Miętus pospolity

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Miętus”. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Miętus pospolity
Lota lota[1]
(Linnaeus, 1758)
Miętus pospolity
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd dorszokształtne
Rodzina Lotidae
Rodzaj Lota
Oken, 1817
Gatunek miętus pospolity
Synonimy
  • Enchelyopus lota (Linnaeus, 1758)
  • Gadus compressus Lesueur, 1817
  • Gadus lacustris Walbaum, 1792
  • Gadus lota Linnaeus, 1758
  • Gadus maculosa Lesueur, 1817
  • Gadus maculosus Lesueur, 1817
  • Lota brosmiana Storer, 1842
  • Lota brosmina Storer, 1842
  • Lota communis Rapp, 1854
  • Lota compressa (Lesueur, 1817)
  • Lota fluviatilis Perty, 1832
  • Lota inornata DeKay, 1842
  • Lota linnei Malm, 1877
  • Lota lota asiatica Kirillov, 1972
  • Lota lota kamensis Markun, 1936
  • Lota lota lacustris (Walbaum, 1792)
  • Lota lota leptura Hubbs & Schultz, 1941
  • Lota lota lota (Linnaeus, 1758)
  • Lota lota maculosa (Lesueur, 1817)
  • Lota lota onegensis Mel'yantsev, 1948
  • Lota maculosa (Lesueur, 1817)
  • Lota marmorata Koch, 1840
  • Lota vulgaris Fitzinger, 1832
  • Lota vulgaris obensis Anikin, 1902
  • Molva huntia Lesueur, 1819
  • Molva lota (Linnaeus, 1758)
  • Molva maculosa (Lesueur, 1817)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Miętus pospolity[3], miętus[3] (Lota lota) – gatunek słodkowodnej ryby z rzędu dorszokształtnych (Gadiformes). Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Lota. Poławiany dla mięsa, spotykany w akwariach publicznych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w północnej i środkowej Europie na wschód od wschodniej Anglii, środkowej Francji oraz na północ od dorzecza rzeki Pad oraz w północnej Azji i Ameryce Północnej. Ma wysokie wymagania tlenowe i jest wrażliwy na zanieczyszczenia wody.

Żyje głównie w rzekach z czystą i szybko płynącą wodą oraz żwirowatym dnem. Ryba dociera również do górskich potoków. Występuje również w zbiornikach zaporowych. Wchodzi do wód słonych. Żyje przy dnie, ukryty przed dziennym światłem w różnych kryjówkach.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Długość przeciętnie do 60 cm (maksymalnie 120 cm), przeciętna masa do 2 kg (maksymalnie ponad 25 kg)[4]. Rekordowy osobnik złowiony w Polsce w 2013 roku ważył 4,06 kg[5]. Ciało ma kształt walcowaty, w dotyku bardzo miękkie, w przekroju owalne, nieco spłaszczone grzbieto-brzusznie w przedniej części i lekko ścieśnione bocznie w tylnej. Łuski drobne, okrągławe, ukryte głęboko w skórze. Są dwie płetwy grzbietowe, z których pierwsza jest krótka i ma zaokrągloną krawędź górną. Druga jest bardzo długa i sięga do górnej części nasady płetwy ogonowej. Płetwa ogonowa zaokrąglona, dotyka dolną krawędzią do długiej płetwy odbytowej. Drugi promień płetw piersiowych dużo dłuższy od pozostałych. Charakterystyczną cechą jest pojedynczy wąs na środku brody oraz ustawienie płetw brzusznych przed piersiowymi. Głowa jest mocno spłaszczona, przypomina wyglądem głowę żaby. Na górnej części, pośrodku pyska, znajduje się jedna para bardzo krótkich wąsików.

Ubarwienie brązowawe, brązowoszare lub żółte, z ciemnym, marmurkowatym deseniem. Brzuch biały lub szarobiały. Młode osobniki są bardzo ciemne.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Aktywny zimą przy temp 0–3 °C. Młode żywią się skorupiakami, robakami i larwami owadów. Dorosłe zjadają ryby, raki i żaby.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Miętus jest rybą zimnolubną. Tarło odbywa w XII i I, w wodzie o temperaturze 2–4 °C na piaszczystych płyciznach w silnym nurcie, często w dużych stadach. W zależności od masy może złożyć od 10 tys. do 3 mln jaj. Jaja zaopatrzone są w krople tłuszczu, dzięki której unoszą się w toni do momentu, aż nie przykleją się do podłoża.

Ikra miętusa
Larwy miętusa przed stadium narybku

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Polsce obowiązują następujące zasady ochrony gatunku[potrzebny przypis]:

Wymiar ochronny 30 cm Rzeka Odra od ujścia rzeki Warty, do granicy z wodami morskimi
25 cm Pozostałe wody
Okres ochronny 1 grudnia do końca lutego
Limit połowowy 5 kg na dobę

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lota lota, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Lota lota. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  4. Fritz Terofal, Claus Militz: Ryby słodkowodne. Leksykon przyrodniczy. Henryk Garbarczyk, Eligiusz Nowakowski i Jacek Wagner. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-441-7.
  5. Rekord Polski: miętus 4,06 kg!, Wiadomości Wędkarskie online [dostęp 2016-01-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Mihálik, F. Reiser Nasze ryby, Warszawa 1990
  • Rudnicki A., Ryby wód polskich, WSiP, Warszawa 1989
  • Lota lota. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 2 listopada 2009]