Martwe zło (film 1981)

Martwe zło
The Evil Dead
Gatunek	horror
Data premiery	15 października 1981
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Język	angielski
Czas trwania	85 min
Reżyseria	Sam Raimi
Scenariusz	Sam Raimi
Główne role	Bruce Campbell
Muzyka	Joseph LoDuca
Zdjęcia	Tim Philo
Montaż	Edna Ruth Paul
Produkcja	Robert G. Tapert
Wytwórnia	Renaissance Pictures
Dystrybucja	Delta Video (Polska)
Budżet	350 000 dolarów
Kontynuacja	Martwe zło 2: Śmierć przed świtem (1987)

Martwe zło (The Evil Dead) – amerykański horror z 1981 roku, debiut reżyserski Sama Raimiego.

Fabuła

Do opuszczonego domku w Górach Michigan przybywa na weekend piątka studentów. Zamiast upragnionego spokoju, znajdują Księgę Umarłych (Naturan Demantos, w sequelach nazywana Necronomicon ex Mortis). Przy jej użyciu niechcący budzą żyjące od wieków w lesie demony.

Obsada

Bruce Campbell – Ashley J. „Ash” Williams
Ellen Sandweiss – Cheryl
Hal Delrich – Scotty
Betsy Baker – Linda
Sarah York – Shelly

Wydanie

Film był początkowo wyświetlany w USA pod tytułem Book of the Dead.

W Polsce, film był rozpowszechniany na pirackich kasetach VHS^[2]. W związku z tym znany był pod wieloma tytułami: Urok śmierci^[1], Umarli Straszą^[3] Złośliwe demony^[4], Dzika śmierć^[2], Złośliwy nieboszczyk^[5], Diabelski nieboszczyk^[6], Taniec diabła^[5], Zła śmierć, Złośliwi zmarli^[7], Ofiary szatana^[7].

Odbiór

Film został dobrze oceniony przez krytyków; serwis Rotten Tomatoes w oparciu o 83 recenzji przyznał mu wynik 86%^[8].

Kontynuacje

Martwe zło 2: Śmierć przed świtem – druga część serii
Armia ciemności – trzecia część serii
Martwe zło (film 2013) – remake/sequel I części, w reż. Fede Alvareza
W środku lasu – prequel trylogii
Ash kontra martwe zło - serial, stanowiący sequel oryginalnej trylogii filmowej. Serial składa się z 3 sezonów. W rolę Asha ponownie wciela się Bruce Campbell.

Adaptacje

Trylogia Martwe zło zainspirowała twórców gier. Powstały takie gry jak: Evil Dead: Hail to the King, na platformy PlayStation i Sega Dreamcast, Evil Dead: A Fistful of Boomstick, na PlayStation 2 i Xboksa oraz Evil Dead: Regeneration na PlayStation 2, Xboksa i PC.

Powstał także komiks Freddy vs. Jason vs. Ash opowiadający o pojedynku Freddy'ego (Koszmar z ulicy Wiązów), Jasona (Piątek, trzynastego) i Asha (Martwe zło).

Przypisy

↑ ^a ^b THE LEGENDARY VHS - Urok śmierci aka Martwe zło aka Evil Dead [online], tumblr.com [dostęp 2024-04-24] (ang.).
↑ ^a ^b Martwe zło: Przebudzenie - Po napisach - pasja z kina [online], ponapisach.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
↑ Martwe zło (1981) - Ciekawostki - Filmweb [online], www.filmweb.pl [dostęp 2019-07-05] (pol.).
↑ Evil Dead Hail to the King. „Click!”. 22/2000, s. 10-11. Wydawnictwo Bauer.
↑ ^a ^b Martwe zło (1981) [online] [zarchiwizowane z adresu 2021-09-23] .
↑ Galimatias. „Film”. 7/1991. s. 15.
↑ ^a ^b Diabelski Nieboszczyk. „Film”. 16/1987. s. 9.
↑ The Evil Dead (1981) - Rotten Tomatoes [online], Rotten Tomatoes [dostęp 2024-11-03] (ang.).

Linki zewnętrzne

Martwe zło w bazie IMDb (ang.)
Martwe zło w bazie Filmweb

[vhs-1] THE LEGENDARY VHS - Urok śmierci aka Martwe zło aka Evil Dead [online], tumblr.com [dostęp 2024-04-24] (ang.).

[ponapisach-2] Martwe zło: Przebudzenie - Po napisach - pasja z kina [online], ponapisach.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).

[3] Martwe zło (1981) - Ciekawostki - Filmweb [online], www.filmweb.pl [dostęp 2019-07-05] (pol.).

[4] Evil Dead Hail to the King. „Click!”. 22/2000, s. 10-11. Wydawnictwo Bauer.

[film-5] Martwe zło (1981) [online] [zarchiwizowane z adresu 2021-09-23] .

[6] Galimatias. „Film”. 7/1991. s. 15.

[film2-7] Diabelski Nieboszczyk. „Film”. 16/1987. s. 9.

[8] The Evil Dead (1981) - Rotten Tomatoes [online], Rotten Tomatoes [dostęp 2024-11-03] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

1980-89	Martwe zło (1981) Fala zbrodni (1985) Martwe zło 2 (1987)
1990-99	Człowiek ciemności (1990) Armia ciemności (1992) Szybcy i martwi (1995) Prosty plan (1998) Gra o miłość (1999)
2000-09	Dotyk przeznaczenia (2000) Spider-Man (2002) Spider-Man 2 (2004) Spider-Man 3 (2007) Wrota do piekieł (2009)
2010-19	Oz: Wielki i potężny (2013)
2020-29	Doktor Strange w multiwersum obłędu (2022) Pomocy (2026)

Filmy	Martwe zło (1981) Martwe zło 2: Śmierć przed świtem (1987) Armia ciemności (1982) Martwe zło (2013) Martwe zło: Przebudzenie (2023)
Serial	Ash kontra martwe zło
Gry	The Evil Dead Evil Dead: Hail to the King Evil Dead: A Fistful of Boomstick Evil Dead: Regeneration Army of Darkness: Defense Evil Dead: The Game
Postacie	Ash Williams
Pozostałe	Within the Woods Freddy vs. Jason vs. Ash My Name is Bruce Evil Dead: The Musical