Kwas hialuronowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Struktura kwasu hialuronowego

Kwas hialuronowyorganiczny związek chemiczny, polisacharyd z grupy glikozoaminoglikanów. Występuje we wszystkich organizmach i należy do związków mających identyczną budowę chemiczną u bakterii i ssaków. Kwas hialuronowy jest biopolimerem, w którym występują naprzemiennie mery kwasu D-glukuronowego i N-acetylo-D-glukozaminy połączone wiązaniami β(1→4) i β(1→3) glikozydowymi. Naturalnie występujący kwas hialuronowy ma masę cząsteczkową od 102 do 104 kDa. W przeciwieństwie do innych glukozoaminoglikanów nie tworzy kowalencyjnego wiązania z białkami, nie może więc wchodzić w skład typowego proteoglikanu. Może natomiast stanowić oś, na której wiążą się inne proteoglikany tworząc wraz z nimi "agregat proteoglikanu".

Występowanie[edytuj]

Kwas hialuronowy to związek, który wiąże wodę w skórze właściwej. W skórze ludzkiej jest składnikiem macierzy międzykomórkowej skóry właściwej. W młodej skórze kwasu hialuronowego jest pod dostatkiem, co gwarantuje jej sprężystość i brak zmarszczek. Z wiekiem ilość kwasu maleje. W późniejszym czasie skóra człowieka się starzeje, traci zdolność wiązania wody i powstają zmarszczki. Jedna cząsteczka kwasu hialuronowego jest w stanie związać ok. 250 cząsteczek wody[1].

Kwas hialuronowy jest również głównym składnikiem mazi stawowej. Jest odpowiedzialny za lepkość mazi, smarowanie powierzchni stawowych, dyfuzję substancji odżywczych i odżywianie chrząstki oraz jest buforem mechanicznym chroniącym komórki przed zgniataniem. W stawie kwas hialuronowy indukuje endogenne wytwarzanie samego siebie przez komórki zwane β-synowiocytami.

Zastosowanie[edytuj]

Kwas hialuronowy występuje jako: usieciowany, częściowo usieciowany lub nieusieciowany. W zależności od stopnia usieciowania posiada różną gęstość oraz stopień wiązania cząsteczek wody, dzięki czemu wykazuje różną trwałością w zabiegach medycznych, w których został wykorzystany. Kwas hialuronowy usieciowany jest najbardziej odporny na enzym hialuronidazy, czyli rozbicie kwasu hialuronowego. Wykorzystuje się go przede wszystkim do przywracania objętości twarzy, wypełniania bruzd oraz tzw. wolumetrii. Kwas częściowo usieciowany stosuje się aby uzyskać efekt delikatnego wypełnienia. Z kolei kwas nieusieciowany, ze względu na bardzo dobre właściwości nawilżające stosuje się w przypadku skóry suchej, wiotkiej i zmęczonej[1][2].

Medycyna estetyczna[edytuj]

Kwas hialuronowy wykorzystywany jest w medycynie estetycznej jako alternatywa dla operacji plastycznych mających na celu odmłodzenie twarzy. Stosowany jest do wygładzania różnego rodzaju zmarszczek, spłycenia blizn, lepszego wypełnienia policzków i wiele innych[3][4].

Przebieg zabiegu

Przed przystąpieniem do zabiegu powinno się poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i suplementach diety takich jak: aspiryna, witamina E, które mogą przyczyniać się do powstania nadmiernego zasinienia, a dodatkowo wpływają na rozrzedzenie krwi. Na co najmniej 6 tygodni przez zabiegiem należy zaprzestać palenia papierosów. Na 2 tygodnie przez zabiegiem należy odstawić alkohol[5].

