Monasterzysko Wielkie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Monasterzysko Wielkie
Rodzaj miejscowości osada
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat sztumski
Gmina Stary Dzierzgoń
Sołectwo Matule
Liczba ludności (2009) 193[1][2]
Strefa numeracyjna 55
Kod pocztowy 82-450[3]
Tablice rejestracyjne GSZ
SIMC 0156943
Położenie na mapie gminy Stary Dzierzgoń
Mapa lokalizacyjna gminy Stary Dzierzgoń
Monasterzysko Wielkie
Monasterzysko Wielkie
Położenie na mapie powiatu sztumskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sztumskiego
Monasterzysko Wielkie
Monasterzysko Wielkie
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Monasterzysko Wielkie
Monasterzysko Wielkie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Monasterzysko Wielkie
Monasterzysko Wielkie
Ziemia53°51′17″N 19°20′37″E/53,854722 19,343611

Monasterzysko Wielkie (niem. Groß Münsterberg[4][5]) – osada w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Matule.

W miejscowości znajduje się kościół filialny parafii w Starym Dzierzgoniu.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa miejscowości to Monstreberg.

12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Monasterzysko Wielkie, określając II przypadek jako „Monasterzyska”, a przymiotnik jako „monasterski”[4]; w późniejszym czasie zmieniono dopełniacz na „Monasterzyska Wielkiego”[6].

Administracja[edytuj | edytuj kod]

W 1973 r. miejscowość należała do powiatu morąskiego, gmina i poczta Stary Dzierzgoń.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość wzmiankowana w dokumentach z lat 1131 i 1132 jako wieś czynszowa na 60 włókach. W 1782 r. odnotowano w miejscowości 22 domy (dymy), natomiast w 1858 r. w 16 gospodarstwach domowych mieszkały 234 osoby. W latach 1937–1939 w Monasterzysku Wielkim mieszkały 273 osoby.

W 1933 r.[7] w miejscowości mieszkało 320 osób, a w 1939 r.[8] – 271 osób[5].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisana jest[9]:

  • neogotycka kaplica grobowa z połowy XIX wieku, miejsce pochówku dawnych właścicieli wsi. Budynek o narożnych przyporach przedłużonych sterczynami w kształcie wieżyczek.

We wsi znajdują się fundamenty dworu z XVIII wieku, park podworski oraz czworaki z XIX wieku[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. BDL :: Bank Danych Lokalnych (pol.). Główny Urząd Statystyczny, 2013. [dostęp 2013-07-19].
  2. Stan na 1 stycznia 2009 roku.
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., kwiecień 2013, s. 774. [dostęp 2013-07-19]. (pol.)
  4. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
  5. a b Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Ostpreußen, Kreis Mohrungen (niem.). 2006. [dostęp 2013-07-19].
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. Nr 0, poz. 200).
  7. Stan na 16 czerwca 1933 roku.
  8. Stan na 17 maja 1939 roku.
  9. Ewa: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 grudnia 2013 r. – woj. pomorskie (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2014-01-16. [dostęp 2014-01-24]. s. 102.
  10. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 s. 31 ​​​ISBN 83-7200-631-8

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. Nr 0, poz. 200)
  2. Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju
  3. Geoportal
  4. Morąg – z dziejów miasta i powiatu; Pojezierze, Olsztyn 1973