Nell Gwyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nell Gwyn
Eleonor Gwynn
Ilustracja
Portret Nell Gwynn
Data urodzenia 2 lutego 1650
Data śmierci 14 listopada 1687
Zawód aktorka
Narodowość angielska
Rodzice Tomasz Gwyn
Helena (lub Eleonora) Gwyn (Smith)
Dzieci Karol Beauclerk
Jakub Beauclerk

Nell Gwyn, właściwie Eleonor Gwynn (ur. 2 lutego 1650, zm. 14 listopada 1687) – angielska aktorka[1].

Była kochanką Karola II, króla Anglii i Szkocji[2]. Miała z nim dwóch synów:

Młodość[edytuj]

Niewiele wiadomo o jej młodości i rodzinie. Urodzona w domu publicznym w slumsach Covent Garden. Jako dziecko podawała mocniejsze napoje w przybytku, w którym pracowała jej matka. Na początku sprzedawała pomarańcze i inne owoce w "King's Theatre"[3][4]. Z czasem z widowni przenosi się na scenę. Jest jedną z pierwszych angielskich aktorek[5]. Sto lat wcześniej, w epoce elżbietańskiej role kobiece w teatrze grali wyłącznie chłopcy. W wieku 15 lat zostaje kochanką aktora-menadżera Charlesa Harta. Z takim wsparciem rozpoczyna wielką aktorską karierę. Jej matka nazywała się Helena lub Eleonora Gwyn (urodzona Smith), nazywana była później Old Madam Gwyn lub po prostu Madam Gwyn. Madam Gwyn urodziła się w parafii St Martin-in-the-Fields, w Londynie i większość swojego życia spędziła w tym mieście. Prawdopodobnie pochodziła z niskich warstw społecznych. Ojcem Nell Gwyn był najprawdopodobniej Tomasz Gwyn, kapitan w rojalistycznej armii, podczas Angielskiej Wojny Domowej.

Po koniec 1667, George Villiers, drugi książę Buckingham, został nieoficjalnym "managerem" Nell Gwyn. Dążył on do poznania króla Karola II z kobietą, która zastąpiłaby ówczesną królewską kochankę - Barbarę Palmer (kuzynkę Buckinghama) i tym samym zbliżyła księcia do króla. Plan się nie powiódł - Nell Gwyn zażądała 500 funtów na rok, a była to cena zbyt wysoka[4]. Buckingham miał również inne kandydatki np. Moll Davis - również aktorkę.

Kochanka króla[edytuj]

Nell Gwyn jako kupidyn (1672)

Jej romans z królem rozpoczął się w kwietniu 1668. Podobno Nell Gwyn poszła na sztukę George'a Etherege'a - She Wou'd if She Cou'd w teatrze w Lincoln's Inn Fields. Obok niej siedział sam król, który jednak bardziej niż sztuką zainteresowany był flirtowaniem z Nell. Następnie zaprosił on Nell razem z jej towarzyszem - Mr. Villiersa (kuzynem Buckinghama) na kolację razem z jego bratem Jakubem, księciem Yorku. Jeszcze przed latem 1668 Nell była oficjalną i powszechnie znaną kochanką królewską, chociaż wszyscy spodziewali się, że romans nie potrwa długo[potrzebny przypis].

Styl bycia[edytuj]

Nell Gwyn była osobą używającą życia. Korzystała z wygód i luksusu. Miała zwyczaj poruszać się po mieście w lektyce[6]. Najwyraźniej nie była oszczędna, skoro po śmierci króla atakowali ją wierzyciele[4], ale prowadziła skrupulatny rejestr wydatków[6]. Aktorka słynęła z ciętego języka. Kiedy w czasie niepokojów na tle religijnym została zaatakowana przez tłum, który omyłkowo wziął ją za katolicką księżną, zwróciła się do nich słowami "Spokojnie ludzie, jestem protestancką nierządnicą"[6][4]. Do swojego syna odezwała się "Chodź tu, bękarcie"[4]. Kiedy król (ojciec dziecka) był z tego powodu obruszony, powiedziała "A czym on jest, jeśli nie bękartem", na co monarcha mianował go księciem[4].

W literaturze[edytuj]

Życie Nell Gwyn, jej kariera aktorka i przede wszystkim romans z angielskim monarchą trafiły do literatury pięknej. Sonet na temat Nell Gwyn napisał Algernon Charles Swinburne. Współcześnie Gillian Bagwell napisała o niej powieść Królewska Nierządnica.

Przypisy

  1. Nell Gwyn, English actress (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2017-03-18].
  2. Agata Łuksza: Teatr i pożądanie. [dostęp 2017-03-18].
  3. Nell Gwyn, Actress, Theater Actress (1650–1687) (ang.). biography.com. [dostęp 2017-03-18].
  4. a b c d e f Ben Johnson: Nell Gwyn (Gwynne) (ang.). historic-uk.com. [dostęp 2017-03-18].
  5. Nell Gwyn And Women On Stage (ang.). restorationtheater.wordpress.com. [dostęp 2017-03-18].
  6. a b c Nicole Martin: Charles II's mistress Nell Gwyn led a life of extravagance (ang.). telegraph.co.uk. [dostęp 2017-03-18].