Mezoterapia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Mezoterapia (gr. mesos - "środek", therapeia - "terapia"), zwana również intradermoterapia - działający miejscowo niechirurgiczny zabieg pseudomedyczny polegający na dostarczeniu bezpośrednio do skóry właściwej substancji leczniczych, regenerujących lub odżywczych. Nie została udowodniona jego skuteczność w próbach klinicznych, a podstawy naukowe jego działania budzą wątpliwości [1]. Najczęściej stosowany w alternatywnej dermatologii i alternatywnej medycynie estetycznej do leczenia i profilaktyki[2].

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się kilka różnych rodzajów zabiegów określanych tą nazwą, jednak nie ma zgody czy wszystkie z nich są odmianami mezoterapii, czy osobnymi zabiegami:

Mezoterapia igłowa[edytuj | edytuj kod]

Mezoterapia igłowa jest najstarszą metodą mezoterapii, polegającą na podawaniu substancji czynnych za pomocą iniekcji śródskórnych lub podskórnych. Zabieg ten może być wykonywany za pomocą różnych technik, w tym technik manualnych, z użyciem linijnych lub kołowych multiiniektorów, czy za pomocą mechanicznego pistoletu do mezoterapii, który pozwala na precyzyjne ustalenie głębokości wstrzyknięcia i objętości roztworu iniekcyjnego.W mezoterapii igłowej wykorzystuje się sterylne, jednorazowe igły o długości od 4 do 13 mm i grubości 27 G do 32 G[3]. Iniekcje można wykonywać różnymi metodami, w tym metodą śródnaskórkową, techniką mikropęcherzyków, techniką nappage czy punktowo, w zależności od celu zabiegu i obszaru ciała[4].

Mezoterapia bezigłowa[edytuj | edytuj kod]

Mezoterapia bezigłowa, znana również jako elektrofonoporacja, to metoda stosowana w profesjonalnej kosmetologii, która umożliwia zwiększenie transportu substancji biologicznie aktywnych przez naskórek. Głównym celem mezoterapii bezigłowej jest zintensyfikowanie przenikania substancji aktywnych do wnętrza skóry i komórek. Zabieg ten może wykorzystywać różne technologie, takie jak elektroporacja, jonoforeza, sonoforeza, fale radiowe RF oraz światłoterapia.

  • Elektroporacja (mezoporacja): Elektroporacja to technika, która wykorzystuje pole elektromagnetyczne do tworzenia kanałów (elektroporów) w błonie komórkowej. Te kanały umożliwiają transport substancji z przestrzeni zewnątrzkomórkowej do wnętrza komórki, zwiększając przepuszczalność tkanek za pomocą krótkich impulsów prądu. Proces ten jest przejściowy i odwracalny[2].
  • Ultradźwięki: Ta technika wykorzystuje energię mechaniczną ultradźwięków do zwiększenia metabolizmu komórkowego i minimalnego podniesienia temperatury tkanki. Mechaniczne drgania, generujące energię cieplną, rozluźniają wiązania międzykomórkowe, co sprzyja transportowi składników aktywnych. Zastosowanie znajduje w różnych częstotliwościach, od 1 do 3 MHz[2].
  • Fale radiowe RF (radiofrequency): Fale radiowe, nazywane również diatermią krótkofalową, wykorzystują określone częstotliwości radiowe i długości fal (np. 13,56 MHz, 22,12 m) do stymulacji fibroblastów do produkcji nowych włókien kolagenowych. Proces ten zachodzi pod wpływem temperatury, a skuteczność jest związana z wykorzystanymi parametrami[2].
  • Światłolecznictwo: W niektórych urządzeniach mezoterapii bezigłowej stosuje się promieniowanie podczerwone o długości fali od 700 do 1400 nm. Efekt ciepła w tkankach zwiększa energię kinetyczną, podnosi temperaturę, rozszerza naczynia włosowate, a tym samym zwiększa przepływ krwi i stymuluje przemianę materii, odżywiając i dotleniając komórki[2].

