Madurowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Madurowie, Madurczycy
orèng Madura
Ilustracja
Populacja

7 mln (2010)

Miejsce zamieszkania

Indonezja (Madura, Jawa)

Język

madurski, kangean, indonezyjski

Religia

islam, wierzenia tradycyjne

Grupa

ludy austronezyjskie, Indonezyjczycy

Pokrewne

Jawajczycy, Sundajczycy

Madurowie[1], także: Madurczycy[2], Madurańczycy[3][4], Madurajczycy[3][4] (orèng Madura) – indonezyjska grupa etniczna zamieszkująca wyspę Madura oraz wschodnią część Jawy[5][6]. Według spisu ludności z 2010 roku liczebność Madurów wynosi ok. 7 mln. Stanowią 3% populacji Indonezji[7].

Posługują się własnym językiem madurskim z wielkiej rodziny austronezyjskiej[6]. W języku madurskim występują hierarchiczne poziomy mowy[5][8]. Wyróżnia się trzy główne dialekty: zachodni, centralny i wschodni. Dialekt wschodni (w szczególności wariant sumenep) pełni funkcję języka standardowego[9].

Ich główną religią jest islam w odmianie sunnickiej[10]. Islam został wprowadzony w XVI w. pod wpływem kontaktów z północnym wybrzeżem Jawy[11]. Zachowują się jednak pewne elementy rodzimych wierzeń, w tym kulty przodków i duchów[12].

Prowadzą hodowlę bydła, koni, kóz i drobiu. Uprawa roślin (ryż, kukurydza, rośliny strączkowe, orzeszki ziemne, maniok, dynia, kawa, tytoń) występuje głównie na Jawie (na nawadnianych polach i plantacjach). Na Madurze przeważają pola suche. Ważną rolę odgrywa wydobycie soli, handel (głównie zwierzętami hodowlanymi), na wybrzeżu – rybołówstwo, żeglarstwo, budowa łodzi. Zajmują się też wyrobem skór, plecionkarstwem, garncarstwem i kowalstwem[6].

Poza Madurą zamieszkują także grupy wysp Kangean i Sapudi[13]. Odmiana kangean jest na tyle odrębna, że bywa uznawana za odrębny język[9]. Ludność madurska osiedliła się w różnych zakątkach Indonezji, do czego przyczynił się program transmigracji[13]. Wielu Madurów wyemigrowało do wschodniej części Jawy. Duże skupiska Madurów występują także w indonezyjskiej części Borneo, na Sumatrze i w różnych miastach Jawy[14].

Organizacja społeczna opiera się na bilateralnym systemie pokrewieństwa[15]. Związek małżeński ma charakter matrylokalny[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Indonezja. Ludność, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-05-04] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-04].
  2. „Afryka, Azja, Ameryka Łacińska: studia i materiały”, 74, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 1997, s. 97 [zarchiwizowane z adresu 2020-05-04].
  3. a b Madurańczycy, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-05-04] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-04].
  4. a b Krystyna Damm, Aldona Mikusińska (red.), Ludy i języki świata, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000 (PWN Leksykon), s. 134, ISBN 83-01-13070-9, OCLC 830240260 (pol.).
  5. a b Melalatoa 1995 ↓, s. 493.
  6. a b c Madurcy. W: Walerij Aleksandrowicz Tiszkow (red.): Narody i rieligii mira: encykłopiedija. Moskwa: Bolszaja rossijskaja encykłopiedija, 1998, s. 304. ISBN 978-5-85270-155-8. OCLC 40821169. (ros.).
  7. Kewarganegaraan, Suku Bangsa, Agama dan Bahasa Sehari-hari Penduduk Indonesia Hasil Sensus Penduduk 2010, Badan Pusat Statistik, 2011, s. 31, ISBN 978-979-064-417-5 [dostęp 2013-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-10] (indonez.).
  8. Davies 2010 ↓, s. 469.
  9. a b Clynes 1995 ↓, s. 485.
  10. West 2009 ↓, s. 475.
  11. Davies 2010 ↓, s. 3.
  12. a b Melalatoa 1995 ↓, s. 496.
  13. a b West 2009 ↓, s. 474.
  14. Davies 2010 ↓, s. 1–2.
  15. Melalatoa 1995 ↓, s. 494.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]