Mateusz Lipski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mateusz Lipski
Herb Mateusz Lipski
Data i miejsce urodzenia 1770?
Dzisna
Data i miejsce śmierci 21 listopada 1839
Mińsk
biskup pomocniczy połocki
Okres sprawowania 1823 – 1831
biskup miński
Okres sprawowania 1831 – 1839
Wyznanie katolickie
Kościół greckokatolicki, od 1812 rzymskokatolicki
Diakonat 27 lutego 1799
Prezbiterat 6 marca 1799
Nominacja biskupia 24 listopada 1823
Sakra biskupia 5 września 1824
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 5 września 1824
Konsekrator Tadeusz Kundzicz
Współkonsekratorzy Adam Kossakowski
Adrian Hołownia
Tablica epitafijna Mateusza Lipskiego na jego grobie w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Mińsku

Mateusz Lipski (ur. 1770?, zm. 21 listopada 1839 w Mińsku) – administrator diecezji mińskiej w latach 1827–1831, biskup miński w latach 1831–1839[1][2][3].

Urodził się przed 22 września 1770 roku. Podawał się za szlachcica herbu Grabie, ale podobno tylko podszywał się pod tę rodzinę[4]. Wstąpił do bazylianów, gdzie przyjął święcenia kapłańskie. Był bliskim współpracownikiem metropolity Stanisława Bohusza Siestrzeńcewicza, z którego inspiracji w 1812 roku przeszedł na obrządek rzymskokatolicki. W 1811 roku został kanonikiem kijowskim, w latach 1811–1817 był dziekanem petersburskim, 1812–1813 był kanonikiem kapituły arcybiskupstwa mohylewskiego. W 1816 roku został prałatem i archidiakonem białoruskim. W latach 1818–1839 był proboszczem parafii Druja.

Około 1817 roku został nominowany przez cesarza Aleksandra I na biskupa pomocniczego połockiego, ale papież Pius VII odmówił mianowania go na tę godność z powodu niekanoniczności aktu i braku doktoratu. Będąc bliskim współpracownikiem Siestrzeńcewicza, popierał metropolitę w relacjach z cesarzem i jezuitami. Swoim podpisem Lipski, serwilista, sygnował wiele niepopularnych decyzji Siestrzeńcewicza. W 1820 roku został asesorem w Kolegium Duchownym Rzymsko-Katolickim w Petersburgu, a w 1822 roku prałatem prepozytem kapituły katedralnej mohylewskiej. Zrezygnował z archidiakonii białoruskiej, jednak zachował uposażenie parafii na Zaprudziu (Mohylew).

W 1823 roku został prekonizowany na biskupa pomocniczego połockiego z tytułem Aureliopolis, w 1824 roku otrzymał sakrę biskupią. W 1827 roku, mimo sprzeciwu biskupa łucko-żytomierskiego Kaspra Cieciszowskiego, ale za zgodą deportowanego biskupa Dederki, został administratorem diecezji mińskiej. W 1831 roku został biskupem mińskim. Ingres odbył dopiero w 1833 roku[5]. Za rządów Lipskiego w diecezji mińskiej skasowano 23 klasztory spośród 35 istniejących oraz doprowadzono do likwidacji Kościoła unickiego.

Znawca historii Kościoła w Cesarstwie RosyjskimAdrien Boudou – ocenia Lipskiego następującymi słowami:

Quote-alpha.png
nieuk, człowiek rozwiązłych obyczajów, zdolny do wszystkiego[6], jednostka miernych zdolności, pomimo niezaprzeczenie dobrych chęci[7].

Zmarł 21 listopada 1839 roku. Został pochowany w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego na Cmentarzu Kalwaryjskim w Mińsku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. T. Kasabuła, Lipski Mateusz, w: Encyklopedia Katolicka, t. 10, red. A. Bednarek i in., Lublin 2004, s. 1130.
  2. Hierarchia Catholica Medii et recentioris aevi sive summorum pontificum – S.R.E. Cardinalium Ecclesiarium antistitum series e documentis tabularni praesertim Vaticani, vol. 6, A pontificatu Clementis PP. XII (1730) usque pontificatum Pii PP. VI (1799), Patavii 1958, s. 97, 267.
  3. Encyklopedia Powszechna Orgelbranda podaje, że Lipski urodził się w 1769 roku (por. Lipski Mateusz, w: Encyklopedia Powszechna Orgelbranda, t. 17, Warszawa 1864, s. 122).
  4. Lipski Mateusz, w: Encyklopedia Powszechna Orgelbranda, t. 17, Warszawa 1864, s. 122-123.
  5. O niechętnym stosunku Lipskiego do powstania listopadowego zob. J. Skarbek, J. Ziółek, Duchowieństwo chrześcijańskie wobec powstania listopadowego, w: Powstanie listopadowe 1830-1831. Dzieje wewnętrzne i militaria. Europa wobec powstania, red. W. Zajewski, Warszawa 1990, s. 197.
  6. A. Boudou, Stolica Święta a Rosja. Stosunki dyplomatyczne między niemi w XIX stuleciu, tł. Z. Skowrońska, T. 1, 1814-1847, Kraków 1928, s. 109.
  7. A. Boudou, Stolica Święta a Rosja. Stosunki dyplomatyczne między niemi w XIX stuleciu, tł. Z. Skowrońska, T. 2, 1848-1883, Kraków 1930, s. 87.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Boudou A., Stolica Święta a Rosja. Stosunki dyplomatyczne między niemi w XIX stuleciu, tł. Z. Skowrońska, T. 1, 1814-1847, Kraków 1928.
  2. Boudou A., Stolica Święta a Rosja. Stosunki dyplomatyczne między niemi w XIX stuleciu, tł. Z. Skowrońska, T. 2, 1848-1883, Kraków 1930.
  3. Encyklopedia Katolicka, t. 10, red. A. Bednarek i in., Lublin 2004.
  4. Encyklopedia Powszechna Orgelbranda, t. 17, Warszawa 1864.
  5. Hierarchia Catholica Medii et recentioris aevi sive summorum pontificum – S.R.E. Cardinalium Ecclesiarium antistitum series e documentis tabularni praesertim Vaticani, vol. 6, A pontificatu Clementis PP. XII (1730) usque pontificatum Pii PP. VI (1799), Patavii 1958.
  6. Powstanie listopadowe 1830-1831. Dzieje wewnętrzne i militaria. Europa wobec powstania, red. W. Zajewski, Warszawa 1990.
  7. Ks. Piotr Nitecki,Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965-1999. Słownik biograficzny, Instytut Wydawniczy Pax Warszawa 2000.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Mateusz Lipski w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2017-03-12]