Monasterzysko Wielkie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°51′17″N 19°20′37″E
- błąd 38 m
WD 53°51'16.9"N, 19°20'37.0"E
- błąd 14 m
Odległość 0 m
Monasterzysko Wielkie
osada
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat sztumski
Gmina Stary Dzierzgoń
Sołectwo Matule
Liczba ludności (2009) 193[1][2]
Strefa numeracyjna 55
Kod pocztowy 82-450[3]
Tablice rejestracyjne GSZ
SIMC 0156943
Położenie na mapie gminy Stary Dzierzgoń
Mapa konturowa gminy Stary Dzierzgoń, po lewej znajduje się punkt z opisem „Monasterzysko Wielkie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Monasterzysko Wielkie”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Monasterzysko Wielkie”
Położenie na mapie powiatu sztumskiego
Mapa konturowa powiatu sztumskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Monasterzysko Wielkie”
Ziemia53°51′17″N 19°20′37″E/53,854722 19,343611

Monasterzysko Wielkie (niem. Groß Münsterberg[4][5]) – osada w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Matule.

W miejscowości znajduje się kościół filialny parafii w Starym Dzierzgoniu.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa miejscowości to Monstreberg.

12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Monasterzysko Wielkie, określając II przypadek jako „Monasterzyska”, a przymiotnik jako „monasterski”[4]; w późniejszym czasie zmieniono dopełniacz na „Monasterzyska Wielkiego”[6].

Administracja[edytuj | edytuj kod]

W 1973 r. miejscowość należała do powiatu morąskiego, gmina i poczta Stary Dzierzgoń.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość wzmiankowana w dokumentach z lat 1131 i 1132 jako wieś czynszowa na 60 włókach. W 1782 r. odnotowano w miejscowości 22 domy (dymy), natomiast w 1858 r. w 16 gospodarstwach domowych mieszkały 234 osoby. W latach 1937–1939 w Monasterzysku Wielkim mieszkały 273 osoby.

W 1933 r.[7] w miejscowości mieszkało 320 osób, a w 1939 r.[8] – 271 osób[5].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisana jest[9]:

  • neogotycka kaplica grobowa z połowy XIX wieku, miejsce pochówku dawnych właścicieli wsi. Budynek o narożnych przyporach przedłużonych sterczynami w kształcie wieżyczek.

We wsi znajdują się fundamenty dworu z XVIII wieku, park podworski oraz czworaki z XIX wieku[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. BDL :: Bank Danych Lokalnych (pol.). Główny Urząd Statystyczny, 2013. [dostęp 2013-07-19].
  2. Stan na 1 stycznia 2009 roku.
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 774 [dostęp 2013-07-19] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  5. a b Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Ostpreußen, Kreis Mohrungen (niem.). 2006. [dostęp 2013-07-19].
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. nr 0, poz. 200).
  7. Stan na 16 czerwca 1933 roku.
  8. Stan na 17 maja 1939 roku.
  9. Ewa: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 grudnia 2013 r. – woj. pomorskie (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2014-01-16. s. 102. [dostęp 2014-01-24].
  10. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 s. 31 ​ISBN 83-7200-631-8

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. nr 0, poz. 200)
  2. Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju
  3. Geoportal
  4. Morąg – z dziejów miasta i powiatu; Pojezierze, Olsztyn 1973