Mezoterapia mikroigłowa[edytuj | edytuj kod]

Mezoterapia mikroigłowa, znana również jako terapia dermarollerem lub mezorollerem, to technika kosmetologiczna, która polega na wykonywaniu mikronakłuć w skórze (o długości 0,25-2 mm) w celu pobudzenia i regeneracji włókien kolagenu i elastyny. Dzięki mechanicznej stymulacji, proces ten prowadzi do odnowy i regeneracji naskórka.Mikronakłucia prowokują skórę do reakcji naprawczych, umożliwiając głębokie wprowadzenie wybranych preparatów. Metoda ta jest często stosowana w leczeniu różnych problemów skórnych, takich jak rozstępy, cellulit, czy wiotkość skóry[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki mezoterapii sięgają roku 1952, kiedy to francuski lekarz Michel Pistor po raz pierwszy zastosował prokainę w zaburzeniach słuchu, stosując wielokrotne, powierzchowne iniekcje wokół małżowiny usznej. Nazwę "mezoterapia" wprowadził sam Pistor, określając tym samym metodę leczenia schorzeń tkanek pochodzących z mezodermy[5][6].

W 1964 roku Pistor założył Francuskie Towarzystwo Mezoterapii i rozszerzył technikę na leczenie ogólnomedyczne, weterynaryjne i kosmetyczne. W 1987 roku Francuska Narodowa Akademia Medycyny oficjalnie uznała mezoterapię za specjalność medyczną. W międzyczasie mezoterapia zyskała popularność w większości krajów Europy, Ameryki Południowej, a także w Stanach Zjednoczonych i krajach azjatyckich. Pistor zmarł w 2003 roku, a wielu mezoterapeutów na świecie uważa go za "ojca mezoterapii", co stanowiłoby stosowny hołd dla jego pionierskiej pracy.

Dzisiaj mezoterapia jest popularną metodą w medycynie estetycznej i medycynie konwencjonalnej stosowaną do różnych celów. Różne techniki mezoterapii, takie jak igłowa, bezigłowa i mikroigłowa, pozwalają dostosować procedurę do indywidualnych potrzeb i preferencji pacjenta[6][5].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

W medycynie konwencjonalnej
  • medycyna sportowa: w leczeniu sportowców, technika ta może być wykorzystywana do leczenia uszkodzeń ścięgien i więzadeł, pomagając w szybszym powrocie do pełnej sprawności fizycznej[7].
  • chirurgia: mezoterapia może również przyspieszać procesy gojenia ran po zabiegach chirurgicznych oraz być wykorzystywana w terapii owrzodzeń i oparzeń[7].
  • internistyka: stosowanie mezoterapii w leczeniu przewlekłych stanów zapalnych, przewlekłych zespołach bólowych oraz w leczeniu otyłości ukazuje jej wszechstronność i możliwość zastosowania w różnych stanach chorobowych[8][9].
  • psychiatria: może być wykorzystywana w terapii stanów lękowych i depresji[10][11][7].
W medycynie estetycznej
  • zwiotczenie skóry (skóra sucha odwodniona),
  • profilaktyka przeciwzmarszczkowa (drobne zmarszczki)[12],
  • rozstępy,
  • cellulit,
  • nadmierne wypadanie włosów, pierwsze oznaki łysienia[13].

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

W mezoterapii igłowej wstrzykiwanie substancji leczniczych i regenerujących w okolice miejsca poddawanego leczeniu ma dwojakie działanie:

  • Po pierwsze – miejscowe podanie preparatów maksymalizuje skuteczność ich działania, jednocześnie redukując obciążenie nerek i wątroby, które ma miejsce przy doustnym podawaniu leków.
  • Po drugie – wywołane iniekcjami uszkodzenia skóry, pobudzają ją do samoregeneracji i produkcji potrzebnych w tym celu substancji.

Wykorzystywane preparaty mogą mieć formę gotowych leków do mezoterapii, produkowanych pod kątem likwidacji konkretnego problemu, lub koktajli leczniczych, będących indywidualnie dobraną przez lekarza mieszanką związków leczniczych, regenerujących i odżywczych.

Substancje wykorzystywane w mezoterapii[edytuj | edytuj kod]

