Monticellit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Monticellity - grupa minerałów z gromady krzemianów wyspowych Ca, Mg, Fe i Mn. Ogniwami tego szeregu są:

  • Monticellit CaMg{SiO4]
  • Kirschsteinit CaFe[SiO4]
  • Glaukochroit CaMn[SiO4]

Minerały te krystalizują podobnie jak oliwiny. Zwykle pojawiają się w ziarnach nieforemnych o ledwo dostrzegalnej łupliwości. Znaczenie skałotwórcze mają tylko ogniwa magnezowe i żelazowe tego szeregu. Glaukochroit jest bardzo rzadkim minerałem, i zwykle występuje jako podstawienia w sieci pozostałych ogniw.

Własności fizyczne monticellitów
Minerał Barwa Łupliwość Twardość Gęstość
Monticellit
Bezbarwny lub szarawy
Słaba
5,0 - 5,5
3,27 g/cm3
Kirschsteinit
Zielony
Słaba
5,0 - 5,5
3,43 g/cm3
Glaukochroit
Zielony
Słaba
6,0
3,48 g/cm3
Własności optyczne monticellitów
Minerał nγ nβ nα Charakter optyczny 2V Δ
Monticellit
1,653
1,646
1,639
-
około 80°
0,014
Kirschsteinit
1,728
1,720
1,639
-
51°
0,039
Glaukochroit
1,736
1,723
1,689
-
61°
0,051

Monticellit teoretycznie może zawierać 38,39% SiO2, 25,77% MgO, 35,84% CaO oraz domieszki FeO do 7,6%. Zdarzają się także niewielkie podstawienia MnO. Minerał ten występuje w termicznie zmienionych skałach węglanowych i skarnach oraz skrajnie niedosyconych krzemionką skałach magmowych jak melilityty i nefelinity zasobne w CaO. Może powstawać także w wyniku metamorfizmu progresywnego z forsterytu i diopsydu zgodnie z reakcją:

CaMg[Si2O6] (diopsyd) + Mg2[SiO4] (forsteryt) + 2(CaCO3) (kalcyt) → 3(CaMg[SiO4]) (monticellit) + 2(CO2) (dwutlenek węgla)

Minerały te znane są z Magnet Cove (Arkansas, USA), Monte Somma (Włochy). Kirschsteinit stwierdzono w lawie melilitowo-nefelinowej Mount Shaheru (Zair), a najsłabiej rozpowszechniony glaukochroit poznano w złożu Franklin (New Jersey, USA). Są także składnikami żużli hutnicznych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolewski A., Manecki A., Mineralogia szczegółowa, Wydawnictwo PAE. Warszawa 1993, ​ISBN 83-85636-03-X
  • Borkowska M., Smulikowski K., Minerały skałotwórcze, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa 1973