Manul stepowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Manul stepowy
Otocolobus manul[1]
(Pallas, 1776)
Manul stepowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina kotowate
Rodzaj manul
Gatunek manul stepowy
Synonimy
  • Felis manul Pallas, 1776
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Manul stepowy[3], manul[4][a] (Otocolobus manul) – gatunek małego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych. Pojawił się przed około 2 milionami lat.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Manul stepowy rozprzestrzeniony jest na obszarach Azji Środkowej, od Zakaukazia i wschodniego wybrzeża M. Kaspijskiego, przez Turcję, Uzbekistan i Kazachstan po Tybet, Ałtaj, Mongolię i Syczuan w Chinach. Na południe jego zasięg obejmuje Iran, Afganistan i Pakistan. Środowisko życia to stepy, skaliste pustynie, równiny i pozbawione drzew obszary górskie. Można go spotkać do 4500 m n.p.m. Na większości obszaru swego występowania jest chroniony.

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Głównym składnikiem diety są szczekuszki, drobne gryzonie i ptaki.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Szata długa i gęsta, po stronie brzusznej blisko dwa razy dłuższa niż na grzbiecie.
Maść szarawa do rudej, z niewyraźnymi ciemnymi pasami na łapach i ogonie oraz znaczeniami na głowie.
Nieco dłuższy niż kot domowy, ma krótkie i masywne nogi, krótką, szeroką głowę z małymi, zaokrąglonymi uszami. Angielska nazwa tego kota, "Pallas Cat", pochodzi od nazwiska niemieckiego przyrodnika Petera Pallasa, który pierwszy opisał ten gatunek. Przez dłuższy czas zaliczano go do rodzaju Felis — sądzi się, że jest blisko spokrewniony ze żbikiem (F. silvestris). Jednak z powodu pewnych różnic w budowie czaszki oraz — wyjątkowej u małych kotów — okrągłej źrenicy, stworzono dla niego odrębny rodzaj Otocolobus.

Długość całkowita: 50–65 cm. Długość ogona: 21–31 cm. Waga: 2,5–3,5 kg.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Samica osiąga dojrzałość płciową po pierwszym roku życia. Ciąża trwa 66–75 dni. Przeciętny miot to 3–4 młode, zdarzają się mioty po 6 kociąt.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Manul prowadzi nocny tryb życia, za dnia ukrywa się w norach innych zwierząt, małych jaskiniach i rozpadlinach skalnych. Są to koty skryte i samotnicze, rewiry samców zajmują obszar ok. 4 km².

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Obecnie wyróżnia się trzy podgatunki manula[5][6]:

Inne[edytuj | edytuj kod]

Długość życia do 12 lat.
Manul znany jest ze sprawności z jaką wspina się po stromych skałach.
Dużą rolę w porozumiewaniu się między osobnikami odgrywa ocieranie.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Nazwa manul używana jest również w odniesieniu do rodzaju Otocolobus (zob. manul).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Otocolobus manul, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Ross, S., Barashkova, Y., Farhadinia, mf, Appel, A., Riordan, P., Sanderson, J. & Munkhtsog, B. 2015, Otocolobus manul [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015.1 [dostęp 2015-06-28] (ang.).
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 137. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 191, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  5. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Felis manul. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 29 sierpnia 2009]
  6. Felis manul, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 289 sierpnia 2009]