Kwas hialuronowy wstrzykiwany jest przy pomocy cienkiej igły, a zabieg trwa 30-45 minut. W pierwszym kroku lekarz ogląda zmarszczki i zaznacza punkty gdzie będzie aplikowany kwas hialuronowy. Następnie skóra oczyszczana jest środkiem antybakteryjnym. Następnie stosuje się znieczulenie miejscowe lub maść znieczulającą. W celu złagodzenia nieprzyjemnego uczucia podczas nakłuwania. Kolejny krok to iniekcja kwasu hialuronowego, na koniec twarz zostaje oczyszczona ponownie[6].

Miejsca użycia

  • Twarz (nos, oczy, usta, czoło) – korygowane są niedoskonałości w postaci asymetrii ust lub nosa, wygładzane są zmarszczki (w tym „kurze łapki” koło oczu oraz zmarszczki poziome i tzw. „lwia zmarszczka” na czole), zmniejszana jest tzw. „dolina łez” (bruzda powstająca w związku z osłabieniem mięśni w okolicy oczu), uwypuklane są policzki itp.[3][4][5][6][7]
  • Dłonie – za pomocą kwasu hialuronowego retuszowane są różnego rodzaju niedoskonałości, nadając dłoniom młodszego wyglądu[8].
  • Włosy – poprzez ostrzkiwanie skóry głowy wzmacniają się cebulki włosów, co zapobiega ich wypadaniu[8].

Ortopedia[edytuj]

W ortopedii kwas hialuronowy wykorzystywany jest w leczeniu różnego rodzaju chorobach zwyrodnieniowych stawów. Kuracja polega na podawaniu kwasu hialuronowego bezpośrednio do stawu za pomocą strzykawki[9].

Metaanaliza z roku 2012 obejmująca wyniki 89 badań klinicznych testów z udziałem ponad 12,5 tys. pacjentów wykazała brak lub słabe korzyści takiego zabiegu przy jednoczesnym ryzyku poważnych efektów niepożądanych. Autorzy analizy odradzają stosowanie tej procedury[10].

Otolaryngologia[edytuj]

Kwas hialuronowy wykorzystywany jest w regeneracji strun głosowych lub leczeniu perforacji błony bębenkowej[11].

Ginekologia[edytuj]

W ginekologii kwas hialuronowy wykorzystywany jest w przypadku wystąpienia stanów zapalnych bądź po zabiegach laserowych lub chirurgicznych. Skład kwasu hialuronowego ma korzystny wpływ na proces gojenia się tkanek[11].

Proktologia[edytuj]

Kwas hialuronowy znajduje zastosowanie w leczeniu chorób odbytu i odbytnicy. Nawilża błonę śluzową i usprawnia procesy gojenia. W proktologii kwas hialuronowy podawany jest w postaci czopków[9].

Okulistyka[edytuj]

Kwas hialuronowy wykorzystywany jest do produkcji kropli do oczu, np. przy leczeniu zespołu suchego oka. Łagodzi on podrażnienia, chroni rogówkę przed wysychaniem, nawilża gałkę oczną[9].

Powikłania[edytuj]

Aby móc skorzystać z zabiegu osoba powinna pozostawać w dobrym stanie zdrowia oraz być osobą wolną od nałogu tytoniowego, ma to na celu uniknięcie ewentualnych powikłań po podaniu preparatu. Do powikłań związanych z aplikacja kwasu hialuronowego możemy zaliczyć zaczerwienienia i reakcje alergiczną w miejscu podania, zmiany czucia, obrzęki oraz wysypkę[4].

Częstotliwość zabiegów[edytuj]

Kwas hialuronowy jest substancją, która dość szybko ulega rozpadowi. Dlatego też, jeśli chce się utrzymać efekty, kwas hialuronowy powinien być ponownie aplikowany. Trwałość efektów jest uzależniona od indywidualnych cech pacjentów oraz szeregu czynników, jak wiek, kondycja skóry, stan zdrowia i miejsce, w które preparat został wstrzyknięty. Duży wpływ na utrzymanie rezultatów ma styl życia. Czynniki takie, jak częste opalanie się, niezdrowa dieta, nałóg nikotynowy, wpływają na skrócenie czasu obecności w skórze kwasu hialuronowego. Efekty zabiegu utrzymują się od 6 do 12 miesięcy.

