Międzynarodowa Nagroda im. Witolda Pileckiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Międzynarodowa Nagroda im. Witolda Pileckiegonagroda literacka za książkę dotyczącą polskiej konfrontacji z XX-wiecznymi totalitaryzmami oraz książkę relacjonującą sytuację z miejsc ogarniętych konfliktami zbrojnymi lub szczególnego zagrożenia dla godności człowieka. Fundatorem nagrody jest Instytut Pileckiego, a jej partnerem Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau[1].

Historia i forma nagrody[edytuj | edytuj kod]

Nagrodę zainaugurowano w 2021 roku w związku ze 120. rocznicą urodzin Witolda Pileckiego, w porozumieniu z jego rodziną[2]. Jej przyznawanie ma w zamierzeniu organizatorów służyć promowaniu twórczości pisarskiej, która podtrzymuje wiarę w fundamentalne wartości: godność człowieka, dążenie do prawdy, gotowość do poświęceń, solidarność z prześladowanymi. Jednocześnie ma „podkreślać rolę uniwersalnego przesłania, które płynie z doświadczenia dwóch totalitaryzmów w XX wieku”, symbolizowanego przez postać rotmistrza Pileckiego[3]. Nagroda jest przyznawana za książki napisane w języku polskim lub angielskim. W pierwszej edycji laureaci otrzymali nagrodę finansową w wysokości 75 tys. zł oraz okolicznościową statuetkę autorstwa Zofii Strumiłło-Sukiennik. Od drugiej edycji laureaci otrzymują 40 tys. zł oraz statuetkę; wprowadzono także kategorię wyróżnionych, którzy otrzymują 15 tys. złotych[4].

Kategorie nagrody[edytuj | edytuj kod]

1) Naukowa książka historyczna – „dla najlepszej monografii lub syntezy na temat polskiego doświadczenia konfrontacji z dwoma totalitaryzmami w XX wieku”[5].

2) Reportaż historyczny – w tej kategorii uwzględniane są m.in. klasyczne reportaże, biografie, zbiory relacji, wspomnień itp.[5]

3) Nagroda specjalna – nagroda dla korespondentów wojennych, których książka rzetelnie przedstawia „przebieg współczesnych konfliktów zbrojnych lub zdaje relację z miejsc szczególnego zagrożenia dla godności człowieka”[1]. W drugiej edycji nagroda była dedykowana książkom dotyczącym „trwającej od 2014 agresji Rosji na Ukrainę lub protestów po sfałszowanych w 2020 roku wyborach na Białorusi i związanych z nimi represji”[5].

Kapituła[edytuj | edytuj kod]

W skład kapituły wchodzą Łukasz Adamski (od 2022 roku), Richard Butterwick-Pawlikowski, Marek Cichocki, Piotr Cywiński (przewodniczący), Jack Fairweather, Magdalena Gawin (od 2022 roku), Patrycja Grzebyk, Marek Kornat, Krzysztof Kosior (prawnuk Witolda Pileckiego), Wojciech Stanisławski i Claudia Weber[6][4].

Laureaci, wyróżnieni i pozostali nominowani[edytuj | edytuj kod]

2021[edytuj | edytuj kod]

Laureaci pierwszej edycji[7]
Autor Kategoria Tytuł książki Wydawnictwo Uwagi
Eliyana R. Adler naukowa książka historyczna Survival on the Margins: Polish Jewish Refugees in the Wartime Soviet Union, Harvard University Press nie przyjęła nagrody
Filip Gańczak reportaż historyczny Jan Sehn Tropiciel nazistów Wydawnictwo Czarne
Christina Lamb nagroda specjalna Our Bodies, Their Battlefield: What War Does to Women William Collins
Pozostali nominowani do nagrody w pierwszej edycji[8]
Autor Kategoria Tytuł książki Wydawnictwo
Andrzej Chwalba naukowa książka historyczna Przegrane zwycięstwo. Wojna polsko-bolszewicka 1918-1920 Wydawnictwo Czarne
Tomasz Kurpierz naukowa książka historyczna Henryk Sławik 1894-1944. Biografia socjalisty Instytut Pamięci Narodowej
Molly Pucci naukowa książka historyczna Security Empire: The Secret Police in Communist Eastern Europe Yale University Press
Paweł Skibiński naukowa książka historyczna Odnowa tej ziemi. I Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, czerwiec 1979 Centrum Myśli Jana Pawła II, Państwowy Instytut Wydawniczy
Ewa K. Czaczkowska reportaż historyczny Prymas Wyszyński. Wiara, nadzieja, miłość Wydawnictwo Znak
Dorota Karaś i Marek Sterlingow reportaż historyczny Walentynowicz. Anna szuka raju Wydawnictwo Znak
Beata Majchrowska reportaż historyczny Więcej niż Enigma. Historia Antoniego Pallutha Klinika Języka
Zbigniew Rokita reportaż historyczny Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku Wydawnictwo Czarne
Carmela S. Fonbuena nagroda specjalna Marawi Siege. Stories from the Front Lines Journalism for Nation Building Foundation
Carlos Sardiña Galache nagroda specjalna The Burmese Labyrinth: A History of Rohingya Tragedy Verso
Myra MacDonald nagroda specjalna White as the Shroud. India, Pakistan and War on the Frontiers of Kashmir Hurst & Company
Danielle Vella nagroda specjalna Dying to Live: Stories from Refugees on the Road to Freedom Rowman & Littlefield

