Markab

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy gwiazdy. Zobacz też: Zgierskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne "MARKAB" Sp. z o.o..
Markab
α Pegasi
Położenie Markaba w gwiazdozbiorze Pegaza
Położenie Markaba w gwiazdozbiorze Pegaza
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Pegaz
Rektascensja 23h 04m 45,653s[1]
Deklinacja +15° 12′ 18,96″[1]
Paralaksa (π) 0,02446 ± 0,00019[1]
Odległość 133,3 ± 1,1 ly
40,88 ± 0,33[2] pc
Wielkość obserwowana 2,49[2]m
Ruch własny (RA) 60,40 ± 0,17[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −41,30 ± 0,16[1] mas/rok
Prędkość radialna −2,70 ± 0,80[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy olbrzym lub podolbrzym
Typ widmowy B9 III[1], A0 III-IV[3]
lub A1 IV[2]
Promień 4,72 ± 0,14 R
Wielkość absolutna –0,57[2]m
Okres obrotu <1,5 d[4]
Temperatura 9765 ± 63[3] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 7731[2] pc
Mimośród 0,0536[2]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 54 Peg
2MASS: J23044565+1512191
Bonner Durchmusterung: BD+14°4926
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 871
Boss General Catalogue: GC 32149
Katalog Henry’ego Drapera: HD 218045
Katalog Hipparcosa: HIP 113963
Katalog jasnych gwiazd: HR 8781
SAO Star Catalog: SAO 108378
Marchab, Yed Alpheras

Markab (Alfa Pegasi, α Peg) – gwiazda w gwiazdozbiorze Pegaza, oddalona od Słońca o około 133 lata świetlne.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjna nazwa gwiazdy, Markab, wywodzi się od arabskiego ‏منكب الفرس‎ Mankib al Faras, „ramię konia”. Wyrażenie to nie pasuje do położenia w figurze Pegaza, gdyż pierwotnie odnosiło się do innej gwiazdy – Beta Pegasi, ale przylgnęło do tej[4][5]. Johann Bayer przypisał jej nazwę Yed Alpheras (od arab. ‏يد الفرس‎ Yad al Faras), co tłumaczy się jako „ręka konia”[5]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 formalnie zatwierdziła użycie nazwy Markab dla określenia tej gwiazdy[6].

Charakterystyka obserwacyjna[edytuj | edytuj kod]

Alfa Pegasi leży w południowo-zachodnim rogu asteryzmu Wielkiego Kwadratu Pegaza[4]. Jego obserwowana wielkość gwiazdowa to 2,49m, zaś wielkość absolutna jest równa −0,57m[2].

Charakterystyka fizyczna[edytuj | edytuj kod]

Markab jest olbrzymem o typie widmowym B9 III[1], jednak niektóre źródła podają, że to podolbrzym o typie widmowym A0[3] lub A1[2]. Gwiazda ta ma temperaturę sięgającą 9765 K, jej jasność jest ok. 170 razy większa od słonecznej[2]. Masa tej gwiazdy jest trochę ponad 3 razy większa od masy Słońca[4], promień zaś to ok. 4,7 promienia Słońca[3]. Okres jej rotacji wokół własnej osi jest krótszy niż półtora dnia[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Markab w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i Anderson E., Francis C.: HIP 113963 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-19].
  3. a b c d E. L. Fitzpatrick, D. Massa. Determining the Physical Properties of the B Stars. II. Calibration of Synthetic Photometry. „The Astronomical Journal”. 129 (3), s. 1642, 2005. DOI: 10.1086/427855 (ang.). 
  4. a b c d e Jim Kaler: MARKAB (Alpha Pegasi) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2018-08-19].
  5. a b Pegasus. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 324–325. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  6. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-06-01. [dostęp 2018-08-19].