  • Centella asiatica. Wyciąg z wąkroty azjatyckiej. Dzięki dużej zawartości taniny hamuje procesy starzenia. Pobudza syntezę kolagenu w skórze właściwej. W koktajlach leczniczych jest łączony z innymi składnikami: pirogronianem sodowym i krzemionką organiczną.
  • Dekspantenol. Kwas organiczny, produkt redukcji witaminy B5. Dekspantenol w organizmie łatwo z powrotem wraca do formy witaminy, która jest składnikiem enzymu, wpływającego na regenerację struktury oraz odżywienie włosa.
  • Kofeina. Trimetyloksantyna z grupy roślinnych alkaloidów purynowych. Pobudza spalanie tkanki tłuszczowej wpływając na proces lipolizy. Miejscowe podanie kofeiny zapobiega nadmiernemu pobudzeniu układu nerwowego. Stosowana w terapii cellulitu.
  • Krzemionka organiczna. Organiczny związek krzemu (silanol), dobrze rozpuszczalny w wodzie. Substancja zapobiegająca starzeniu się skóry twarzy. Stosowana w mezoterapii cellulitu oraz wypadania włosów. Regeneruje tkankę łączną, stanowi jej strukturalny budulec. Wchodzi w skład elastyny, kolagenu, proteoglikanów i glikoprotein strukturalnych. Wspomaga rozwój fibroblastów (komórek produkujących m.in. kolagen).
  • Kwas dezoksyrybonukleinowy. DNA to naturalny polimer zawarty w jądrze każdej żywej komórki. Wykorzystywany w terapii starzenia skóry oraz łysienia.
  • Kwas hialuronowy. Przynależy do grupy kwasów mukopolisacharydowych. To naturalny wielocukier wypełniający przestrzeń międzykomórkową skóry. Łańcuchy kwasu hialuronowego są swego rodzaju molekularną gąbką - zatrzymują wodę, wypełniając przestrzenie między włóknami kolagenu. Poprawia nawilżenie skóry i redukuje zmarszczki. Usieciowaną postać kwasu hialuronowego można podać wyłącznie za pomocą mezoterapii igłowej.
  • L-karnityna. Aminokwas, odpowiedzialny za właściwe spalanie tłuszczów.
  • Minoksydyl. Pobudza syntezę wielocukrów (m.in. kwasu hialuronowego) i przyłączanie cysteiny do mieszków włosowych. co wydłuża fazę wzrostu włosa (anagen). Stosowany w kuracjach przeciwdziałających wypadaniu włosów. Udowodniono jego korzystny wpływ na mieszki włosowe i keratynocyty.
  • Oligoelementy. Inaczej pierwiastki śladowe. Stanowią do 0,01% całkowitej masy ciała. Niezbędne niemal we wszystkich procesach fizjologicznych organizmu. Szczególnie ważna jest obecność cynku, regulującego wydzielanie łoju i działającego przeciwzapalnie. Oligoelementy stosuje się w mezoterapii skóry twarzy i włosów, w przypadkach łojotoku.
  • Pirogronian sodu. Alfa-ketokwas, który stymuluje aktywność fibroblastów, zwłaszcza wytwarzanie kolagenu. Stosowany w leczeniu starzenia skóry, rozstępów, łysienia. Aktywuje proces spalania tłuszczów.
  • Proteochondroityna. Związek z grupy glikozaminoglikanów. Zatrzymuje wodę w przestrzeni międzykomórkowej skóry. Poprawia nawilżenie i napięcie skóry.
  • TRIAC. Inaczej tiratricol, lub kwas trójjodotyrooctowy. Reguluje spalanie tłuszczów.
  • Wyciąg z karczocha zwyczajnego. Aktywnymi składnikami wyciągu są kwasy polifenolowe, m.in. cynaryna, która wpływa na przetwarzanie cukrów i tłuszczów. W połączeniu z krzemionką organiczną, wyciągiem z nostrzyka żółtego, rutyną, czy tiratricolem stosowany w leczeniu cellulitu.
  • Wyciąg z nostrzyka żółtego z rutyną. Zawiera pochodne kumaryny oraz rozpuszczalną w wodzie rutynę. Działanie tych dwóch składników zapobiega powstawaniu obrzęków. Kumaryna zmniejsza przepuszczalność naczyń i chroni przed wolnymi rodnikami, zaś rutyna redukuje stany zapalne, stymuluje syntezę kolagenu w ścianie naczyniowej oraz zmniejsza jej przepuszczalność. Preparat stosuje się w terapii cellulitu dla poprawy mikrokrążenia i odpływu limfy.[14][15]

Badania kliniczne[edytuj | edytuj kod]