2022[edytuj | edytuj kod]

Laureaci drugiej edycji[9]
Autor Kategoria Tytuł książki Wydawnictwo
Joanna Lubecka naukowa książka historyczna Niemiecki zbrodniarz przed polskim sądem. Krakowskie procesy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym Instytut Pamięci Narodowej, Ośrodek Myśli Politycznej
Andrzej Brzeziecki reportaż historyczny Wielka gra majora Żychonia. As wywiadu kontra Rzesza Wydawnictwo Literackie
Tomáš Forró nagroda specjalna Apartament w hotelu Wojna. Reportaż z Donbasu Wydawnictwo Czarne
Wyróżnieni w drugiej edycji[9]
Autor Kategoria Tytuł książki Wydawnictwo
Jacek Tebinka i Anna Zapalec naukowa książka historyczna Polska w brytyjskiej strategii wspierania ruchu oporu. Historia Sekcji Polskiej Kierownictwa Operacji Specjalnych (SOE) Wydawnictwo Neriton
Anna Wylegała naukowa książka historyczna Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce Wydawnictwo Czarne
Krzysztof Mordyński reportaż historyczny Sny o Warszawie. Wizje przebudowy miasta 1945-1952 Prószyński i S-ka
Jane Rogoyska reportaż historyczny Surviving Katyń - Stalin’s Polish Massacre and the Search for Truth Oneworld Publications
Stanisław Asiejew nagroda specjalna The Torture Camp on Paradise Street The Old Lion Publishing House
Joanna Getka i Jolanta Darczewska nagroda specjalna Na drodze do wolności. Białoruska partyzantka kulturowa w przestrzeni publicznej i Internecie Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego
Pozostali nominowani do nagrody w drugiej edycji[5]
Autor Kategoria Tytuł książki Wydawnictwo
Grzegorz Berendt naukowa książka historyczna Bronna Góra 1942 roku. Miejsce zagłady natychmiastowej na Polesiu Muzeum II Wojny Światowej
Grzegorz Majchrzak naukowa książka historyczna Rozpracowanie organów kierowniczych NSZZ "Solidarność" przez Służbę Bezpieczeństwa 1980-1982 Instytut Pamięci Narodowej
Magda Łucyan reportaż historyczny Dzieci getta. Ostatni świadkowie Zagłady Znak Horyzont
Tomasz Słomczyński reportaż historyczny Kaszëbë Wydawnictwo Czarne
Wojciech Mucha nagroda specjalna Krew i ziemia. O ukraińskiej rewolucji Wydawnictwo Fronda
Paweł Pieniążek nagroda specjalna Greetings From Novorossiya: Eyewitness to the War in Ukraine University of Pittsburgh Press

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Międzynarodowa Nagroda im. Witolda Pileckiego. Pierwsza Edycja (2021) - Instytut Pileckiego, instytutpileckiego.pl [dostęp 2022-11-26] (pol.).
  2. Międzynarodowa Nagroda im. Witolda Pileckiego za książkę historyczną, Rynek książki [dostęp 2022-11-23] (pol.).
  3. Nagroda literacka - Instytut Pileckiego, instytutpileckiego.pl [dostęp 2022-11-23] (pol.).
  4. a b Katarzyna Krzykowska, Ogłoszono laureatów 2. Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego, dzieje.pl, 24 listopada 2022 [dostęp 2022-11-25] (pol.).
  5. a b c d Nominacje. Druga edycja Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego. - Instytut Pileckiego, instytutpileckiego.pl [dostęp 2022-11-25] (pol.).
  6. Poznaliśmy laureatów I edycji Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 17 listopada 2021 [dostęp 2022-11-25] (pol.).
  7. Gala Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego - Instytut Pileckiego, instytutpileckiego.pl [dostęp 2022-11-25] (pol.).
  8. Nominacje do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego - Instytut Pileckiego, instytutpileckiego.pl [dostęp 2022-11-25] (pol.).
  9. a b Międzynarodowa Nagroda im. Witolda Pileckiego przyznana! - Instytut Pileckiego, instytutpileckiego.pl [dostęp 2022-11-25] (pol.).