Obcy (powieść)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obcy
L'Étranger
Ilustracja
Autor Albert Camus
Typ utworu powieść
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Francja
Język francuski
Data wydania 1942
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1985
Wydawca PIW
Przekład Maria Zenowicz

Obcy – mikropowieść autorstwa francuskiego pisarza i noblisty Alberta Camusa, przedstawiająca losy człowieka wyobcowanego w świecie zła i hipokryzji, wydana w 1942 roku.

Najsłynniejsza obok Dżumy powieść Camusa. Tematy poruszane w książce są często wymieniane jako przykłady egzystencjalizmu, choć Camus nie uważał siebie za przedstawiciela tego nurtu. Treść dzieła omawia różne kierunki filozoficzne, w tym przede wszystkim absurdyzm oraz ateizm, determinizm, nihilizm i stoicyzm.

W latach 1948–1989 książka była ocenzurowana w PRL [1].

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Głównym bohaterem jest Meursault, Francuz, który zabija Araba poznanego w Algierze. Powieść podzielona jest na część pierwszą i drugą: z punktu widzenia mężczyzny przed i po zabójstwie.

Mersault jest przeciętnym, algierskim urzędnikiem, którego bezbarwne życie pozbawione jest emocji. Nie wykazuje większych emocji nawet w obliczu śmierci matki w przytułku, także związek z kobietą traktuje bezosobowo. Przypadkowo ten niewyróżniający się bohater wplątany zostaje w świat zbrodni: na prośbę sąsiada uczestniczy w działaniach, których celem jest upokorzenie jego arabskiej kochanki, po czym na plaży uczestniczy w bójce z dwójką Arabów. Początkowo epizod wydaje się nie mieć znaczenia, jednak gdy Mersault powraca uzbrojony na miejsce bójki, spotyka Araba z nożem, i bez większego namysłu strzela do niego pozbawiając go życia. W czasie śledztwa bez najmniejszych oznak skruchy wyznaje beznamiętnie prawdę, nie próbując nawet odnaleźć usprawiedliwienia dla zbrodni, którą popełnił. Zostaje oskarżony o morderstwo z premedytacją i skazany na śmierć – także ten wyrok przyjmuje bez emocji, zupełnie jakby go nie dotyczył, odrzucając propozycję przyjęcia religijnej pociechy. Wyzbyty najmniejszej nadziei, oczekuje wykonania wyroku przyjmując świat w jego obojętności i okrucieństwie.

Recenzja[edytuj | edytuj kod]

Bohater odrzucający świat uznawanych wartości przedstawiony w powieści Camusa był źródłem zarówno gwałtownych polemik, jak i sprzeciwu krytyki, dla której postawa bohatera była niezrozumiała. Czytelnicy utożsamiali często bohatera z ucieleśnieniem zła. Zamiarem jednak autora, jak sam dowodził[styl do poprawy], było pokazanie, że bohater „zgadza się umrzeć dla prawdy”, ukazując go w powieści poniekąd jako buntownika.

Obecnie Obcy uznawany jest[przez kogo?] za jedno z najbardziej niepokojących dzieł literackich stworzonych w XX wieku, które przedstawia bunt wobec absurdu świata.

Adaptacje filmowe[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Z teki cenzora. W: Joanna Cieślewska, Artur Wąsowski, Krzysztof Kurek: Wielka Kolekcja 1944-1989 Historia PRL. T. 2: 1946-1947. Warszawa ul. Altowa 28: New Media Concept sp. z o.o., 2009. ISBN 978-83-7558-508-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]