodzaj pancerza. Bardzo długi ogon stanowi do 2/3 długości całkowitej. Język łuskowcowatych dorasta do 40 cm długości, jego koniec jest spłaszczony i pokryty lepką śliną wydzielaną przez bardzo duże gruczoły. Głowa i oczy są małe, czaszka wydłużona, brak łuków jarzmowych. Kończyny pięciopalczaste, ze zredukowanym piątym palcem przedniej łapy, uzbrojone w silne pazury. Łuskowce nie mają zębów; ich zawiązki stwierdzono jedynie u zarodków. Funkcję zębów spełniają gromadzone w żołądku kamyki ocierające pokarm o zrogowaciałe ściany silnie umięśnionego żołądka. W razie zagrożenia zwierzęta te zwijają się w kłębek, wystawiając ostre krawędzie łusek na zewnątrz.

Łuskowcowate zasiedlają tereny otwarte lub zalesione. Są aktywne głównie w nocy. Poza okresem rozrodu prowadzą samotniczy tryb życia. Samica rodzi zwykle jedno młode w miocie. Nowo narodzony łuskowiec ma skórę pokrytą miękkimi łuskami, twardniejącymi po około 2 dniach od porodu. Młode wędruje z matką na jej grzbiecie.

Gatunki azjatyckie różnią się od afrykańskich obecnością małżowin usznych i włosów wyrastających u nasady ich łusek. Naziemne łuskowce sprawnie kopią nory, w których spędzają dzień. Gatunki nadrzewne mają chwytny ogon. Wykorzystują go do przytrzymywania się w czasie wspinaczki. Odpoczywają w dziuplach drzew.

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Rodzina obejmuje jeden rodzaj – Manis Linnaeus, 1758 – z gatunkami:

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Łuskowcowate są łowione dla mięsa oraz łusek wykorzystywanych w azjatyckiej medycynie ludowej. Poza Manis culionensis wszystkie pozostałe gatunki wpisane zostały do Czerwonej księgi gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody, w tym cztery gatunki w kategorii NT (bliski zagrożenia wyginięciem).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]