W badaniu klinicznym z 2006 roku, 10 pacjentów poddano czterem sesjom mezoterapii twarzy w miesięcznych przerwach z użyciem roztworu multiwitaminowego oraz roztworu kwasu hialuronowego. Po przeprowadzeniu badań histologicznych, a także używając m. in. mikroskopu elektronowego pokazano, że zabieg nie prowadzi do istotnego odmłodzenia skóry twarzy, to znaczy nie ma różnicy w jej własnościach przed i po zabiegu.[16]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adam Rotunda, Michael Kolodney, Mesotherapy and Phosphatidylcholine Injections: Historical Clarification and Review, „Dermatologic Surgery”, 4, 32, 2006, s. 465-480, DOI10.1111/j.1524-4725.2006.32100.x, PMID16681654 [zarchiwizowane 2016-03-03].
  2. a b c d e f g Anna Drobnik, Mezoterapia – przegląd metod, wyd. 1/2014, Kosmetologia Estetyczna, 2014, s. 39-42 (pol.).
  3. Z. Adamski, A. Kaszuba: Dermatologia dla Kosmetologów, Wydawnictwo naukowe Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, 30, Poznań 2008, 270-273
  4. G. Broniarczyk-Dyła, A. Pajor: Zastosowanie mezoterapii w leczeniu wypadania włosów – korzyści i zagrożenia, Dermatologia Estetyczna, 5-6 (88-89), 2013, 336-338
  5. a b c G. Sivagnanam, Mesotherapy - The french connection, „Journal of Pharmacology & Pharmacotherapeutics”, 1 (1), 2010, s. 4–8, DOI10.4103/0976-500X.64529, ISSN 0976-5018, PMID21808584, PMCIDPMC3142757 [dostęp 2023-08-04].
  6. a b Massimo Mammucari i inni, Mesotherapy: From Historical Notes to Scientific Evidence and Future Prospects, „TheScientificWorldJournal”, 2020, 2020, s. 3542848, DOI10.1155/2020/3542848, ISSN 1537-744X, PMID32577099, PMCIDPMC7305548 [dostęp 2023-08-04].
  7. a b c Anna Galęba, Ocena jakości życia pacjentów przed i po wybranych zabiegach z zakresu medycyny estetycznej, 2011 [dostęp 2023-08-04].
  8. T. Paolucci i inni, Mesotherapy in the treatment of musculoskeletal pain in rehabilitation: the state of the art, „Journal of Pain Research”, 12, 2019, s. 2391–2401, DOI10.2147/JPR.S209610, ISSN 1178-7090, PMID31440078, PMCIDPMC6679691 [dostęp 2023-08-04].
  9. Lorenzo Faetani i inni, Safety and efficacy of mesotherapy in musculoskeletal disorders: A systematic review of randomized controlled trials with meta-analysis, „Journal of Rehabilitation Medicine”, 53 (4), 2021, jrm00182, DOI10.2340/16501977-2817, ISSN 1651-2081, PMID33764479, PMCIDPMC8814845 [dostęp 2023-08-04].
  10. Galęba A. Mezoterapia – jako jedna z metod biorewitalizacji skóry, Dermatol. Estet., 1/2010, 34-40.
  11. Miękoś – Zydek B., CzyŜ P., Graczyk A.: Mezoterapia w dermatologii i dermatologii estetycznej. Dermatologia dla kosmetologów. Pod redakcją Z. Adamskiego, A. Kaszuby. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu. Poznań 2008, 270–4.
  12. Ela Nowak, Czy mezoterapia igłowa może być zabiegiem profilaktycznym?, Projekt Skóra, 14 czerwca 2021 [dostęp 2023-08-04] (pol.).
  13. Gabriela Osika, Anna Wesołowska, [2021/Nr 6] Mezoterapia igłowa skóry głowy jako metoda wspomagająca leczenie łysienia - Farmacja Polska - Czasopisma naukowe, PTFarm [dostęp 2023-08-04] (pol.).
  14. M.Tysiąc-Miśta i inni, Substancje stosowane w mezoterapii igłowej, Kosmetologia Estetyczna, 1 lutego 2019, s. 97-103 [dostęp 2023-09-23] (pol.).
  15. Prikhnenko S. (2015). Polycomponent mesotherapy formulations for the treatment of skin aging and improvement of skin quality. Clinical, cosmetic and investigational dermatology, 8, 151–157. https://doi.org/10.2147/CCID.S76721
  16. Amin S, Phelps R, Goldberg D. Mesotherapy for facial skin rejuvenation: a clinical, histologic, and electron microscopic evaluation. „Dermatologic Surgery”. 32 (12), s. 1467-72, 2006. DOI: 10.1111/j.1524-4725.2006.32353.x.