Megapnozaur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Megapnozaur
Megapnosaurus
Ivie, Ślipiński & Węgrzynowicz, 2001
Megapnozaur
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury gadziomiedniczne
Podrząd teropody
Nadrodzina celofyzoidy
Rodzaj megapnozaur
Gatunki

Megapnozaur (Megapnosaurus) – rodzaj teropoda z grupy celofyzoidów (Coelophysoidea).

Żył w okresie wczesnej jury (ok. 200-194 mln lat temu). Osiągał do 3 m długości i ważył około 32 kg. Opisano dwa gatunki należące do tego rodzaju: M. rhodesiensis, żyjący na terenach Afryki (jego szczątki znaleziono w Zimbabwe) i M. kayentakatae, żyjący w Ameryce Północnej (Arizona). Analiza Ronalda Tykoskiego (2005) wskazuje jednak, że gatunki te mogą nie należeć do tego samego rodzaju; wynika z niej, że M. rhodesiensis jest bliżej spokrewniony z Coelophysis bauri niż z M. kayentakatae, zaś najbliższym krewnym tego ostatniego nie jest ani M. rhodesiensis, ani C. bauri, lecz Segisaurus halli[1]. Także według analizy Martineza i współpracowników (2011) najbliższym krewnym M. rhodesiensis jest Coelophysis, zaś "M." kayentakatae jest taksonem siostrzanym do kladu obejmującego M. rhodesiensis i Coelophysis[2]. Irmis (2004) zaliczył też do rodzaju Megapnosaurus zwierzę, którego skamieniałości odkryto w prowincji Junnan w Chinach[3].

Dinozaur ten został po raz pierwszy opisany w 1969 roku przez Michaela Raatha; nadano mu wówczas nazwę rodzajową Syntarsus[4]. Okazało się jednak, że tę nazwę otrzymał wcześniej jeden z rodzajów chrząszczy, dlatego w 2001 roku entomolodzy Michael Ivie, Stanisław Adam Ślipiński i Piotr Węgrzynowicz zaproponowali dla teropoda nową nazwę rodzajową Megapnosaurus[5]. Wzbudziło to jednak kontrowersje wśród paleontologów[6] – część z nich zaakceptowała nową nazwę i zaczęła używać jej w swych publikacjach (np. Irmis, 2004[3]), inni uznali jednak, że nadanie nowej nazwy mogło odbyć się z naruszeniem zasad etycznych (krytycy twierdzą, że Michael Raath, który nadał w 1969 roku nazwę Syntarsus, nie miał sposobności do stworzenia nowej nazwy rodzajowej, co byłoby zgodne z praktyką, jednak Michael Ivie twierdzi, że w 1996 roku próbował skontaktować się z Raathem w tej sprawie – bezskutecznie. Sam Raath uważa postępowanie entomologów za nieetyczne[6]) i, ignorując nową nazwę, nadal używają starszej – Syntarsus (np. Tykoski, 2005[1], Martinez et al. 2011[2]).

Przypisy[edytuj]

  1. a b Ronald Tykoski: Anatomy, ontogeny, and phylogeny of coelophysoid theropods. PhD Dissertation. University of Texas, Austin, 2005, s. 1–572.
  2. a b Ricardo N. Martinez, Paul C. Sereno, Oscar A. Alcober, Carina E. Colombi, Paul R. Renne, Isabel P. Montañez i Brian S. Currie. A basal dinosaur from the dawn of the dinosaur era in southwestern Pangaea. „Science”. 331 (6014), s. 206-210, 2011. DOI: 10.1126/science.1198467 (ang.). 
  3. a b Randall B. Irmis. First report of Megapnosaurus (Theropoda: Coelophysoidea) from China. „PaleoBios”. 24 (3), s. 11–18, 2004 (ang.). 
  4. Michael A. Raath. A new coelurosaurian dinosaur from the forest sandstone of Rhodesia. „Arnoldia”. 4 (28), s. 1–25, 1969 (ang.). 
  5. Michael Ivie, Ślipiński, Piotr Węgrzynowicz. Generic homonyms in the Colydiinae (Coleoptera: Zopheridae). „Insecta Mundi”. 15 (1), s. 63–64, 2001 (ang.). 
  6. a b C. Holden. Taxonomic Tussle. „Science”. 295 (5559), s. 1459, 2002. DOI: 10.1126/science.295.5559.1459b (ang.).