Przeciwwskazania[edytuj]

Postępowanie po zabiegu[edytuj]

Okres rekonwalescencji jest stosunkowo krótki. Przez najbliższe dwa tygodnie po zabiegu zalecane jest unikanie sauny i opalania. Przez pierwsze dni po zabiegu w miejscach iniekcji mogą pozostawać niewielkie zasinienia. Należy odpowiednio nawadniać organizm pijąc duże ilości wody nie gazowanej. Przez najbliższy miesiąc nie powinno się stosować innych zabiegów z zakresu medycyny estetycznej w miejscu podania kwasu hialuronowego[3].

Wybrane preparaty[edytuj]

Preparaty zawierające kwas hialuronowy to m.in. Juvederm, Restylane, Teosyal, Regenyal i Succeev[3].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

Przypisy

  1. a b Bożena Mamcarz, Dorota Prandecka: Kwas hialuronowy, Medycyna estetyczna w praktyce tom 1. Medical Education, Warszawa 2010.
  2. A. Galęba, B. Bajurna: Przedwczesne starzenie się skóry – proces, któremu można zapobiec.. Pielęgn. Pol., 2009.
  3. a b c d e Kwas hialuronowy - glikozoaminoglikan. [dostęp 2017-03-10].
  4. a b c J. Holle: Chirurgia plastyczna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1996.
  5. a b R. Bartkowiak, A. Kaszuba, A. Halbina: Metody fotoodmładzanie skóry. Dermatologia dla kosmetologów.. Poznań: Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, 2008.
  6. a b J. Carruthers: Metody wypełniania tkanek miękkich stosowane w kosmetologii.. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2011.
  7. S. Kowalik: Chirurgia twarzy.. Stalowa Wola: Medop, 2005.
  8. a b J.L. Pfenninger, G.C. Flower, A. Kaszuba: Procedury zabiegowe i diagnostyczne w dermatologii i medycynie estetycznej. Wydawnictwo: Elselvier Urban&Partner, Wrocław 2012.
  9. a b c Witold S. Gumułka, Wojciech Rewerski: Encyklopedia Zdrowia. Wydawnictwo PWN, Warszawa 1992.
  10. Rutjes AW, Jüni P, da Costa BR, Trelle S, Nüesch E, Reichenbach S. Viscosupplementation for osteoarthritis of the knee: a systematic review and meta-analysis. „Ann. Intern. Med.”. 157 (3), s. 180–191, 2012. DOI: 10.7326/0003-4819-157-3-201208070-00473. PMID: 22868835. 
  11. a b M. Jurzak, K. Włodarska: Kwas hialuronowy – glikozaminoglikan o wielokierunkowym działaniu. Dermatologia Estetyczna, 2008.
  12. Kwas hialuronowy w dermatologii - informacje na stronie dermatolog.pl [dostęp 2015-07-09]

Bibliografia[edytuj]

  • publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Marta Tazbir. Kwas hialuronowy jako jedna z alternatyw w zapobieganiu starzenia się skóry. „Acta Clinica et Morphologica”. 15 (1), s. 28-35, 2012. 
  • publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Marta Tazbir, Marta Pastuszka, Andrzej Kaszuba. Rola mezoterapii w medycynie estetycznej. „Acta Clinica et Morphologica”. 13 (1), s. 29-32, 2010. 
  • Wypełniacze estetyczne. W: Maria Noszczyk: Kosmetologia pielęgnacyjna i lekarska. 2013, s. 51-67.
  • Wybrane zagadnienia dotyczące zabiegów na twarzy. W: Praca zbiorowa: Kosmetologia pielęgnacyjna. 2010, s. 20-42.
  • Erika Fink: Kosmetyka – przewodnik po substancjach czynnych i pomocniczych. 2007.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.