Miklosz Deki Czureja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Miklosz Deki Czureja
Imię i nazwisko Mikołaj Czureja
Data i miejsce urodzenia 16 października 1958
Niedzica, Polska
Pochodzenie Romowie
Instrumenty skrzypce
Gatunki folk
czardasz
Zawód instrumentalistaskrzypek
kompozytor
aranżer
Aktywność koniec lat 60. XX w.–nadal
Powiązania Don Wasyl
Współpracownicy
Marek Czureja
Sara Czureja
Sandra Czureja
Sylwia Czureja
Zespoły
Cygański Zespół Pieśni i Tańca „Roma”
Tatra Roma

Miklosz Deki Czureja (właśc. Mikołaj Czureja, nazywany Królem Czardasza; ur. 16 października 1958 w Niedzicy) – romski wirtuoz skrzypiec, także aranżer i kompozytor.

Ojciec Sary (ur. 1991 r., wirtuoz cymbałów węgierskich), Sandry i Sylwii (bliźniaczki, ur. 1986 r., wokalistki i tancerki) oraz Miklosza Marka (ur. 1982 r., pianista, wokalista i skrzypek). Wnuk Jana Czurei, syn Miklosza (obaj skrzypkowie).

Karierę rozpoczął jako nastoletni skrzypek w Cygańskim Zespole Pieśni i Tańca Roma w Poznaniu na przełomie lat 60. i 70. XX wieku. Z zespołem tym rozpoczął wieloletnią współpracę i międzynarodową karierę, koncertując w wielu miejscach na całym świecie.

W latach 80. rozpoczął karierę solową, która trwa do dziś. Współpracował m.in. z Sandorem Lakatoszem, warszawskim Teatrem Studio Buffo i Michałem Urbaniakiem. Z tym ostatnim artystą stoczył nawet muzyczny pojedynek na skrzypcową improwizację, który relacjonowała Telewizja Polonia.

Brał udział w nagraniu wielu programów dla radia i telewizji (polskich i zagranicznych). Jest też bohaterem licznych reportaży telewizyjnych, radiowych i prasowych. Czardasz V. Montiego w wykonaniu Czurei utrzymywał się przez rok na szczycie telewizyjnej listy przebojów.

Nagrał 12 płyt (zarówno z własnym zespołem muzyczno-tanecznym Tatra Roma, jak i z wieloma innymi muzykami romskimi działającymi na całym świecie). Zajmuje się również aranżacją utworów muzycznych oraz komponowaniem pieśni i utworów instrumentalnych, także dla potrzeb musicalu (m.in. Chata za wsią) i filmu.

Jako skrzypek wystąpił też w produkcjach fabularnych, m.in. w serialach telewizyjnych Dom (2000) i Glina (2007), a także w filmie Wiosenne wody. Ponadto zagrał gościnnie w serialu Na dobre i na złe (2009)[1], gdzie wcielił się w postać Miklosza – syna Roma, pacjenta szpitala w Leśnej Górze.

Współpracuje z Fundacją Bahtałe Roma – Szczęśliwi Cyganie.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • I nagroda Grand Prix na I Międzynarodowym Festiwalu Muzyki i Kultury Romów w Ciechocinku (trzykrotnie na festiwalu tym zdobył „Złotą Tężnię” – Grand Prix dla solisty)
  • II nagroda na Międzynarodowym Konkursie Muzyki Romskiej w Monachium (podczas którego oczarował jurorów – sir Yehudiego Menuhina i Stéphane'a Grapellego – tak, że został on przez nich uhonorowany tytułem Króla Czardaszy)
  • W uznaniu zasług dla kultury i za działalność społeczną 15 lipca 2015 r. Miklosz Deki Czureja został uhonorowany przez Prezydenta RP Złotym Krzyżem Zasługi, który wręczył mu wojewoda wielkopolski Piotr Florek.
  • Dnia 7 kwietnia 2017 r., w przeddzień Międzynarodowego Dnia Romów, otrzymał z rąk wicewojewody wielkopolskiego Marleny Maląg przyznane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego najwyższe polskie odznaczenie w dziedzinie kultury - Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis II stopnia.[2]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Odcinek 386, Kabała.
  2. Tomasz Stube, Gloria Artis dla romskiego wirtuoza | Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu, poznan.uw.gov.pl, 7 kwietnia 2017 [dostęp 2017-04-07] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]